Σοφία Φαλιέρου: «Το Dance Days Festival επιμένει να υπάρχει επί 16 χρόνια»

Περισσότερες από 750 αιτήσεις συμμετοχής ετησίως, 240 χορογράφους, 459 χορεύτριες/ές, 203 παραστάσεις, 23 sitespecific πρωτότυπες παραγωγές από νέους δημιουργούς, 136 σεμινάρια, 31 εργαστήρια, videodance, 3 διακρατικά καλλιτεχνικά residency, 3 επιστημονικά συνέδρια έχει φιλοξενήσει το Dance Days Festival, το οποίο 16 ολόκληρα χρόνια αποτελεί ένα καλλιτεχνικό γεγονός με πολυσήμαντη αξία τόσο για τους συμμετέχοντες όσο και για τους διοργανωτές του.

Με πολλή αγάπη και μια αίσθηση νοσταλγίας η καλλιτεχνική διευθύντρια, Σοφία Φαλιέρου, θυμάται εκείνη την πρώτη περίοδο, όταν το φεστιβάλ στήνονταν το 2011 μέσα στην οικονομική κρίση, σε ένα κλίμα σχεδόν οικογενειακό, στο πλαίσιο του οποίου αναπτύσσονταν δημιουργικές ζυμώσεις. Η αρχή έγινε στον Σύλλογο Εκφραστικού Χορού «Συν-Κίνηση», αρχικά ως ένα τετραήμερο σύγχρονου χορού, με τη συμμετοχή τεσσάρων ομάδων, την υποστήριξη του Σωματείου Ελλήνων Χορογράφων, την παραχώρηση του θεάτρου για τις πρώτες ημέρες της διοργάνωσης, τρεις εθελοντές και την οικονομική ενίσχυση 700 ευρώ από τον Δήμο Χανίων. «Τα πρώτα χρόνια όλοι οι καλλιτέχνες φιλοξενούνταν στα σπίτια μας».

Με όραμα τη δημιουργία ενός τόπου για έρευνα, προβληματισμό, καλλιτεχνικές ανταλλαγές και ειλικρινείς σωματικούς διαλόγους και συνδέσεις, η Σαφία Φαλιέρου εξηγεί πως ένα φεστιβάλ διεθνούς εμβέλειας, με διεθνείς διακρίσεις, καταφέρνει να επιβιώνει και να στήνεται κάθε χρόνο με εφόδια την ανιδιοτελή εργασία, την αγάπη, τις ειλικρινείς σχέσεις και την ανάγκη για αναζήτηση της τέχνης.

Γιατί επιλέξατε τα Χανιά για την υλοποίηση ενός τόσο μεγάλου εγχειρήματος;

Εγώ ήδη ζούσα και δραστηριοποιούμουν στα Χανιά μέσα από την δημιουργία του Συλλόγου και της ομάδας μου. Ήταν συνειδητή επιλογή και θέση η αποκέντρωση. Είναι πολύ διαφορετική η ποιότητα ζωής εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων. Μετράς διαφορετικά τις δυνάμεις σου, έχεις άλλου τύπου ενέργεια και οι σχέσεις των ανθρώπων είναι μεστές και ουσιαστικές. Οι συλλογικότητες παίζουν άμεσο και αποτελεσματικό ρόλο στην επίλυση θεμάτων που ταλαιπωρούν τους πολίτες και η ημέρα αισθάνομαι ότι έχει μεγαλύτερη διάρκεια! Εδώ συνάντησα την Έφη Καλούτση ως δασκάλα και δημιουργό του Διεθνούς Φεστιβάλ Εκφραστικού Χορού (1990-1994), στο οποίο υπήρξα εθελόντρια. Αυτή η συνάντηση και η εμπειρία έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή μου. Όπως καταλαβαίνετε η επιλογή της πόλης ήταν δεδομένη. Μια πόλη σταυροδρόμι πολιτισμών με ιδιαίτερη ιστορία και χαρακτηριστικά, με βαθιές ρίζες στην μουσική και τον χορό. Πανέμορφη, πολυμορφική, αλλά όχι «εύκολη» λόγω των διαφόρων και ετερογενών επιρροών και της έντονης και συχνά δυσβάσταχτης τουριστικοποίησης της. Την παρακολουθούμε με πολύ ενδιαφέρον μέσα από το φεστιβάλ να αλλάζει. Τα Χανιά προσφέρουν ένα καταπληκτικό μωσαϊκό από μνημεία, γραφικές γειτονιές και ενετικά τείχη που συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό. Αυτός ο ετερόκλητος χώρος σε προσκαλεί να τον εξερευνήσεις και σε εμπνέει να δημιουργήσεις σε αυτόν, μαζί με τους ανθρώπους του.

Πόσο δύσκολο ήταν να διαχειριστείτε το γραφειοκρατικό κομμάτι και τις άδειες από τις δημόσιες υπηρεσίες, δεδομένου ότι δεν είχατε εμπειρία στην πολιτιστική διαχείριση;

Ο Σύλλογος Εκφραστικού Χορού Συν-Κίνηση, ως ο φορέας που διοργανώνει το φεστιβάλ, υπάρχει ως οντότητα από το 2005, συνεπώς τα βήματα ίδρυσης είχαν προηγηθεί αρκετά χρόνια πριν τον σχεδιασμό του φεστιβάλ. Κατά την πορεία των χρόνων, όπως όλες οι Μη Κερδοσκοπικού τύπου εταιρείες, ακολουθούμε τα βήματα που προβλέπονται από την Περιφέρεια (εποπτεύων φορέας), το Μητρώο Επιχορηγήσεων του Υπουργείου Πολιτισμού, το νέο Μητρώο του Υπουργείου Εσωτερικών. Κάθε χρόνο προκειμένου να μπορούμε να υποβάλλουμε αιτήματα επιχορήγησης και συνδιοργάνωσης καταθέτουμε όλα τα προαπαιτούμενα στοιχεία στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Επιπλέον, για την υλοποίηση δράσεων σε δημόσιους χώρους της πόλης, το φεστιβάλ προβαίνει σε υποβολή αιτημάτων σε φορείς πχ. Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων, Λιμενικό Ταμείο Χανίων κ.ά. για την παροχή της απαραίτητης άδειας χρήσης των επιλεγμένων σημείων.

Δεν είχαμε καμία σχέση με το αντικείμενο της πολιτιστικής διαχείρισης και ερχόμασταν διαρκώς αντιμέτωποι με θέματα γραφειοκρατικά, λογιστικά και νομικά που μας δημιουργούσαν μεγάλη πίεση και έπρεπε να μάθουμε να τα διαχειριζόμαστε σε συνεργασία με εξωτερικούς μας συνεργάτες. Ένα πεδίο εξαιρετικά απαιτητικό με το οποίο στην πορεία του χρόνου εξοικειωθήκαμε και γίναμε ευέλικτοι, άμεσοι και αποτελεσματικοί για να περιφρουρήσουμε την ύπαρξη του φεστιβάλ. 

Πώς συντηρείται οικονομικά και πρακτικά το φεστιβάλ τα τελευταία 16 χρόνια; Πόσος χρόνος προετοιμασίας απαιτείται κάθε χρόνο;

Το φεστιβάλ αποτελεί το αποκορύφωμα των δράσεων του Συλλόγου, ο οποίος λειτουργεί καθ’ όλη την διάρκεια της χρονιάς με εργαστήρια και προγράμματα για όλες τις ηλικίες. Η προετοιμασία για την κάθε διοργάνωση ξεκινάει από τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους με την υποβολή οικονομικών αιτημάτων και την σύνταξη νέων συνεργασιών. Μέλη και φίλοι του συλλόγου εργάζονται εθελοντικά για τον σχεδιασμό και υλοποίηση του, περίπου 25 άτομα, ενώ όλοι οι εξωτερικοί συνεργάτες (τεχνική υπηρεσία, βιντεογράφος κλπ) αμείβονται για την εργασία τους μέσα από τις δωρεές και τα έσοδα του συλλόγου για τις ανάγκες της διοργάνωσης.

Υπάρχει κρατική ή δημόσια στήριξη; Από ποιους φορείς πηγάζει και σε τι μορφή είναι;

Η Περιφέρεια Κρήτης – Π.Ε. Χανίων και ο Δήμος Χανίων είναι συνδιοργανωτές μέσα από την παραχώρηση χώρων, την προβολή στα τοπικά μέσα και μικρή οικονομική υποστήριξη για την κάλυψη μέρους λειτουργικών εξόδων (αμοιβές συνεργατών, έξοδα μετακίνησης κ.ά). Επιπλέον, κάθε χρόνο υποβάλλουμε αίτημα επιχορήγησης στο Υπουργείο Πολιτισμού τον Φεβρουάριο, με τα αποτελέσματα να μας γίνονται γνωστά κατά την διάρκεια ή και με το πέρας της εκάστοτε διοργάνωσης.

Η βασικότερη δυσκολία του φεστιβάλ είναι ότι κάθε χρόνο όλος ο σχεδιασμός και σχεδόν και η υλοποίηση του γίνεται βάσει εκτιμήσεων σε απαντήσεις των αιτημάτων που υποβάλλουμε. Εμπειρικά, ελπίζοντας και με τεράστιο κίνδυνο αστοχιών όπως και συμβαίνει συχνά. Οι απαντήσεις από τους φορείς, οι οποίοι σε δεσμεύουν να υλοποιήσεις την δράση εντός του τρέχοντος έτους, δίνονται σταδιακά μετά τις αρχές Ιουνίου. Δηλαδή, για ένα φεστιβάλ που υλοποιείται τέλη Ιουλίου μέχρι και τις αρχές του προηγούμενου μήνα ο οικονομικός σχεδιασμός βασίζεται σε εικασίες. Στο μεταξύ, εκδίδονται αεροπορικά εισιτήρια, κλείνονται διαμονές, υπογράφονται συμφωνητικά με τις συμμετέχουσες ομάδες και όλες οι απαιτούμενες ενέργειες για την υποδοχή των καλλιτεχνών και την υλοποίηση των προγραμματισμένων δράσεων. Τις χρονιές όπου το συνολικό ποσό των οικονομικών υποστηρίξεων δεν καλύπτει τις ανάγκες της διοργάνωσης, τα κενά αυτά καλύπτονται μέσα από τις συνδρομές των μελών του συλλόγου και τις λοιπές δράσεις του κατά την διάρκεια της χρονιάς, ώστε να είμαστε συνεπείς στις απαιτήσεις του φεστιβάλ.

Τι ενέργειες γίνονται για εξοικονόμηση πόρων; Η διεκδίκηση κονδυλίων γίνεται ετησίως ή υπάρχει μακροχρόνια/πολυετής χρηματοδότηση;

Μέχρι στιγμής η διεκδίκηση κονδυλίων αφορά, την τρέχουσα, κατά περίπτωση, διοργάνωση. Δεν έχουμε τακτική, ή σταθερή επιχορήγηση. Κάθε χρόνο, υποβάλλουμε αιτήματα για επιχορηγήσεις, όπως προανέφερα, αλλά και αιτήματα χορηγιών σε ιδιώτες. Με αυτή την διαδικασία, επί της ουσίας, επικοινωνούμε το όραμά μας και την στόχευσή μας για την κάθε διοργάνωση και αναζητούμε συνοδοιπόρους, υποστηρικτές. Δεν είναι εύκολο, γιατί η συνθήκη αυτή δεν έχει καμία απολύτως εκ των προτέρων διασφάλιση. Είναι υψηλού ρίσκου συνθήκη. Το μέγεθος πλέον του Φεστιβάλ, μας έχει βάλει σε διαδικασία εύρεσης και άλλων πόρων, όπως Ευρωπαϊκών κονδυλίων. Η ενδεχόμενη επίτευξη μίας μακροχρόνιας ή πιο σταθερής χρηματοδότησης, είναι πολύ σημαντική, εξίσου σημαντική όμως, η διασφάλιση της ανεξαρτησίας της Διοργάνωσης και της διατήρησης των πυλώνων δημιουργίας της, που στηρίζονται, στο καλλιτεχνικό όραμα, την συλλογική δράση και την κοινωνική στόχευση. 

Όταν προσκαλείτε Έλληνες ή ξένους καλλιτέχνες για σεμινάρια και παραστάσεις, πώς καλύπτονται τα έξοδά τους; Από ποιους πόρους ή φορείς χρηματοδοτούνται;

Για την συμμετοχή κάθε καλλιτέχνη το Φεστιβάλ καλύπτει τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής, τις τεχνικές απαιτήσεις για την υλοποίηση της δράσης καθώς και καλλιτεχνική αμοιβή η οποία σε ένα μέρος της εισπράττεται μέσα από τις πωλήσεις εισιτηρίων για τις παραστάσεις ή το κόστος συμμετοχής σε ότι αφορά σε σεμινάριο. Φυσικά για τις δράσεις που προσφέρονται δωρεάν προς το κοινό η διοργάνωση επιχειρεί να εξασφαλίσει από εναλλακτικές πηγές τα αντίστοιχα ποσά. Παράλληλα, προχωράμε σε επικοινωνία με Πρεσβείες και Ινστιτούτα από τις χώρες των επιλεγμένων ομάδων για την κάλυψη μέρους των εξόδων συμμετοχής τους αλλά και σε αιτήματα χορηγίας σε τοπικές και εθνικές επιχειρήσεις.

Ποιο είναι το κίνητρό σας να οργανώνετε το φεστιβάλ ακόμη και με μηδενικά ή περιορισμένα έσοδα; Έχετε σκεφτεί τη διακοπή του φεστιβάλ;

Προέρχομαι από χώρους που μου έμαθαν από νωρίς να αγωνίζομαι χωρίς να κάνω εκπτώσεις και να υποστηρίζω με όλες τις δυνάμεις μου ότι πιστεύω και αγαπώ. Πιστεύω ότι ο χορός σαν τέχνη αποτελεί κοινωνική ανάγκη και όχι είδος πολυτελείας. Σε ταξιδεύει στον εσωτερικό σου κόσμο, προκαλεί συνδέσεις, σε καλεί σε εξωστρέφεια, σε φέρνει αντιμέτωπο με τους φόβους σου και σου ανοίγει δρόμους αλληλέγγυους σε εποχές σκοτεινές. Πιστεύω ακράδαντα ότι η σωματικότητα και ο χορός είναι εργαλεία ψυχικής και σωματικής ενδυνάμωσης και ανθεκτικότητας απέναντι στις κρίσεις και τις προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου. Σχετικά με την ερώτησή σας για την διακοπή του φεστιβάλ, πρέπει να πω ότι δεν λειτουργώ μόνη μου σε τόσο σοβαρές αποφάσεις και το αν θα συνεχιστεί ή όχι είναι συνάρτηση πολλών παραμέτρων, παρόλο που η κύρια ευθύνη ανήκει σε εμένα. Από τον τρίτο χρόνο της ζωής του συμπορεύομαι στα δύσκολα, αλλά και απολαμβάνω με ευγνωμοσύνη όσα μας προσφέρουν οι διοργανώσεις με την υπεύθυνη παραγωγής του Χρύσα Γεωργίου, αλλά και με μία πολύτιμη ομάδα ανθρώπων που εργαζόμαστε όλοι εθελοντικά, με σεβασμό, πίστη και πολλή αγάπη, ώστε να γίνει το φεστιβάλ αυτό που είναι σήμερα. Του δίνουμε ότι καλύτερο έχει η καθεμία και ο καθένας μας και αυτό ανθίζει διαρκώς. Συχνά νιώθουμε ότι δεν προλαβαίνουμε τους ρυθμούς ανάπτυξής του. Ότι δεν του φτάνει η τροφή που του δίνουμε.

Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον του Dance Days Festival και ποια στοιχεία θέλετε οπωσδήποτε να διατηρήσει;

Η πιο επείγουσα ανάγκη δεν μπορεί να προβλεφθεί. Βιώνεται και σε καθοδηγεί. Αυτή τη στιγμή η αγωνία μου, η προσοχή μου και όλη μου η ενέργεια εστιάζει στην 16η διοργάνωση. Για το μέλλον, θέλω να μην χαθεί η ειλικρινής μου σχέση με το Φεστιβάλ. Θέλω να διατηρηθούν τα ιδιαίτερά του χαρακτηριστικά! Να είναι σημείο αναφοράς, όχι για τις ωραίες σημαντικές παραστάσεις, αλλά για το καλλιτεχνικό δικαίωμα που υπερασπίζεται και διεκδικεί.

***

Info

24 Ιουλίου
NOFENCE – You Are the Center of Your Little World
Young Choreographers 2026 – Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης
Jacob Gomez – Tools and available body

25 Ιουλίου
Marie Gyselbrecht/ RED SQUID – NEST

26 Ιουλίου
Peter Jasko – Deep Movement Consciousness
Προβολές Cartoon – 10o Chaniartoon Festival
Δράσεις – Επιμορφωτικό πρόγραμμα “Το δικό μου σώμα μιλά”
Έκθεση παιδικών έργων – “Το δικό μου σώμα “μιλά””

27 Ιουλίου
Rafaela Sahyoun – The Body The Player The Journey
Ιωάννα Παρασκευοπούλου – hardcore echoes
Almalibre.co – KΙΟΝΕΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ
Πολένα Κόλια Πέτερσεν – LOITSUT στο τέλος του κόσμου
Αλέξανδρος Μ. Κυριαζής – The Chicken & The Duck

28 Ιουλίου
Γυναίκες 65+ Ομάδα σύγχρονου χορού “Συν-Κίνηση” – νήμα
Luisa Heilbron & Andrea Givanovitch – Violent Delights
ocram dance movement/Glenda Gheller – Love Parade

29 Ιουλίου
Peter Jasko – Keeping the state
FINGERSIX/ Σοφία Μαυραγάνη – Glorious epic

30 Ιουλίου
Clementine Telesfort & Lisard Tranis – The attentive act
Kinetic Orchestra/ Hugo Sellam – Creative Floorwork
Blip | inclusive multisensory project / Γιώτα Πεκλάρη, Βάσια Ζορμπαλή – μπ(λ)αλούν _ ακουστική επιτελεστική εγκατάσταση

31 Ιουλίου
compagnie O. – poleidoskop – a night walk through the multiverse

1 Αυγούστου
Clementine & Lisard – La Mecànica de l’Infortuni (The Mechanics of Misfortune)

2 Αυγούστου
Kinetic Orchestra – Bolero

Εισιτήρια
Full Pass 130€ (στο ticketservices.gr)
Πάσο για 6 βραδιές > 65€ (στο ταμείο του θεάτρου)