Το ταχύτερο άστρο του Γαλαξία «αγγίζει» τη μαύρη τρύπα στο κέντρο του
Οι αστρονόμοι εντόπισαν το ταχύτερο γνωστό άστρο στον Γαλαξία, το οποίο κινείται με ιλιγγιώδη ταχύτητα γύρω από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που βρίσκεται στο κέντρο του γαλαξία μας.
Το άστρο, που ονομάζεται S301, κινείται με ταχύτητα περίπου 25.000 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, δηλαδή περίπου 100.000 φορές ταχύτερα από ένα επιβατικό αεροσκάφος. Παράλληλα, είναι το πιο κοντινό γνωστό άστρο στη μαύρη τρύπα του κέντρου του Γαλαξία, τη Sagittarius A*, πλησιάζοντάς την σε απόσταση περίπου αντίστοιχη με εκείνη του Κρόνου από τον Ήλιο.
«Αυτό που κάνει το συγκεκριμένο άστρο ξεχωριστό είναι ότι βρίσκεται σε μια εξαιρετικά κλειστή τροχιά γύρω από τη Sagittarius A*, την οποία ολοκληρώνει σε μόλις 8,7 χρόνια. Στο πλησιέστερο σημείο του φτάνει σε απόσταση μόλις 12 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης-Ήλιου. Αυτό είναι πρωτοφανές», δήλωσε ο Felix Mang, υποψήφιος διδάκτορας στο Ινστιτούτο Εξωγήινης Φυσικής Max Planck (MPE) στο Garching της Γερμανίας και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Η εξαιρετικά μικρή απόσταση του S301 από τη Sagittarius A* ενδέχεται να προσφέρει στους επιστήμονες μια νέα δυνατότητα μελέτης των θεμελιωδών ιδιοτήτων της μαύρης τρύπας, αλλά και των ακραίων συνθηκών που επικρατούν γύρω της.
Μπορεί να αποκαλύψει την περιστροφή της μαύρης τρύπας
Το φαινόμενο αυτό γίνεται σημαντικό μόνο για αντικείμενα που κινούνται σε πολύ κοντινές τροχιές γύρω από μαύρες τρύπες οι οποίες περιστρέφονται με μεγάλη ταχύτητα.
Το S301 φαίνεται να διαθέτει τον ιδανικό συνδυασμό: κινείται σε μια ιδιαίτερα εκκεντρική, δηλαδή επιμήκη και ασύμμετρη, τροχιά και ταυτόχρονα βρίσκεται εξαιρετικά κοντά στη Sagittarius A*.
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι θα χρειάζονταν παρατηρήσεις της κίνησης πολλών άστρων για αρκετές δεκαετίες προκειμένου να εκτιμήσουν την περιστροφή της Sagittarius A*. Ωστόσο, κατάφεραν να ανασυνθέσουν την τροχιά του S301 έως το 2017 και ελπίζουν ότι, παρακολουθώντας το άστρο κατά το επόμενο κοντινό του πέρασμα το 2031, θα συγκεντρώσουν αρκετά δεδομένα.
«Με αυτό το άστρο ελπίζουμε ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα μπορέσουμε να μετρήσουμε την περιστροφή της μαύρης τρύπας», ανέφερε ο Mang.
Παρατηρήσεις από τη Χιλή
Οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν με τη βοήθεια του Very Large Telescope Interferometer (VLTI) του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO), στο Παρατηρητήριο Paranal της Χιλής. Το όργανο συνδυάζει το φως που συλλέγεται από τέσσερα τηλεσκόπια των 8 μέτρων.
Παρότι το S301 βρίσκεται ασυνήθιστα κοντά στη Sagittarius A*, οι επιστήμονες δεν αναμένουν να περάσει τον ορίζοντα γεγονότων, δηλαδή το όριο πέρα από το οποίο κανένα αντικείμενο δεν μπορεί να διαφύγει από μια μαύρη τρύπα.
«Οι μαύρες τρύπες συχνά παρουσιάζονται σαν κοσμικές ηλεκτρικές σκούπες που καταπίνουν οτιδήποτε μπορούν να “πιάσουν”. Στην πραγματικότητα, όμως, είναι ένα πολύ μεγάλης μάζας αντικείμενο. Δεν διαφέρει ουσιαστικά από κάτι που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο και το άστρο θα παραμείνει σε αυτή την τροχιά», εξήγησε ο Mang.
Ο Dr Ziri Younsi, αστροφυσικός στο University College London, ο οποίος δεν συμμετείχε στις παρατηρήσεις, χαρακτήρισε την ανακάλυψη εξαιρετικά σημαντική.
Όπως εξήγησε, η αξιοποίηση της τροχιάς του S301 για τη μέτρηση της περιστροφής της μαύρης τρύπας θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για την κατανόηση της εξέλιξης του Γαλαξία μας.
17°
