Η Ευνοούμενη

Ναι, είναι μια πολύ καλή ταινία. Όχι, δεν είναι η καλύτερη στην καριέρα του Λάνθιμου. Στην πραγματικότητα δεν μοιάζει με καμία από τις προηγούμενες ταινίες του. Το mainstream ύφος και η εύκολη ανάγνωση της (βατής σε ένα πιο μαζικό κοινό) πλοκής, επιφέρει εκτός από κραδασμούς και κάποιες ρωγμές στο μέχρι τώρα αψεγάδιαστο κινηματογραφικό οικοδόμημα του έλληνα σκηνοθέτη. Με ένα σενάριο όχι δικό του ή του Ευθύμη Φιλίππου (πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο) αλλά παραγγελιά που ξεκίνησε να γράφεται πριν από μια δεκαετία περίπου, το φιλμ, σε συμπαραγωγή Fox, αφορά στην πραγματική ιστορία της αμφιλεγόμενης Βασίλισσας Άννας που κυβέρνησε το Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ 1702 και 1714. Η «Ευνοούμενη» διαθέτει μεν ιστορική ακρίβεια στις βασικές γραμμές της (η εύθραυστη υγεία της Άννας με την τραγική ιστορία των 17 παιδιών που έχασε, η εναπόθεση κρατικών ζητημάτων στην κρίση των δύο ευνοούμενών της κ.ά.) αλλά και ανακρίβειες (ενδύματα ή χαρακτήρες βγαλμένοι από άλλη εποχή, οι καθημερινοί διάλογοι που είναι βγαλμένοι από το σήμερα κ.ά.) που εξυπηρετούν ένα μοντερνισμό ο οποίος πάει χέρι-χέρι με το βιτριολικό χιούμορ που προφανή σκοπό έχει τη διασκέδαση του θεατή. Η συνθήκη αυτή όμως δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη και επιφέρει συμβολισμούς ενοχλητικά προφανείς, που αφαιρούν γοητεία από τη μέχρι πρότινος αδιαμφισβήτητη αιχμηρή ικανότητα του έλληνα σκηνοθέτη να σχολιάζει καταστάσεις που πίσω από την καθημερινή ιδιομορφία τους έκρυβαν στιγμές έντονου υπαρξιακού δράματος. Όμως στις κρίσιμες στιγμές το ταλέντο του Λάνθιμου έχει σχεδόν πάντα τη λύση για να δώσει δραματική πνοή και αισθητικό μεγαλείο σε μια ιστορία που ξεφεύγει από τα πλαίσια της ιστορικής σάτιρας και μετατρέπεται σε μια ανελέητη μελέτη για την εξουσία και τους ταξικούς, ερωτικούς και ψυχολογικούς μηχανισμούς που την διαμορφώνουν. Επίσης έχει την τύχη να διαθέτει τρεις ερμηνεύτριες χάρμα οφθαλμών, με την Κόλμαν να είναι συγκλονιστική ως Βασίλισσα Άννα και να απειλείται μόνο από την Κλόουζ για το Όσκαρ. Το δε φινάλε είναι ένα ατόφιο κινηματογραφικό ποίημα που αποκαλύπτει το παραμορφωτικό, απάνθρωπο και σκληρό πρόσωπο της εξουσίας.