ODD 2026 στη Στέγη: Μια συλλογική εμπειρία που πρέπει να τη βιώσεις

Το Onassis Dance Days 2025 ξεκινά σε λίγες μέρες και, όπως κάθε χρόνο, φιλοξενεί μία μεγάλη διεθνή παραγωγή στην κεντρική σκηνή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση και τέσσερα έργα νεότερων καλλιτεχνών. Και οι πέντε δημιουργοί έχουν ξανασυνεργαστεί με τη Στέγη – κάτι που μόνο τυχαίο δεν είναι. Πέρα από το εορταστικό κλίμα της «οικογένειας» που διατρέχει φέτος τον προγραμματισμό των 30 χρόνων της Στέγης, οι επιμελητές τονίζουν ότι τα τελευταία χρόνια η επιλογή των συμμετεχόντων στο ODD προκύπτει κυρίως μέσα από τα residencies του Onassis AiR. «Δεν είναι ακριβώς οικογένεια, είναι οικογένειες, είναι συγγένειες. Και για μας αυτό είναι και συγκινητικό και ουσία της δουλειάς μας: οι άνθρωποι να διασταυρώνονται, να γνωρίζονται και να συμπορεύονται».

ODD 2026: Tι περιλαμβάνει ο φετινός προγραμματισμός;

Οι καλλιτέχνες που παρουσιάζουν έργα στο ODD 2026 στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση έχουν ξεκινήσει να δουλεύουν πάνω στις ιδέες τους ήδη από τα περσινά residencies, έχοντας αμοιβή, χώρο εργασίας και τη δυνατότητα να συνεργαστούν με άλλους δημιουργούς. «Κάπως έτσι έγινε και το πάντρεμα του Ευθύμη Μοσχόπουλου με έναν άλλο resident από τις εικαστικές τέχνες, τον Τεό Τριανταφυλλίδη, που έχει αναλάβει το έργο του “FÁE” που θα δούμε τώρα στο φεστιβάλ», εξηγεί η Iλειάνα Δημάδη.

Το φετινό ODD περιλαμβάνει τέσσερις παραστάσεις και μία βιντεοεγκατάσταση, με κεντρική θεματική τα όρια ανάμεσα στο οικείο και το ανοίκειο. Όπως πάντα υπάρχει μια κεντρική παραγωγή ενός μεγάλου καλλιτέχνη από το εξωτερικό, που πλαισιώνεται από καλλιτέχνες που έχουν ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια τις δουλειές τους. Το «NôT» της Marlene Monteiro Freitas είναι η μεγάλη παραγωγή. Γύρω της κινούνται το «FÁE» του Ευθύμη Μοσχόπουλου, το «(REST IN) BLUE» της Κατερίνας Φώτη και το «ODE» της Έλενας Αντωνίου. Την πεντάδα συμπληρώνει η βιντεοεγκατάσταση της Έφης Γούση «Tectonic Riders», που πρωτοπαρουσιάστηκε στα «Plasmata 3» στο Πεδίο του Άρεως.

Ο χορός λειτουργεί εδώ ως διαδικασία μεταμόρφωσης – του σώματος, της μνήμης, της ταυτότητας. Όπως εξηγεί ο Κωνσταντίνος Τζάθας, «το entry point του οργανισμού για έναν καλλιτέχνη είναι το Onassis AiR. Εκεί αναπτύσσεται η ιδέα και, εφόσον υπάρχει κοινή επιθυμία, προχωράει σε υλοποίηση στο πλαίσιο του Onassis Dance Days». Οι επιμελητές έχουν ήδη παρακολουθήσει πρόβες και μεταφέρουν εικόνες έντονης μεταμόρφωσης. Χωρίς spoilers, η Ιλειάνα Δημάδη αναφέρεται στο έργο «(REST IN) BLUE» της Κατερίνας Φώτη: «Όταν τη βλέπεις τυλιγμένη στα σεμέν των γιαγιάδων και των προγιαγιάδων της, αυτή η εικόνα γίνεται πολύ δική σου. Η μεταμόρφωσή της χτυπάει ευαίσθητες χορδές της συλλογικής και ατομικής μνήμης». Αντίστοιχα, ο Ευθύμης Μοσχόπουλος μεταφέρει επί σκηνής το μεγάλο μοναστηριακό τραπέζι του τόπου καταγωγής του, την Κεφαλονιά.

Το ODD είναι, πάνω απ’ όλα, ένα φεστιβάλ χορού. Όσοι το παρακολουθήσουν ως φεστιβαλικό μαραθώνιο –από νωρίς το απόγευμα έως αργά το βράδυ– θα βιώσουν όχι μόνο τις παραστάσεις, αλλά και τις συναντήσεις στα διαλείμματα, τις ανταλλαγές απόψεων, τη συλλογική εμπειρία. Σε μια εποχή όπου ο χορός καταναλώνεται κυρίως μέσα από βίντεο και social media, το ODD επιμένει στο «εδώ και τώρα»: σώματα που δονούνται σε απόσταση αναπνοής. «Είναι αλλιώς να βλέπεις τον σωματικό μόχθο που κουβαλούν οι χορευτές της Monteiro, η οποία φέρει ιδιώματα που ανάγονται στον τόπο καταγωγής της, το Πράσινο Ακρωτήρι», τονίζει η Ιλειάνα. Η έννοια της τελετουργίας λειτουργεί ως υπόγειος άξονας στις παραγωγές των τελευταίων ετών. «Υπάρχει μια επιθυμία επιστροφής σε κάτι σαν σαμανισμό, στο πώς μπορούμε να μαγευτούμε ξανά μέσα από τον χορό. Είναι μια εμπειρία που δεν αναπληρώνεται από την οθόνη· πρέπει να τη βιώσεις», αναφέρουν. Η φεστιβαλική συνθήκη μετατρέπει το κοινό σε αυτόπτη μάρτυρα μιας εμπειρίας που διαρκεί για ώρες και συνεχίζει να ανοίγει συζητήσεις.

Τι παίρνει μαζί του το κοινό φεύγοντας; Η Ιλειάνα είναι σαφής: «To ODD ανοίγει μια συζήτηση με ανθρώπους που έχουν έρθει αποκλειστικά γι’ αυτό το φεστιβάλ από όλο τον κόσμο. Περιμένουμε πάνω από 60 προσκεκλημένους καλλιτεχνικούς διευθυντές, επιμελητές και δημοσιογράφους». «Υπάρχει μια ιδιότυπη ελληνικότητα στα έργα· κάθε φορά που αγγίζεται το συλλογικό υποσυνείδητο, γεννιέται συγκίνηση και μια αλλόκοτη επαφή με παρελθόν, παρόν και μέλλον», αναφέρει ο Κωνσταντίνος. Ακόμη και το «NôT» της Marlene Monteiro Freitas, παρότι προέρχεται από διαφορετικό πολιτισμικό πλαίσιο, αντλεί από τις «Χίλιες και μία νύχτες» – μια μυθολογία που μοιάζει παράξενα οικεία. Η παράσταση είναι συμπαραγωγή της Στέγης με το Φεστιβάλ της Αβινιόν και πολλούς διεθνείς φορείς. «Όταν μπήκαμε στη συμπαραγωγή, δεν ξέραμε πώς ακριβώς θα μοιάζει το έργο. Ήταν ένα ενδιαφέρον ξάφνιασμα και για μας», σημειώνουν.
Το ODD λειτουργεί ταυτόχρονα ως πλατφόρμα εξωστρέφειας για τη Στέγη. Στα 12 χρόνια λειτουργίας του, περισσότερα από 41 έργα έχουν περιοδεύσει σε πάνω από 80 ευρωπαϊκές πόλεις και σε 10 πόλεις εκτός Ευρώπης, από την Μπογκοτά μέχρι το Χονγκ Κονγκ και τη Νέα Υόρκη. Για τους επιμελητές, το φεστιβάλ αποτελεί το ετήσιο momentum της ελληνικής χορευτικής σκηνής.

Αν το ODD ήταν οικογενειακή φωτογραφία; Η απάντηση κοινή: το μεγάλο μοναστηριακό τραπέζι του Ευθύμη Μοσχόπουλου. «Μια ατελείωτη οικογένεια που δεν χωράει ποτέ στο κάδρο», λέει η Ιλειάνα. Και όπως συμπληρώνει ο Κωνσταντίνος Τζάθας, αυτό που μένει είναι «οι άνθρωποι που συναντήθηκαν, οι συναθροίσεις, τα πάρτι, τα brunch μετά το φεστιβάλ, να γίνουν, εντέλει, ένα σόι».

INFO
Οnassis Dance Days 2026, 5 έως 8 Φεβρουαρίου 2026