Νίκος Κληρονόμος: Οι εκσκαφείς του αποτυπώνουν ποιητικά τον θόρυβο και την αναδιάταξη της πόλης

Τομές εγκάρσιες και γκρεμίσματα από θηριώδεις μηχανές και ερπύστριες. Πιλοτήρια και δαγκάνες που οι χειριστές τους, κατευθύνοντας με το λεβιέ τις ανασκαφές, μέσα από την ίλιγγο του βάθους αποκαλύπτουν στα μάτια του θεατή το παρελθόν να γίνεται και πάλι ορατό. Μνήμες άστεως και εδάφους, ανοικοδόμηση, δημιουργία, εκφυλισμός, τέλος, γκρέμισμα και επανεκκίνηση. Στο σκηνικό που λέγεται μητρόπολη και καμιά φορά τα νέα έργα που γίνονται στο corpus της θυμίζουν κατασκευή κοστουμιών νέας θεατρικής παράστασης εν εξελίξει, ο εκσκαφέας - δραματουργός σκάβει, τραυματίζει αλλά και κατόπιν αναδομεί τις γυμνές προς το παρόν επιφάνειες του εδάφους που το μαχαιρώνουν οι δαγκάνες του. 

Συνεπικουρούμενες από τυχόν οραματικές μακέτες, οι επιφάνειες δίνουν μια πρόγευση και μια μελλοντολογική υπόσχεση εξευγενισμού και νέας αστικής ανοικοδόμησης. Η φαντασμαγορία των θραυσμάτων, η μεγαλοσύνη των μηχανών ή και πώς οι εκσκαφείς πρωταγωνιστούν στο «Ένα άλλο Τοπίο» του Νίκου Κληρονόμου. JCB Unitracks, Jansen, Tecnoagri, Caterpilar, από μικρός ήμουν μανιακός με τι «μάρκες» τους, έχοντας ολόκληρη συλλογή με δαύτους. 

Στους μεγάλους καμβάδες του Κληρονόμου, η πόλη καραδοκεί στο φόντο των πινάκων, παραχωρώντας στα θηριώδη μηχανήματα το πρώτο πλάνο. Οι εκσκαφείς διαρρηγνύουν το άστυ και στη θέα της «τρύπας» που αφήνουν στη γη, η στρωματογραφία εδάφους που αποκαλύπτεται, ας εκληφθεί και ως μια χειροπιαστή αποτύπωση του χρόνου που πέρασε.

Στην ατμόσφαιρα των μνημειακών έργων του Κληρονόμου πλανάται η Αθήνα, μιας και η Ακρόπολη παρακολουθεί τα τεκταινόμενα από το βάθος. Σε άλλα έργα, κάποια αγάλματα που στέκουν βουβά παρατηρώντας επίσης την «πρόοδο» εν εξελίξει, παραπέμπουν σε γειτονιές πέριξ του Αρχαιολογικού Μουσείου ή την Πλατεία Κυψέλης.

Υπάρχουν και πίνακες που ο χάρτης τους περνάει τον Ατλαντικό: με ζέπελιν να πετούν στους ουρανούς και τεράστιες κρεμαστές γέφυρες και ουρανοξύστες, οι αμερικανικές «λήψεις» προτάσσουν μια εφ’ όλης ματιά σε αυτό που συμβαίνει καθημερινά παντού στον κόσμο. Τα πάντα και όχι μόνο στην Αμερική αλλά και παντού στην Ευρώπη και την Ασία, τελούν υπό συνεχή διαπραγμάτευση και αλλαγή. Τοπόσημα έρχονται και φεύγουν, νέα ανεγείρονται στη θέση αυτών που σβήνουν, τα πάντα μεταβάλλονται και το μόνο που απομένει σταθερό είναι ο ουρανός πάνω από τα κεφάλια μας. 

Η ενότητα της νέας δουλειάς του Κληρονόμου, αποτυπώνει τον θόρυβο της μητρόπολης αναπαριστώντας τον πυρήνα της ύπαρξής της, το διαρκές της, το τα πάντα και για πάντα εν ροή της.

Ο Κληρονόμος με τα εξαιρετικά του χρώματα και όγκους το καταφέρνει με μια καθηλωτική εξπρεσιονιστική γραφή αναπαράστασης που φέρνει στο νου, στιγμές-στιγμές, τον ενθουσιασμό των Φουτουριστών και του Μποκιόνι. Ο Εκσκαφέας σε κάθε έργο υφίσταται ως μια δυναμική οντότητα, προκαλεί δέος, μαγνητίζει το βλέμμα, ο θεατής τον παρακολουθεί καθώς μεταμορφώνει τον κόσμο του χθες και του σήμερα, σε ένα αύριο που εν δυνάμει δημιουργείται, ενώ πίσω του η προοπτική απεικόνιση της πόλης δείχνει σαν ανάγλυφη ή τρισδιάστατα αποτυπωμένη. 

Από τον θόρυβο του Μπλίξα και των Einsturzende Neubaten (Ήχος κτιρίων υπό κατάρρευση), μέχρι την ποιητική διάσταση των μηχανών του Κληρονόμου, το αστικό τοπίο ανατέμνεται, αναδομείται, αποκαλύπτει τις συνεχείς επιστρώσεις του, που καραδοκούν αιωνίως στα έγκατα, σαν ρίζες που αδύνατον χωρίς αυτές να κρατηθεί το δένδρο.

Όπως παρατηρεί ο Δρ. Θοδωρής Κουτσογιάννης, Ιστορικός Τέχνης, που προλογίζει την έκθεση: «Σε τελική ανάλυση, ο Κληρονόμος δεν μας παρουσιάζει μία καταστροφική ενέργεια, γκρεμίσματος και αποδόμησης, αλλά, τουναντίον, μας προτείνει μία διαδικασία απαραίτητη για την αναδημιουργία, τόσο κυριολεκτικά όσο και – ακόμη περισσότερο – μεταφορικά, σε επίπεδο άυλο, ψυχολογικό και πνευματικό. Το δυναμικό σχέδιο, η εκρηκτική παλέτα, η ευρηματική σύνθεση – στοιχεία που χαρακτηρίζουν σταθερά τη δουλειά του, πλέον εδώ φτάνουν σε ακόμη μεγαλύτερη ωριμότητα και δεινότητα…» 

Ένα άλλο τοπίο, Νίκος Κληρονόμος, Αίθουσα Τέχνης «Αστρολάβος - Δεξαμενή» , Ξανθίππου 11, Κολωνάκι. Έως Σάββατο 2 Δεκεμβρίου