Ψυχολογία: Γιατί αξίζει (σχεδόν πάντα) να βλέπουμε τη θετική πλευρά της ζωής

Η ψυχολογία δείχνει ότι η αισιοδοξία αποδίδει και πως οι άνθρωποι με θετική στάση τείνουν να έχουν καλύτερη υγεία.

Μετα-ανάλυση του καρδιολόγου Άλαν Ροζάνσκι και των συνεργατών του έδειξε ότι η αισιοδοξία συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων στους ανθρώπους.

Οι αισιόδοξοι άνθρωποι είναι επίσης εξαιρετικά ανθεκτικοί: τείνουν να αντιμετωπίζουν τις αναποδιές ως κάτι προσωρινό που οφείλεται σε εξωτερικούς παράγοντες, σε αντίθεση με τους απαισιόδοξους, οι οποίοι θεωρούν κάθε αποτυχία ως αποτέλεσμα των δικών τους μόνιμων αδυναμιών.

Επιπλέον, οι αισιόδοξοι ανεβαίνουν πιο εύκολα την εταιρική ιεραρχία. Σε πρόσφατη μελέτη της Ναντίν Τσοτσόιεκ από το Munich Business School, διαπιστώθηκε ότι οι επιχειρηματίες και τα διευθυντικά στελέχη είναι εξίσου αισιόδοξοι μεταξύ τους, και σαφώς πιο θετικοί σε σχέση με τους απλούς υπαλλήλους.

Η σχέση εξουσίας και αισιοδοξίας

Η αιτιώδης συνάφεια λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Η ίδια η εξουσία αποτελεί πηγή αισιοδοξίας. Είναι πολύ πιο εύκολο να νιώθεις καλά για το μέλλον όταν έχεις τη δύναμη να το διαμορφώσεις. Ένας λόγος που οι διευθυντές βλέπουν την τεχνητή νοημοσύνη πιο θετικά από τους εργαζόμενους είναι σίγουρα το γεγονός ότι έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στις εξελίξεις.

Ταυτόχρονα, η αισιοδοξία ωθεί τους ανθρώπους προς τα εμπρός. Ο νομπελίστας ψυχολόγος Ντάνιελ Κάνεμαν περιέγραψε την «αυταπάτη της αισιοδοξίας» ως την κινητήριο δύναμη του καπιταλισμού. Η αυτοπεποίθηση, δικαιολογημένη ή μη, είναι ο βασικός λόγος που επιλέγονται άνθρωποι για ανώτερες θέσεις.

Όταν η αισιοδοξία γίνεται επικίνδυνη

Φυσικά, το πράγμα μπορεί να ξεφύγει. Σε μια σημαντική μελέτη του 2007, ο Μάντζου Πούρι και ο Ντέιβιντ Ρόμπινσον από το Πανεπιστήμιο Duke διαπίστωσαν ότι οι ακραία αισιόδοξοι άνθρωποι είχαν περισσότερες πιθανότητες να καπνίζουν και να επενδύουν το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου τους σε περιουσιακά στοιχεία χαμηλής ρευστότητας.

Μέσα στους οργανισμούς, η υπερβολική αισιοδοξία προκαλεί συχνά προβλήματα: Οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες οδηγούν σε πρότζεκτ που ξεπερνούν τους προϋπολογισμούς και τις προθεσμίες.

Συχνά επίσης τα στελέχη αρνούνται να «κλείσουν» αποτυχημένα πρότζεκτ, υποθέτοντας αυθαίρετα ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν για να δικαιολογήσουν τα χρήματα που συνεχίζουν να ξοδεύουν.

Όλα εξαρτώνται από το πλαίσιο. Η φράση «τι θα μπορούσε να πάει στραβά;» ακούγεται πολύ πιο ανησυχητική από τα χείλη ενός πιλότου παρά από έναν παραγωγό podcast. Μια μελέτη του Νταμιάνο Σιλίπο από το Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας έδειξε ότι η αισιοδοξία κυριαρχούσε στους Αμερικανούς τραπεζίτες λίγο πριν από την οικονομική κρίση του 2007-2009, οδηγώντας τους να μην κρατούν επαρκή αποθεματικά για τις απώλειες δανείων.

(Με πληροφορίες The Economist)