Ανδρέας Εμπειρίκος: λίγο από το βλέμμα του
Μια ματιά στο φωτογραφικό πάθος του διαπρεπέστερου έλληνα υπερρεαλιστή


Ανδρέας Εμπειρίκος: Γεννημένος σαν σήμερα 2 Σεπτεμβρίου το 1901, ο ποιητής και λογοτέχνης που σφράγισε τα ελληνικά γράμματα ήταν συγχρόνως και ενθουσιώδης φωτογράφος.
Δεν έχει αποτιμηθεί ακόμη το μέγεθος της προσφοράς του Ανδρέα Εμπειρίκου στην τέχνη της φωτογραφίας – εύλογα, ενδεχομένως. Όταν τα ωραιότερα βιβλία του κόσμου σε περιμένουν να τα διαβάσεις και φέρουν την υπογραφή του, όταν η συνεισφορά του πάπα του ελληνικού υπερρεαλισμού στην πεζογραφία, την ποίηση και τη διάδοση της ψυχανάλυσης παραμένει ανεκτίμητη και η πυρακτωμένη πρόζα του εμπνέει πολλαπλές αναγνώσεις, μοιάζει λογικό να φαντάζει υποδεέστερος ένας φαινομενικά παράταιρος εκφραστικός του τομέας.
Δεν ήταν πάρεργο όμως η φωτογραφία για τον Εμπειρίκο. Φωτογράφιζε εμμονικά, αδιάκοπα, και ναι: φανταστικά. Όντας κατά σάρκα ηδονιστής και κατά πνεύμα διαμπερής, ο Εμπειρίκος αδυνατούσε να αντισταθεί στα δώρα που του προσέφερε η καθημερινότητα. «Μία φωτογραφία ζει, έχει ολόκληρη δική της δράσι, συνυφασμένη με την ζωή του θεατή, όπως ένα φλουρί, ένα κρύσταλλο, ή ένα γάντι», έλεγε ο ίδιος. Και επέμενε να κυνηγά εικόνες: «Προπολεμικές φωτογραφίες», «Ταξίδια», «Ελλάδα», «Γλυπτά», «Γυναίκες», «Πορτρέτα», «Παιδίσκες», ορισμένες από τις ενότητες που συμπεριλήφθηκαν στο λεύκωμα «Φωτοφράκτης», ενώ 240 ανδριώτικες φωτογραφίες του κυκλοφόρησαν συγκεντρωμένες στο άλμπουμ «Η Άνδρος του Ανδρέα Εμπειρίκου».
Εάν ο όγκος του υλικού εντυπωσιάζει, ας αναλογιστεί κανείς ότι υπήρξε αστείρευτα παραγωγικός: Περίπου 40.000 φωτογραφίες (αρνητικά, εκτυπώσεις και κόντακτ) βρίσκονται στο Αρχείο Εμπειρίκου που κατέχει ο Λεωνίδας Εμπειρίκος, ενώ φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από το δημιουργό προπολεμικά βρίσκονται στο Μουσείο Μπενάκη. Όπως σχολίαζε ο φίλος και κουμπάρος του, Οδυσσέας Ελύτης, ο Ανδρέας Εμπειρίκος φωτογράφιζε «με τη δεξιοτεχνία και την επιμονή μανιακού».
Κάτοχος πλειάδας μηχανών και προφανώς φετιχιστής του σχεδιασμού τους, ο Εμπειρίκος χρησιμοποιούσε μια Leica πριν από τον πόλεμο και αργότερα μια Rolleiflex. Μεταπολεμικά προτιμούσε τις Contax. Η αγαπημένη του ωστόσο ήταν μια Contax ΙΙΙ, ενώ πιο χρηστική του φαινόταν μια Leica Μ3. Μήπως παραθυμίζουν Herni Cartier-Bresson όλα αυτά τα εξαρτήματα; Θα προχωρούσαμε ένα βήμα παραπέρα για να ισχυριστούμε ότι οι συγγένειες των δυο τους δεν εξαντλούνταν στα γκάτζετ: οι αισθητικές συγγένειες, όσο και η ίδια η προσέγγιση, η καταδίωξη του τυχαίου και η λαχτάρα της «αποφασιστικής στιγμής» ανιχνεύονται σε αμφότερους τους δημιουργούς.
Με αφορμή τη γέννησή του στις 2 Σεπτεμβρίου 1901, ας δούμε ορισμένες από τις εικόνες του Ανδρέα Εμπειρίκου, όπως παρουσιάστηκαν προ ετών στο «The Box», σε μια έκθεση με τίτλο «Ο φακός του ποιητή - Φωτογραφίες από το Αρχείο του Ανδρέα Εμπειρίκου».
Πρόκειται για ψηφιακές αναπαραγωγές αυθεντικών τυπωμάτων του Εμπειρίκου σε μεγέθυνση που φθάνει τα 40x60 εκ, ενώ, με παλαιότερη ένα γυμνό της δεκαετίας του 1930, οι περισσότερες φιλοξενούμενες φωτογραφίες έχουν ληφθεί μεταξύ 1952 - 1953. Ανεκτίμητη έκθεση; Ανεκτίμητες εικόνες!
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δώδεκα φωτογραφικές σειρές με θέμα την πόλη του Βερολίνου
Η πορεία της, η μεθοδολογία της και το βίωμα πίσω από το έργο «Ρέοντα Σώματα» στην iFocus Photo Gallery
Στη γκαλερί Gagosian του Λος Άντζελες - Δείτε εικόνες
Μια συζήτηση με τον φωτογράφο Παναγιώτη Παπουτσή με αφορμή την ατομική του έκθεση φωτογραφίας στον χώρο Τέχνης Μελάνυθρος
«Ίσως το λεύκωμα αυτό να είναι η πιο ήσυχη μορφή αλήθειας, είναι αυτό που δεν το βλέπεις με τα μάτια, αλλά με το πνεύμα, που σε ακουμπά χωρίς θόρυβο – μόνο με φως»
Η φωτογραφία γίνεται ένας καμβάς αφήγησης και καλλιτεχνικής έκφρασης
Τα Βαλκάνια από το Χθες στο Σήμερα
Ταξίδι στον χρόνο για μια παράδοση που χάνεται. Ο Γιώργος Νομικός φωτογραφίζει το τελευταίο προπύργιο των καραβομαραγκών
Μια ταξιδιωτική και πολιτισμική εμπειρία
Η ιστορία πίσω από το βραβευμένο «κλικ»
«Φυσικά είμαστε προϊόν όλων των επιρροών μας, όλα συμβάλλουν στο να βλέπουμε τον κόσμο με έναν συγκεκριμένο τρόπο»
Η έκθεση του διεθνώς αναγνωρισμένου φωτογράφου για την ιστορία και το μέλλον της Ελληνικής Μεταλλουργίας
Τι θα δούμε στην έκθεση «H Ομορφιά της Aτέλειας», αφιερωμένη στην καθημερινή, χωρίς φίλτρα, ομορφιά
«Είναι άθλημα και τέχνη μαζί. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο για να εκφράσεις τον εαυτό σου και μαζί με τη μουσική»
Πρόγραμμα αφιερωματικών εκδηλώσεων και δράσεων στη μνήμη του ιδρυτή του
Μια συζήτηση με αφορμή την κυκλοφορία του φωτογραφικού λευκώματος και την έκθεση στην iFocus Photo Gallery, σε επιμέλεια της Δώρας Λαβαζού
Εικόνες και εντυπώσεις από την Τσεχία - Ένα οδοιπορικό της Νατάσας Κυριακοπούλου
Ο σκηνοθέτης παρουσιάζει αποκλειστικά στην ATHENS VOICE το μυστικό του «Αρκάντια» μέσα από ένα φωτογραφικό δοκίμιο
Στην έκθεση «Human after all» στην Γκαλερί 7, παρουσιάζει έργα που έχει δουλέψει με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης
Ιλίρ σημαίνει ελεύθερος, είμαι στην πρώτη γενιά παιδιών που γεννήθηκαν σε μια ελεύθερη Αλβανία
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.