Γιατί κάποιες γυναίκες βλέπουν περισσότερα χρώματα; Ένας βιολόγος εξηγεί

Δύο άνθρωποι που κοιτούν ένα κόκκινο τριαντάφυλλο θα συμφωνήσουν αμέσως για το χρώμα του.

Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτή η συμφωνία δεν σημαίνει απαραίτητα πως όλοι αντιλαμβανόμαστε τα χρώματα με τον ίδιο τρόπο. Μια σπάνια γενετική ιδιαιτερότητα, γνωστή ως τετραχρωματική όραση, ενδέχεται να επιτρέπει σε ορισμένες γυναίκες να βλέπουν σημαντικά περισσότερες χρωματικές αποχρώσεις από τους υπόλοιπους.

Η ανάλυση βασίζεται σε προηγούμενες επιστημονικές μελέτες και εξηγεί ότι η φυσιολογική ανθρώπινη όραση στηρίζεται σε τρεις τύπους φωτοϋποδοχέων (κωνίων) στον αμφιβληστροειδή, οι οποίοι είναι ευαίσθητοι στο μπλε, το πράσινο και το κόκκινο φάσμα του φωτός. Ο εγκέφαλος συνδυάζει τα σήματα αυτών των τριών υποδοχέων και έτσι μπορούμε να διακρίνουμε περίπου ένα εκατομμύριο χρώματα.

Σε ορισμένες γυναίκες, όμως, μπορεί να υπάρχει ένας τέταρτος τύπος κωνίων, εξαιτίας μιας γενετικής παραλλαγής που σχετίζεται με τα γονίδια της αντίληψης του κόκκινου και του πράσινου, τα οποία βρίσκονται στο χρωμόσωμα Χ. Επειδή οι γυναίκες διαθέτουν δύο χρωμοσώματα Χ, είναι πιθανό να κληρονομήσουν δύο διαφορετικές εκδοχές αυτών των γονιδίων.

Κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη ενεργοποιείται τυχαία το ένα ή το άλλο χρωμόσωμα Χ σε διαφορετικά κύτταρα, δημιουργώντας ένα «μωσαϊκό» στον αμφιβληστροειδή, όπου συνυπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί τύποι φωτοϋποδοχέων.

Θεωρητικά, ένας πλήρως λειτουργικός τέταρτος χρωματικός δίαυλος θα μπορούσε να αυξήσει τις διακρίσιμες αποχρώσεις ακόμη και στα 100 εκατομμύρια. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτός ο αριθμός αποτελεί μαθηματική εκτίμηση και δεν έχει επιβεβαιωθεί πειραματικά.

Μάλιστα, το γενετικό υπόβαθρο της τετραχρωματικής όρασης φαίνεται να είναι σχετικά συχνό, όμως οι περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται ότι το άτομο χρησιμοποιεί πραγματικά αυτή την επιπλέον πληροφορία είναι εξαιρετικά σπάνιες.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2010 στο Journal of Vision, μόνο μία γυναίκα από όσες εξετάστηκαν πληρούσε όλα τα κριτήρια λειτουργικής τετραχρωματικής όρασης.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ύπαρξη του τέταρτου φωτοϋποδοχέα δεν αρκεί από μόνη της. Ο εγκέφαλος πρέπει επίσης να μπορεί να επεξεργαστεί το πρόσθετο χρωματικό σήμα. Για τον λόγο αυτό, πολλές γυναίκες που διαθέτουν τη σχετική γενετική παραλλαγή πιθανότατα αντιλαμβάνονται τα χρώματα όπως όλοι οι υπόλοιποι.

Η τετραχρωματική όραση προσφέρει επίσης ένα ενδιαφέρον πεδίο για τη μελέτη της ανθρώπινης συνείδησης. Υπενθυμίζει ότι το χρώμα δεν αποτελεί μια αντικειμενική ιδιότητα του φωτός, αλλά μια εμπειρία που δημιουργείται από τον εγκέφαλο.

Έτσι, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο δύο άνθρωποι βιώνουν πραγματικά το ίδιο «κόκκινο», ακόμη κι αν χρησιμοποιούν την ίδια λέξη για να το περιγράψουν.

(Με πληροφορίες Forbes)