Ψυχολογία: Όσοι αργούν συστηματικά δεν είναι απαραίτητα αγενείς - Αντιλαμβάνονται αλλιώς τον χρόνο

Οι άνθρωποι που καθυστερούν συστηματικά θεωρούνται συχνά ασυνεπείς, αδιάφοροι ή αγενείς, η σύγχρονη ψυχολογία όμως υποστηρίζει ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Σύμφωνα με πρόσφατες αναλύσεις ψυχολόγων, η χρόνια καθυστέρηση μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο που ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον χρόνο, οργανώνει τις υποχρεώσεις και διαχειρίζεται την προσοχή, παρά με έλλειψη σεβασμού προς τους άλλους.

Ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν «μετρά» ο εγκέφαλος όλων τον χρόνο με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι άνθρωποι εκτιμούν με μεγάλη ακρίβεια πόσο θα διαρκέσει μια δραστηριότητα, ενώ άλλοι υποτιμούν σταθερά τον απαιτούμενο χρόνο. Ένα σύντομο ντους, ένα τελευταίο e-mail ή μια γρήγορη προετοιμασία πριν από την έξοδο μπορεί να μοιάζουν ασήμαντα, όμως όταν συσσωρεύονται οδηγούν εύκολα σε σημαντικές καθυστερήσεις.

Ο ψυχολόγος Τζεφ Κόντε έχει διαπιστώσει ότι η αντίληψη του χρόνου συνδέεται και με την προσωπικότητα. Σε πειράματα όπου οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να υπολογίσουν πότε περνά ένα λεπτό χωρίς ρολόι, όσοι είχαν πιο ανταγωνιστικό χαρακτήρα και ήταν προσανατολισμένοι στις προθεσμίες αποδείχθηκαν πιο ακριβείς. Αντίθετα, τα πιο δημιουργικά και αυθόρμητα άτομα είχαν την αίσθηση ότι ο χρόνος περνούσε γρηγορότερα.

Ένας ακόμη παράγοντας είναι η λεγόμενη υπερεστίαση. Ορισμένοι άνθρωποι συγκεντρώνονται τόσο έντονα σε μια εργασία, ώστε χάνουν την αίσθηση του χρόνου και δυσκολεύονται να διακόψουν αυτό που κάνουν για να περάσουν στην επόμενη δραστηριότητα.

Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν επίσης ότι η αναβλητικότητα δεν είναι πάντα ένδειξη τεμπελιάς. Συχνά συνδέεται με το άγχος, την τελειομανία ή τον φόβο της αποτυχίας. Η ψυχολόγος Λίντα Σάπαντιν εξηγεί ότι πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν μια εργασία επειδή επικεντρώνονται στα αρνητικά συναισθήματα που τους προκαλεί και όχι στην ολοκλήρωσή της.

Παράλληλα, η προσωπικότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Κάποιοι πιστεύουν ότι μπορούν να ολοκληρώσουν περισσότερες υποχρεώσεις απ' όσες πραγματικά χωρούν στον διαθέσιμο χρόνο, ενώ άλλοι αποδίδουν καλύτερα υπό πίεση και, ασυνείδητα, αφήνουν τα πάντα για την τελευταία στιγμή.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κατανόηση αυτών των μηχανισμών δεν σημαίνει πως οι συνεχείς καθυστερήσεις δεν επηρεάζουν τους άλλους. Αντίθετα, όσοι βρίσκονται συχνά στη θέση του αναμένοντος δικαιολογημένα αισθάνονται εκνευρισμό και μπορούν να θέτουν σαφή όρια.

Για όσους επιθυμούν να γίνουν πιο συνεπείς, οι ψυχολόγοι προτείνουν πρακτικές λύσεις, όπως η ακριβής καταγραφή του χρόνου που απαιτούν οι καθημερινές δραστηριότητες, η πρόβλεψη επιπλέον χρόνου πριν από κάθε ραντεβού και ο καθορισμός νωρίτερων προσωπικών προθεσμιών.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η χρόνια καθυστέρηση δεν είναι πάντα θέμα χαρακτήρα ή έλλειψης καλής θέλησης. Συχνά αποτελεί αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τον χρόνο, την προσοχή και τα συναισθήματα, γεγονός που μπορεί να εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται να είναι συνεπείς ακόμη και όταν το επιθυμούν πραγματικά.

(Με πληροφορίες Times of India)