Κριτική ταινίας: Ατυχές πήδημα ή παλαβό πορνό

Μια καθηγήτρια ιστορίας σε φημισμένο σχολείο του Βουκουρεστίου βλέπει την καριέρα και την υπόληψή της να πλήττονται από τη στιγμή που διαρρέει στο διαδίκτυο μια ερασιτεχνική ταινία ερωτικού περιεχομένου στην οποία πρωταγωνιστεί. Κάποιοι οργισμένοι γονείς απαιτούν την απόλυσή της, εκείνη όμως αρνείται να «παραδεχτεί» το λάθος της και αντιδρά δυναμικά, ανοίγοντας διάλογο μαζί τους.

Ο Ρουμάνος Ράντου Ζούντε μετά το απολαυστικό βαλκανικό γουέστερν «Αferim!» (2015) που διαδραματιζόταν στα εδάφη της Βλαχίας το 1835 και το βασισμένο στη ζωή του Μαξ Μπλέτσερ δράμα «Σημαδεμένες καρδιές» (2016) που ήταν γυρισμένο στη Μαύρη Θάλασσα, επιστρέφει με ακόμη μια δημιουργία που αντανακλά την εικόνα της -σύγχρονης αυτή τη φορά- Ρουμανίας. Πριν από το «Ατυχές πήδημα ή παλαβό πορνό» είχαν μεσολαβήσει κάποια άλλα φιλμ που δεν είδαμε στη χώρα μας («The Dead Nation», «I Do Not Care If We Go Down In History As Barbarians», «Uppercase Print», «The Exit Of The Trains») αλλά η Χρυσή Άρκτος που κέρδισε ο Ζούντε στο Φεστιβάλ Βερολίνου το 2021 με το σημερινό φιλμ, τον επανέφεραν στα καθ’ ημάς. Πρόκειται για μια ταινία κομμένη στα τρία και με την πρωτοτυπία της να εντοπίζεται στο κομμάτι της αφήγησης. Το πρώτο μέρος αναζητά τι υπάρχει πίσω από την εικόνα μιας πολύβουης, χαοτικής και ενοχλητικής μεγαλούπολης, που μοιάζει διχασμένη και εχθρική προς τους πολίτες της. Ο φακός του Ζούντε παρακολουθεί από απόσταση την ηρωίδα του (που φορά την προστατευτική μάσκα της Covid εποχής καθώς τα γυρίσματα έγιναν τον καιρό της πανδημίας) η οποία τρέχει απελπισμένη να διορθώσει το κακό που τη βρήκε. Με τα πολλά θα βγάλει μεν άκρη αλλά η ζημιά έχει ήδη γίνει. Παράλληλα, με την πρωτοφανή ένταση που είναι φτιαγμένο το πρώτο σκέλος, ο Ζούντε επιλέγει να εστιάσει στα κακώς κείμενα μιας κοινωνίας παραδομένης στην ασυδοσία, τη χυδαιότητα και την πολιτισμική οπισθοδρόμηση. Πολλές φορές η κάμερα «ξεχνά» την πρωταγωνίστρια για να καταγράψει ολόκληρους δρόμους με ενεχυροδανειστήρια, πληθώρα λιμουζίνων έξω από μέρη αμφίβολης ταυτότητας και αισθητικής, εχθρικούς οδηγούς που παραβιάζουν τον κ.ο.κ και τεράστια τζιπ που καβαλάνε πεζοδρόμια, κιτς γιγαντοδιαφημίσεις με σεξουαλικά υπονοούμενα, βρισιές και επιθέσεις εναντίον γυναικών, ερειπωμένα νεοκλασικά δίπλα σε μοντέρνες πολυκατοικίες κ.ά. Στο χάος αυτό που θα σας θυμίσει σε μεγάλο βαθμό… Ελλάδα, η ηρωίδα προσπαθεί να μη χάσει την αξιοπρέπειά της και υπερασπίζεται τις αρχές της με όση δύναμη της απομένει. Το δεύτερο μέρος, παρότι δεν έχει καμιά σχέση με την πλοκή, έχει ενδιαφέρον αλλά και μεγάλη πλάκα αποδεικνύοντας ότι ο Ζούντε διαθέτει χιούμορ, κάτι που είχαμε διαπιστώσει και στο «Αferim!». Η συρραφή με τα ειρωνικά σκετς και ντοκιμαντέρ που θίγουν τα ιερά και όσια της Ρουμανίας ,καθώς και το «ένδοξο» παρελθόν της (η εκκλησία, η πατριδολατρεία, οι εθνικοί ήρωες, το καθεστώς Τσαουσέσκου κ.λπ.) αποτελεί ένα αφοπλιστικό κριτικό σχόλιο με ιστορικό ενδιαφέρον. Στο τρίτο μέρος, με τη «δίκη» της καθηγήτριας, η υποτιθέμενη χυδαιότητα του πορνό βίντεο δεν είναι τίποτα σε σχέση με όσα αισχρά ακούμε από τους γονείς πρότυπα, που ανησυχούν για τηνδιαπαιδαγώγηση των τέκνων τους, και ο βιωματικός λόγος του Ζούντε κυριαρχείται από τρομερά συναισθήματα αλλά και πολιτική διαύγεια.