Χορος

Ναταλία Καλογεροπούλου: «Αν ετεροκαθορίζομαι συνεχώς τότε ποια είμαι; Δεν είμαι καμία»

Μιλήσαμε με τη χορεύτρια λίγο πριν την παρουσίαση του «Oedipus Steps» στην Επίδαυρο

Ειρήνη Παδουβά
ΤΕΥΧΟΣ 1006
8’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Η Ναταλία Καλογεροπούλου μιλά για τον χορό, την ανορεξία, τους τραυματισμούς, τις απορρίψεις, τη διαδρομή της μέχρι την Επίδαυρο και το «Oedipus Steps»

Με μια πρώτη ματιά, η ιστορία της Ναταλίας Καλογεροπούλου μοιάζει γνώριμη: ένα παιδί που από πολύ νωρίς ήξερε τι ήθελε να κάνει στη ζωή του. Η διαδρομή της, όμως, μόνο ευθύγραμμη δεν ήταν. Η τελειομανία και η ανάγκη να αποδεικνύει διαρκώς πράγματα στον εαυτό της την οδήγησαν ακόμη και σε στόχους που δεν αποτελούσαν πραγματικά όνειρά της, όπως η εισαγωγή στο Ιστορικό Αρχαιολογικό. Ο χορός, ωστόσο, παρέμενε πάντα το σημείο αναφοράς της.

Η εντατική εκπαίδευση, οι τραυματισμοί και οι προσωπικές δοκιμασίες λειτούργησαν ως μαθήματα αυτογνωσίας, διαμορφώνοντας μια πιο ώριμη σχέση με το σώμα και την τέχνη. Στη συζήτησή μας, δεν αφηγείται μόνο τη διαδρομή της, αλλά και την ανάγκη για έλεγχο που μετατράπηκε σε σταδιακή αποδοχή και ισορροπία. Στα 27 της έχει ήδη χορογραφήσει τρεις παραστάσεις και έχει εκδώσει τη δική της ποιητική συλλογή, επιβεβαιώνοντας μια πολυδιάστατη ταυτότητα που την οδήγησε φέτος μέχρι  την Επίδαυρο και το «Oedipus Steps». Για τη Ναταλία, ο χορός δεν είναι πια μόνο τεχνική, αλλά μια στιγμή απόλυτης παρουσίας.

Η Ναταλία Καλογεροπούλου αφηγείται τη διαδρομή της 

―Πώς επέλεξες τον χορό;
Όταν ήμουν μικρή ήθελα να γίνω πρωταθλήτρια ρυθμικής. Ξεκίνησα γύρω στα 9 και έκανα 3-4 χρόνια σε αγωνιστικό επίπεδο. Σταδιακά, όμως, ένιωσα ότι κάτι έλειπε. Υπάρχει μια φοβερή απαίτηση να κάνεις όλα αυτά τα εντυπωσιακά πράγματα χωρίς υπόβαθρο, χωρίς context, χωρίς λόγο. Σαν να μην υπάρχει ένας εσωτερικός σκοπός, πέρα απ’ το να σας εντυπωσιάσω. Στα 13 σταμάτησα και πήγα στη σχολή χορού της Ραλλού Μάνου. Μετά από έναν χρόνο, στα 15, μπήκα στο φυτώριο της ΚΣΟΤ. Πάντα είχα την αίσθηση ότι αυτό θα έκανα στη ζωή μου.

―Στη σχολή της Μάνου σε ενθάρρυναν να δώσεις εξετάσεις στην Κρατική;
Είχα ενθάρρυνση στη σχολή ώστε να ασχοληθώ μ’ αυτό, αλλά εκείνα τα χρόνια ήταν δύσκολα γιατί είχα ανορεξία. Τα πρώτα χρόνια έπαιρνα αποδοχή μέσα από τον χορό. Η πρώτη μου δασκάλα, η Λία Χαμηλοθώρη, με έκανε να νιώθω ότι «το έχω».  Μετά τον πρώτο χρόνο στη Ραλλού, ήθελα να δυσκολευτώ περισσότερο και η μαμά μου άρχισε να ψάχνει για πιο προχωρημένα μαθήματα, προσπαθώντας παράλληλα να βρει κάτι δωρεάν. Έδωσα και στο φυτώριο της Λυρικής, αλλά δεν πέρασα, κάτι που θεωρώ λογικό αφού είχα κάνει ελάχιστο μπαλέτο μέχρι τότε.

―Απογοητεύτηκες;
Γενικά πάντα απογοητευόμουν πολύ και στεναχωριόμουν φριχτά με τις απορρίψεις. Και κάπως όλο αυτό συνδεόταν με την ανορεξία που πέρασα και σε σχέση με το να έχω τον έλεγχο και να μπορώ να ελέγχω τα πάντα.

© Άκης Χρήστου

―Είχες λάβει αρνητικά σχόλια για το σώμα σου;
Στη ρυθμική υπήρχαν σχόλια για το σώμα, αλλά μικρή δεν με άγγιζαν. Κάποια στιγμή όμως, προφανώς υποσυνείδητα, κάτι άλλαξε μέσα μου και άρχισαν να με επηρεάζουν. Ακόμα και σήμερα με απασχολεί η εικόνα και το φαγητό, αλλά δεν είναι σκέψεις που με κυρεύουν. Δεν θα άφηνα ποτέ τον εαυτό μου να φτάσει σε σημείο που να μην μπορώ να χορέψω. Θυμάμαι τον πρώτο χρόνο στη Ραλλού να είμαι γεμάτη μελανιές και χωρίς καθόλου δύναμη, γιατί ήμουν πολύ αδύνατη.

―Αργότερα, πώς διαχειριζόσουν τις απαιτήσεις της ΚΣΟΤ;
Δεν τις διαχειριζόμουν. Αν κάποια μέρα δεν είχα ένα νεύμα, ένα βλέμμα, λίγη προσοχή απ’ τους καθηγητές μου, ένιωθα αποτυχία και απόρριψη. Τα τελευταία χρόνια νομίζω ότι το έχω ξεπεράσει κάπως. Αλλά τότε το παραμικρό λάθος μου στοίχιζε. Δηλαδή στο τέλος της ημέρας έκανα απολογισμό του πόσες φορές παραπάτησα, πόσες φορές έχασα τη χορογραφία, πόσες φορές δεν μου βγήκε η πιρουέτα. Πόσες φορές με είδαν, με παρατήρησαν, και όλα κάπως προσμετρούνταν στο κεφάλι μου. Γενικά αισθάνομαι ότι τα χρόνια των σπουδών μου στη Κρατική δεν ήμουν πραγματικά εγώ. Εκείνα τα χρόνια ήμουν σ’ ένα επεισόδιο σχεδόν μανίας, που κάπως πάλευα και εγώ πάρα πολύ να εντυπωσιάσω, να επιβιώσω, να με κοιτάξουν, να με θαυμάσουν, να με εκτιμήσουν, να με αγαπήσουν. Όταν, λοιπόν, κατάφερνα τα παραπάνω υπήρχε μια φοβερή χαρά, όταν όμως αυτά δεν συνέβαιναν υπήρχε μια απελπιστική θλίψη, η οποία με κατέκλυζε. Και αισθάνομαι ότι αυτή η ψυχολογία οδήγησε και στον τραυματισμό μου.

―Πότε ήρθε ο τραυματισμός;
Στο δεύτερο έτος έπαθα ολική ρήξη χιαστού. Πονούσα για πάρα πολύ καιρό. Και άλλοι συμφοιτητές μου πονούσαν, όλοι όμως αγνοούσαμε τον πόνο, «χαπακωνόμασταν». Είχα πάντα στην τσάντα μου αντιφλεγμονώδη, λες και ήταν ασπιρίνη. Και γενικά αισθάνομαι ότι δεν υπήρχε καμία αυτοφροντίδα, μόνο η απαραίτητη για να αντέχω και να αποδίδω. Κι όλο αυτό κορυφωνόταν. Και όταν χτύπησα έπαθα σοκ. Δεν μπορούσα να το πιστέψω.

―Αναθεώρησες μετά από αυτό;
Αναθεώρησα τη στάση και τη σκληρότητά μου απέναντι στον εαυτό μου και τον χορό. Κατάλαβα ότι η συνεχής πίεση οδηγεί σε φθορά και έμαθα να διαβάζω τα σημάδια που μου έδινε το σώμα μου, βρίσκοντας ισορροπία ανάμεσα στην επιμονή και τον σεβασμό προς τον πόνο. Επέστρεψα στη σχολή, επανέλαβα το 2ο έτος. Μετά ήρθε ο covid και διακόψαμε τα μαθήματα στην Κρατική. Εγώ τότε είχα πάει στην Πάρο. Είχα φτιάξει μια μίνι αίθουσα χορού στο σαλόνι του σπιτιού μου και γενικά δεν σταμάτησα να χορεύω από τότε που επανήλθα.

―Οι σπουδές στην ΚΣΟΤ νιώθεις ότι ορίζουν με έναν τρόπο την προσωπικότητα των χορευτών;
Το θέμα δεν είναι αν ορίζει, αλλά αν νομίζουμε ότι ορίζει. Η αποδοχή ή η απόρριψη, το αν τελικά θα σε καθορίσουν ως προσωπικότητα, κάπως αναμένεται να το δούμε. Το θέμα είναι τι πιστεύεις εσύ. Αν καθορίζεσαι απ’ την αποδοχή, τότε ναι, θα σε ορίσει. Στην τέχνη όλοι θέλουμε αποδοχή, αλλά όταν έρχονται μεγαλύτερες απορρίψεις καταλαβαίνεις ότι αυτά που νόμιζες πως σε ορίζουν τελικά χάνουν τη σημασία τους. Και τελικά πόσο με καθορίζουν οι απορρίψεις όταν σήμερα μπορεί να πάρω αποδοχή, αύριο απόρριψη και μετά πάλι επιβράβευση, κι αν τελικά ετεροκαθορίζομαι απ’ όλα αυτά τα "ναι" και τα "όχι", ποια είμαι; Δεν είμαι καμία.

―Τι κρατάς;
Κρατάω όλους αυτούς τους ανθρώπους που γνώρισα. Τους πρώτους μου φίλους, με τους οποίους συνδέθηκα τόσο – δεν το είχα καταφέρει αυτό με κανέναν άνθρωπο απ’ το σχολείο για παράδειγμα. Νιώθω blessed. Νιώθω μέχρι και σήμερα ότι αυτή η δουλειά είναι ό,τι καλύτερο, ακόμα κι αν είναι φριχτή. Κρατάω επίσης τους καθηγητές μου, τους σκέφτομαι με αγάπη και ευγνωμοσύνη. Ό,τι δυσκολίες κι αν υπήρξαν, νιώθω ότι κερδίζει μέσα μου η αξία της εκπαίδευσης και η παρουσία τους. Θέλω να με εκτιμώ, θέλω να είμαι εν ειρήνη, να σταματήσει αυτό το αυτομίσος, οπότε, για να είμαι εν ειρήνη, πρέπει να είμαι εν ειρήνη με όλους τους ανθρώπους που συνέβαλαν σε αυτό.

―Έχεις πει ποτέ «θα τα παρατήσω»;
Άπειρες φορές. Όχι όμως όταν τραυματίστηκα. Μέχρι και την αποφοίτησή μου, ποτέ δεν το σκέφτηκα να τα παρατήσω. Μετά το σκέφτηκα πολλές φορές όταν ξεκίνησαν οι απορρίψεις στον επαγγελματικό χώρο, αυτό ήταν τεράστιο χαστούκι και αδυσώπητο.

© Παναγιώτης Αναγνωστάκης

―Τι είναι αυτό που σου δίνει κίνητρο να συνεχίζεις παρά τις απορρίψεις;
Νομίζω πως, όταν χορεύω, υπάρχει μια φοβερή ησυχία μέσα μου. Νιώθω σαν να τοποθετούμαι ακριβώς στο τώρα και πιστεύω ότι στη ζωή μου δεν το κάνω ποτέ άλλοτε αυτό. Πάντα ή στεναχωριέμαι για κάτι παρελθοντικό ή αγχώνομαι για κάτι μελλοντικό. Αλλά τη στιγμή του χορού είναι σαν να περπατάω πάνω στο παρόν, σαν να βρίσκομαι ακριβώς πάνω στην ώρα, στο δευτερόλεπτο, κι αυτό πιστεύω ότι είναι σχεδόν ιερό.

―Θεωρείς ότι, αν δεν ένιωθες πως κάτι «κάνεις καλά», θα τα είχες παρατήσει;
Πιστεύω πως αν δεν ένιωθα αυτές τις ελάχιστες στιγμές ότι κάτι κάνω καλά, θα είχα σταματήσει. Δεν είναι ότι νιώθω πάντα πολύ καλή, αλλά αισθάνομαι πια εναρμονισμένη με αυτό που συμβαίνει. Είναι και στιγμές που νιώθεις ικανός και το βρίσκω σπουδαίο, αλλά πιο σπουδαίο βρίσκω το άλλο: ότι εδώ κουμπώνω, εδώ κολλάει η ύπαρξή μου, εδώ κάπως μπορώ να σταθώ και να υπάρξω αναπαυτικά. Αυτές οι στιγμές υπάρχουν όταν χορεύω, είναι εν δράσει αυτό το συναίσθημα, μετά άμα πας σπίτι σου και σκεφτείς όλο τον πόνο, την ταλαιπωρία, την απόρριψη, όλα αυτά προφανώς σε αποσυνδέουν μ’ έναν τρόπο. Αυτή η δουλειά είναι απίστευτη, αλλά είναι και φρικτή. Βιώνεις φρικτές στιγμές.

―Νιώθω ότι μέσα σε αυτή τη δουλειά βρίσκεις την ταυτότητά σου και μια λύτρωση.
Σίγουρα.

―Ξέρω ότι γράφεις παράλληλα και έχεις εκδώσει μία ποιητική συλλογή. Το γράψιμο πώς μπήκε στη ζωή σου;
Το γράψιμο έχει έρθει πολύ αυθόρμητα και λίγο χαζά, γιατί γράφω πολύ ερασιτεχνικά. Στην καραντίνα ξεκίνησα να γράφω στο κινητό μου. Και μια μέρα έβαλα όλες τις σημειώσεις σε ένα pdf και ξεκίνησα να το στέλνω σε όλους τους εκδοτικούς με μανία. Και μου απάντησαν. Αυθόρμητα, ανώδυνα, χωρίς προσπάθεια. Τότε συνειδητοποίησα ότι μπορώ να καταφέρω και κάτι χωρίς να πεθάνω. Δεν μπορούσα να το πιστέψω... πώς γίνεται, αφού δεν έχω ταλαιπωρηθεί και τόσο. Φοβερό το να σου συμβαίνει κάτι χωρίς να γονατίσεις.

―Κάτι ήθελες να πεις πάντως...
Υπάρχουν πράγματα που δεν μπορείς να τα πεις χορεύοντας ή, τέλος πάντων, δεν μπορείς να τα πεις χωρίς λέξεις, γιατί οι λέξεις είναι φοβερές, σημαντικές, κάπως υπάρχουν για κάποιο λόγο και χωρίς αυτές κάτι μένει κενό. Νομίζω πως γι’ αυτό σε ό,τι δικό μου έχω χορογραφήσει πάντα υπάρχει κείμενο.

―Πιστεύεις ότι το μήνυμα στο γραπτό είναι πιο καθαρό;
Πιστεύω ότι η γραφή μεταφέρει το μήνυμα πιο ξεκάθαρα από τον χορό, ο οποίος αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια ερμηνείας. Θέλω να εκφράζομαι με σαφήνεια, ώστε αυτό που λέω να γίνεται κατανοητό χωρίς παρερμηνείες.

―Τι σου δίνει ο χορός που δεν μπορούν να σου δώσουν οι λέξεις;
Ο χορός έχει μια φοβερή ευαισθησία που δεν μπορώ να φανταστώ άλλο τρόπο για να την εκφράσει κανείς – εκεί, ας πούμε, οι λέξεις δεν επαρκούν. Κάπως ο χορός, μέσα στη δυσκολία τού ότι είναι τόσο εύθραυστος, υπάρχει μόνο εκείνη τη στιγμή, σαν άμμος, μετά χάνεται. Είναι όμως ένα φοβερό παράθυρο για να εκφράσουμε τις ιστορίες που κρύβει το σώμα μας, ακόμα κι εκείνες που το μυαλό έχει ξεχάσει από την παιδική ηλικία. Αυτή η σωματική πληροφορία είναι ένα ολόκληρο σύμπαν και ο χορός είναι η γιορτή του.

―Ποιο είναι το δυσκολότερο κομμάτι που χρειάζεται να διαχειριστεί ένας χορευτής σε αυτό το επάγγελμα;
Για τον καθένα είναι διαφορετικά. Για μένα, νομίζω ότι χειρότερο κι απ’ την οικονομική ανασφάλεια, που είναι γενικά big deal, είναι η σχέση με τον εαυτό, η σχέση με την απόρριψη – το πώς επεξεργάζεται κανείς το να μην τον θέλουν κι αυτό να του το λένε ξεκάθαρα και πολλές φορές όχι κομψά. Για μένα το μεγαλύτερο challenge είναι να το επεξεργαστώ και να το χωνέψω χωρίς να με μισήσω, χωρίς να σκληρύνω, χωρίς να με βλάπτω και χωρίς να με τιμωρώ.

© Παναγιώτης Αναγνωστάκης

―Υπάρχει κάποια συνεργασία που την θεωρείς πολύ σημαντική στην επαγγελματική σου πορεία;
Φέτος έκανα τη δουλειά των ονείρων μου και ήμουν στο Εθνικό, στο «Kontakthof». Το καστ ήταν ονειρικό. Oι συνάδελφοί μου ήταν όλοι ένας κι ένας. Ήταν πραγματικά πολύ ωραία. Τους λατρεύω.

―Το χάρηκες;
Στην αρχή όχι, καθυστέρησα και το μετάνιωσα που άργησα να το χαρώ. Δεν θέλω να καθυστερώ τόσο πολύ. Δεν θέλω πια να πολυσκέφτομαι. Νιώθω ότι το έχω στερήσει αυτό από τον εαυτό μου τόσο πολύ, που πραγματικά δεν θέλω να το κάνω άλλο, δεν θέλω να βασανίζομαι άλλο, τουλάχιστον όχι όταν έχω ήδη πάρει τη δουλειά. Ήταν φοβερή αυτή η χρονιά πάντως. Και σίγουρα έχει παίξει ρόλο ότι εγώ ήμουν καλύτερα μέσα σε αυτό και ότι σταμάτησα να κυνηγάω το εξωτερικό. Εστίασα στο παρόν και στη δουλειά μου στο Εθνικό. Κατάλαβα ότι για να επενδύσω πραγματικά εκεί που ζω, πρέπει να σταματήσω να ονειρεύομαι μια άλλη πραγματικότητα και να είμαι ολοκληρωτικά παρούσα εδώ.

―Πώς προέκυψε η πρόταση για τη δουλειά που θα κάνεις φέτος στην Επίδαυρο;
Σε αυτό το έργο χορογραφεί ο Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου, που ήταν συνάδελφός μου στο Εθνικό. Γνωριστήκαμε καλά μέσα απ’ τη δουλειά και το ένα πράγμα έφερε το άλλο.

―Τι θα δούμε στην παράσταση που ετοιμάζετε;
Στην παράσταση «Oedipus Steps» είμαστε επί σκηνής ένας κοντραμπασίστας κι εγώ. Πρόκειται για μια ιδιότυπη συναυλία-περφόρμανς, όπου συνυπάρχουν η μουσική, η κίνηση και ο λόγος. Υπάρχει και κείμενο, κάτι που με χαροποιεί ιδιαίτερα, ένα απόσπασμα από τον Χορό του «Οιδίποδα», το οποίο ερμηνεύω εγώ. Από την άλλη, ο Γιώργος Κοκκινάρης, ο μουσικός της παράστασης, έχει έναν πολύ ιδιαίτερο και πειραματικό τρόπο να χρησιμοποιεί το κοντραμπάσο. Υπάρχει ένα μέρος πιο δομημένο και ένα άλλο πιο αυτοσχεδιαστικό, και αυτή η εναλλαγή δημιουργεί μια αίσθηση απρόβλεπτου που για μένα είναι καινούργια. Είναι κάτι διαφορετικό από ό,τι έχω κάνει μέχρι τώρα, πιο ανοιχτό, πιο παιχνιδιάρικο.

―Τι σχέδια κάνεις για το μέλλον;
Προσπαθώ να μην κάνω πολλά σχέδια, αλλά να χαίρομαι ό,τι φέρνει η ζωή και να εμπιστεύομαι τη ροή της, ιδιαίτερα σ’ αυτό το επάγγελμα που είναι αβέβαιο. Πιστεύω ότι κάθε εμπειρία μπορεί να προσφέρει κάτι χρήσιμο, αρκεί να την αποδεχτείς αντί να μένεις στην αντίσταση, την άρνηση ή τη στεναχώρια – κι εγώ έχω περάσει πολύ καιρό να είμαι στεναχωρημένη.

―Αν γύριζες τον χρόνο πίσω, θα άλλαζες κάτι;
Πολύ ειλικρινά μπορεί να άλλαζα πάρα πολλά πράγματα και να τα έκανα πολύ διαφορετικά και πολύ πιο σωστά, βλέποντας τώρα τις συνέπειες, αλλά απ’ την άλλη νομίζω ότι αισθάνομαι ότι αυτή τη στιγμή είμαι καλά. Νιώθω ότι, αν άλλαζε οτιδήποτε, μπορεί να μην ήμουν τόσο παρούσα στο τώρα. Αναγνωρίζω ότι έκανα λάθη και επιλογές που σήμερα ίσως θα διαχειριζόμουν με περισσότερη υπομονή και κατανόηση προς τους άλλους και τον εαυτό μου. Ωστόσο, αποδέχομαι ότι τότε έκανα ό,τι μπορούσα με τα μέσα και τις δυνατότητες που είχα, χωρίς να μπορώ να αλλάξω εκ των υστέρων το παρελθόν.

Info
«Oedipus Steps» στo Αρχαίο Στάδιο Επιδαύρου

10/07 έως 11/07/2026 στις 23:59
Διάρκεια 45'