Γιάννο Ντανάκο, είναι η τέχνη «εξ ορισμού» επαναστατική;

Ως άριστος μαθητής, πέρασε από τους πρώτους στο Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, στην Αθήνα. Εκεί κόλλησε το μικρόβιο της τέχνης. Ξεκινώντας από παραστάσεις της πανεπιστημιακής ομάδας θεάτρου, με αρχηγό και εμπνεύστρια την ακαδημαϊκό Πέπη Ρηγοπούλου, βρέθηκε στο εργαστήρι υποκριτικής τέχνης του Άκη Δαβή. Όμως ο θεατρικός χώρος δεν ήταν ο μοναδικός που τον γοήτευσε. Αφορμή για τη συζήτηση με τον καλλιτέχνη Γιάννο Ντανάκο στάθηκε η έκθεση ζωγραφικής του «Βίοι Αγίων», που πρόκειται να παρουσιάσει στο «KOTES-X Booze» από 1 έως 22 Απρίλιου.

«Βίοι Αγίων», λοιπόν. Είναι μια έκθεση που πραγματεύεται τον φόβο; 
Είναι συλλογές ζωγραφικών κειμένων που καταμαρτυρούν το φόβο από το μαρτύριο. Τα κοινά βάσανα της καθημερινότητας των ανθρώπων μέσα από φόρμες που ενδίδουν στην παραμόρφωση και στολίζονται με χρυσό και χρώμα, είναι το θέμα της έκθεσης αυτής. Η τραγικότητα αναδεικνύεται μέσα από τις επιλογές της γραφής. Υπάρχουν και ασπρόμαυρα κείμενα αν και κατά κύριο λόγο η έκθεση είναι έγχρωμη.  

Η αρχική επαφή σου με τη τέχνη ήταν μέσα από το θέατρο. Μίλησε μου για αυτό. 
Ξεκίνησα από την πανεπιστημιακή ομάδα του Καποδιστριακού. Δεν ήξερα και τότε τι θέλω να γίνω όταν μεγαλώσω, κι ο μόνος χώρος στον οποίο η ελευθερία μου δεν βαλλόταν από τα συστήματα – κοινωνικά, πολιτικά, οικονομικά– ήταν το θέατρο. Μετά βρέθηκα στο εργαστήρι υποκριτικής τέχνης του Άκη Δαβή, όπου συνάντησα την ιερή περίπτωση της Ρούλας Πατεράκη.

Από τη θεατρική τέχνη πέρασες στην ορχηστική. Κι από το εργαστήρι του Δαβή στην Κρατική Σχολή Χορού.
Επιμένοντας για ένα κρατικό πτυχίο και με ταλέντο στην κίνηση, το οποίο διέκρινε η χορογράφος Μαρία Αγγέλου, έδωσα εισαγωγικές και πέρασα στην Κρατική Σχολή Χορού. Έτσι, κάνοντας τον υπολογισμό, σπούδασα συνολικά έντεκα χρόνια εξασφαλίζοντας την ακαδημαϊκή μου μόρφωση και την καλλιτεχνική μου παιδεία ως εφόδιο πυλώνα για τη μετέπειτα πορεία μου. Ήταν επαναστατικό το ότι όλα τα έκανα ως φτωχός, οι γονείς μου, άνθρωποι χωρίς πολλά χρήματα, ενώ μου παρείχαν απεριόριστη φροντίδα, δεν μπορούσαν να στηρίξουν την ενηλικίωσή μου οικονομικά, και για αυτό άρχισα να δουλεύω από πολύ νωρίς στον χώρο της τέχνης, έχοντας ένα βιογραφικό πλούσιο μέχρι τα 35 μου χρόνια.

Θεωρείς τον εαυτό σου επαναστατημένο άτομο; 
Δεν θεωρώ τον εαυτό μου απόλυτα επαναστατημένο άτομο, αν και έχω υπάρξει μόνο αντικομφορμιστής και επαναστάτης στη ζωή μου. Και εξηγούμαι, επειδή τα αποτελέσματα των πράξεών μας πρέπει να χαρακτηρίζουν ολόκληρη τη ζωή μας, στον τομέα της τέχνης υπήρξα επαναστάτης στα πρώτα μου βήματα ως outsider στον χώρο του θεάτρου και με διακαή πόθο να αποκτήσω ένα κρατικό πτυχίο που να με πιστοποιεί ως καλλιτέχνη, το οποίο ήρθε τελικά από την κρατική σχολή χορού. 

Η τέχνη; Είναι «εξ ορισμού» επαναστατική;  
Η τέχνη οντολογικά είναι ένα πνευματικό φαινόμενο, που έχει απόλυτη πολιτική σημασία. Η τέχνη ως πρωτοπόρος λεωφόρος ιδεών και αντιλήψεων εφορμά στην ερμηνεία του κόσμου και γίνεται επαναστατική όταν τον αλλάζει. 

Μετά τις σπουδές σου, δημιούργησες τη δική σου ομάδα σύγχρονου χορού.
Ως ένας άνθρωπος που ήθελε να εκφραστεί, που ερχόταν σε κόντρα με οτιδήποτε ήταν χωρίς ειδικό καλλιτεχνικό βάρος, ίδρυσα μια επαγγελματική ομάδα σύγχρονου χοροθεάτρου τους Ι-Δανικούς, που ανεβάσαμε 4 ακριβά έργα. Μέχρι που πήραμε την πρώτη μας κρατική επιχορήγηση, η οποία ήταν πενιχρή ως προς τα έξοδα της παράστασης, που ήταν οπερετικών προδιαγραφών. Τότε κατήργησα την ομάδα.  

Η επαφή σου με τη ζωγραφική με ποιον τρόπο έγινε; 
Στα 18 είχα πει ότι μετά τα 40 θα γίνω ζωγράφος. Μια φράση που με ακολουθεί από τα χρόνια του πανεπιστημίου είναι η ρήση «Νάρκισσος ο ευρετής της ζωγραφικής». Από μικρός έχαιρα ενός υγιούς σώματος και μιας καλής εμφάνισης και κατανάλωσα πολλή ενέργεια στις περιπέτειες του έρωτα, στο κυνήγι και στις απολαύσεις του. Ως  bisexual προσωπικότητα, με ιντρίγκαρε το κάθε τι διαφορετικό, το σπάνιο και το μοναδικό. Σκέφτομαι τώρα ότι ο ναρκισσισμός μου ήταν το εφαλτήριο να ασχοληθώ με τη ζωγραφική, τη φόρμα, το σχέδιο και το χρώμα σε βαθμό εμμονικό τα τρία προηγούμενα χρόνια, ζωγραφίζοντας ακατάπαυστα την προσωπική μου ζωή.

Υπήρξε κάτι που σε έκανε να εγκαταλείψεις τις παραστατικές τέχνες και να στραφείς στη ζωγραφική; 
Η καλλιτεχνική μου πορεία στις παραστατικές τέχνες διακόπηκε για σοβαρά θέματα υγείας. Και ένα ανήσυχο πνεύμα ψάχνει τρόπο να επιβιώσει δημιουργικά. Τα πέντε τελευταία χρόνια, ο δρόμος μου πλουτίστηκε με την παρουσία της συντρόφου μου, της εικαστικού Μάρω Ζαχαρογιάννη, η οποία έγινε η μούσα ενός παθιασμένου ζωγράφου, που, ενώ είναι αυτοδίδακτος, τόλμησε να κάνει από νωρίς τις προσωπικές του εκθέσεις. Λατρεύοντας τον γερμανικό εξπρεσιονισμό, με πρώτο είδωλο τον Otto Dix  και, σαφώς μαγεμένος από τον Pablo Picasso, θεώρησα ότι, μέσα από την ερμηνεία του ανθρώπινου σώματος όπως την παραδίδουν αυτοί οι δύο δημιουργοί, απελευθερώθηκε ένα αίσθημα στην καρδιά μου το οποίο έγινε φόρμα στο χέρι μου και ζωγράφισα. 

Η αξία ενός έργου μπορεί να αποδοθεί με οικονομικούς όρους; 
Ως πρακτικό πνεύμα, οι εκθέσεις μου είχαν εμπορικό χαρακτήρα, και κατάφερα να πείσω με την αισθητική μου κάποιους φιλότεχνους και να αποσπάσω την ομολογία ότι οι πίνακές μου φέρνουν κάτι καινούργιο, ένα στοιχείο εξπρεσιονιστικό, εφάμιλλο της εποχής τους. Όμως δεν πιστεύω στην υπεραξία της τέχνης μεταφρασμένη σε οικονομικές μονάδες, π.χ. σε ευρώ και για αυτό –με μια διάθεση να θέλω να επικοινωνήσω την τέχνη μου στους ανθρώπους που δεν έχουν να διαθέσουν για πολυτέλειες– οι τιμές των έργων μου είναι δηλωτικά χαμηλές.

Πώς θα όριζες έναν εραστή της τέχνης; 
Εραστές της τέχνης αποκαλώ τους ανθρώπους που μπορούν και βασίζουν την ψυχική τους ισορροπία μετέχοντας στις εκδηλώσεις της, παντός καιρού και αφορμής. Βέβαια σε μια εποχή ψηφιακή, η τέχνη αλλάζει μορφή και η ευαισθησία των καλλιτεχνών απορροφάται πολύ μέσα στις εφαρμογές της τεχνολογίας. Αυτό είναι κάτι που με ξεπερνά. Θεωρώ πως η ψηφιακή εποχή είναι μια παγίδα για την κίνηση των ανθρώπων να έρθουν κοντά και να ακολουθήσουν έναν σωματικό τρόπο για να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους.

Δεν σου ταιριάζει, ως δημιουργού, η ψηφιακή εποχή; 
Πιστεύω ότι πιο πολύ μου ταιριάζει ο παραδοσιακός τρόπος παραγωγής εικαστικού αντικειμένου, εργαζόμενος με το χρώμα και το πινέλο παρά με το πληκτρολόγιο και την οθόνη. Βέβαια τώρα έμαθα ότι το animation και οι εφαρμογές του κερδίζουν όλο και πιο πολύ έδαφος, και σε μια δεκαετία θα έχει αλλάξει εντελώς το τοπίο της παραδοσιακής τέχνης. Εύχομαι να υπάρξουν σθεναρές αντιστάσεις απέναντι σε αυτό το κύμα ψηφιοποίησης των δεδομένων της ζωή μας, και η τέχνη, είτε αναπαραστατική είτε ζωγραφική είτε γλυπτική, να παραμείνει μια ευλογημένη συνήθεια.

Δείτε τα έργα του Γιάννου Ντανάκου, εδώ, στο Facebook και το Instagram.