Καμιά απόσταση από τους θεσμούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας

Και ξαφνικά, οι «αποστάσεις» μπήκαν στην πολιτική μας ζωή. Αποστάσεις, βέβαια, ιδεολογικού και πολιτικού χαρακτήρα, υπήρχαν πάντα μεταξύ των κομμάτων, είναι ωστόσο η πρώτη φορά που ο υπολογισμός τους γίνεται επιχείρημα για τον (ετερο)καθορισμό του στίγματός τους στην πολιτική γεωγραφία. Στην ουσία, δηλαδή, τα κόμματα δεν κρίνονται κυρίως από τις θέσεις τους αυτές καθ’ αυτές, όσο από της απόσταση των θέσεών τους από τις αντίστοιχες των άλλων πολιτικών δυνάμεων. Η πολιτική αντιπαράθεση αποκτά, ολοένα και περισσότερο, γεωμετρικές διαστάσεις…

Ο πρωθυπουργός παραμένει συνεπής υπέρμαχος της εξασφάλισης της κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας της ΝΔ για μια δεύτερη τετραετία. Κλειδί για την υλοποίηση της επιδίωξής του είναι η διατήρηση της υπεροχής του στο χώρο του Πολιτικού Κέντρου. Η επιμονή του, το τελευταίο ιδιαίτερα διάστημα, να αυξάνει την απόστασή του από το Κίνημα Αλλαγής, στριμώχνοντάς το στην ίδια πολυκατοικία με τον ΣΥΡΙΖΑ, αποτελεί μια ηχηρή προειδοποίηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τους κεντρώους που τον ψήφισαν για να μπει τέλος στη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ: Προσέξτε, γιατί ψηφίζοντας ΚΙΝΑΛ μπορεί να ανοίγετε τον δρόμο στη «δεύτερη φορά Αριστερά».

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης κάθεται σε αναμμένα κάρβουνα. Από τη μια θέλει να εμφανίσει μειωμένη την απόστασή του ΣΥΡΙΖΑ από το ΚΙΝΑΛ, για να δώσει ρεαλιστικό περιεχόμενο στην πρότασή του για «προοδευτική διακυβέρνηση» κι από την άλλη φοβάται ότι η μικρή απόσταση μπορεί να του στοιχίσει ακριβά σε απώλειες ψηφοφόρων που είχαν μετακομίσει στο κόμμα του από το ΠΑΣΟΚ. Κι όλα αυτά τη στιγμή που οι εσωκομματικές τριβές μεταξύ των τάσεων και η κριτική που δέχεται για την πρότασή του να εκλεγεί απ’ ευθείας από τη βάση του ΣΥΡΙΖΑ έχουν δώσει τα πρώτα σημάδια αμφισβήτησης του Αλέξη Τσίπρα.

Ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής βρίσκεται αντιμέτωπος με τα διλήμματα που αντιμετωπίζει κάθε αρχηγός που βλέπει το κόμμα του να πιέζεται από τις δυνάμεις του δικομματισμού. Οι κατηγορίες και των δύο πλευρών για «ισαποστακισμό» δεν αποσκοπούν παρά στο να τον αναγκάσουν να διαλέξει στρατόπεδο ώστε να ξεκαθαρίσει το πολιτικό τοπίο. Από τις πρώτες του κινήσεις φαίνεται ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης στοχεύει στην σταδιακή ανάκαμψη του ΠΑΣΟΚ και της δημοκρατικής παράταξης και στην ανάδειξή της σε αξιωματική αντιπολίτευση της χώρας. Γι αυτό και έχει επιλέξει να αυξήσει την απόσταση από τη Νέα Δημοκρατία, έστω κι αν κάτι τέτοιο περιορίζει αντικειμενικά τις διεκδικήσεις του ΚΙΝΑΛ στο χώρο του Κέντρου. Άλλωστε, μια νέα αυτοδυναμία Μητσοτάκη θα του εξασφαλίσει πολύτιμο χρόνο και, ταυτόχρονα, θα τον απαλλάξει από ανεπιθύμητα διλήμματα.

Οι αυξομειώσεις των αποστάσεων και οι πολιτικοί σχεδιασμοί είναι φυσικά θέμα των κομμάτων και των ηγεσιών τους. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, ωστόσο, ακούγονται στη δημόσια συζήτηση φωνές και απειλές που στοχεύουν την ουσία θεμελιωδών δημοκρατικών θεσμών. Ο λαϊκισμός κάθε μορφής και χρώματος κάνει όλο και πιο αισθητή την παρουσία του, επαναφέροντας στη μνήμη μας τα γεγονότα που οδήγησαν τη χώρα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής και της εξόδου από την Ενωμένη Ευρώπη. Η δημοκρατική παράταξη, ιδιαίτερα, δεν μπορεί να αφήσει αναπάντητες τις επιθέσεις ενάντια στους θεσμούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας.