Μελέτη: Η βιομηχανική εκτροφή κοτόπουλων ευνοεί την εξάπλωση επικίνδυνου βακτηρίου

Η βιομηχανική εκτροφή κοτόπουλων επιταχύνει την εξάπλωση του καμπυλοβακτηριδίου (Campylobacter), του συχνότερου βακτηριακού αιτίου διάρροιας παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν θεαματική αύξηση στην ανταλλαγή στελεχών του βακτηρίου μεταξύ άγριων πτηνών και εκτρεφόμενων κοτόπουλων, καθώς η εντατικοποίηση της πτηνοτροφίας δημιούργησε ιδανικές συνθήκες για την ανάμειξη, την εξάπλωση και την εξέλιξη των μικροοργανισμών.

Παράλληλα, καταγράφηκε αύξηση των χαρακτηριστικών αντοχής στα αντιβιοτικά, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για τη δυσκολότερη αντιμετώπιση σοβαρών λοιμώξεων στους ανθρώπους.

Ο καθηγητής Σαμ Σέπαρντ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε ότι η εκρηκτική αύξηση του πληθυσμού των κοτόπουλων τα έχει μετατρέψει σε «καζάνι βακτηριακής εξέλιξης», όπου διαφορετικά στελέχη συναντώνται και ανταλλάσσουν γενετικό υλικό.

«Δεν θέλουμε να συμβαίνει αυτό, γιατί έτσι δημιουργούνται νέα, εξαιρετικά επικίνδυνα παθογόνα», τόνισε χαρακτηριστικά.

Το καμπυλοβακτηρίδιο αποτελεί τη συχνότερη βακτηριακή αιτία διάρροιας στον κόσμο. Στη Βρετανία προκαλεί περισσότερα περιστατικά γαστρεντερίτιδας από όλα τα υπόλοιπα καταγεγραμμένα τροφιμογενή βακτήρια μαζί, ενώ εκτιμάται ότι το 60% έως 80% των λοιμώξεων οφείλεται στην επαφή με ωμό κοτόπουλο.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι το σωστό μαγείρεμα εξουδετερώνει το βακτήριο, όμως ακόμη και μια μικρή σταγόνα από τους χυμούς του ωμού κρέατος μπορεί να μολύνει λαχανικά, σκεύη ή τα χέρια κατά την προετοιμασία του φαγητού.

Αν και οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν χωρίς φαρμακευτική αγωγή, σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούνται αντιβιοτικά. Επιπλέον, η λοίμωξη έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου.

Η μελέτη επισημαίνει ότι η αυξανόμενη αντοχή του βακτηρίου στα αντιβιοτικά καθιστά ορισμένες από τις μέχρι σήμερα αποτελεσματικές θεραπείες λιγότερο χρήσιμες.

Οι επιστήμονες αποδίδουν αυτή την εξέλιξη στη ραγδαία ανάπτυξη της παγκόσμιας παραγωγής κοτόπουλων. Από τη δεκαετία του 1960 ο αριθμός τους έχει αυξηθεί επτά φορές, φτάνοντας σήμερα τα 27 δισεκατομμύρια πτηνά, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 70% της συνολικής βιομάζας των πτηνών στη Γη.

Η εντατική εκτροφή έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη κοτόπουλων ταχείας ανάπτυξης, που φτάνουν στο επιθυμητό βάρος και οδηγούνται στη σφαγή σε ηλικία περίπου πέντε εβδομάδων. Αν και το μοντέλο αυτό έχει καταστήσει το κρέας πιο προσιτό, δημιουργεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, σημαντικούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), ανέλυσε σχεδόν 2.800 γονιδιώματα καμπυλοβακτηριδίου από κοτόπουλα και άγρια πτηνά σε 30 χώρες, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, οι ΗΠΑ και η Κίνα, για την περίοδο 1979-2024.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ανταλλαγή στελεχών μεταξύ κοτόπουλων και άγριων πτηνών έχει αυξηθεί περίπου 100 φορές από το 1900 σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την εξημέρωση των κοτόπουλων πριν από περίπου 5.000 χρόνια.

Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης γενετικές μεταλλάξεις που βοηθούν το βακτήριο να προσαρμόζεται στο περιβάλλον των σύγχρονων πτηνοτροφικών μονάδων, συμπεριλαμβανομένων γονιδίων που σχετίζονται με την αντοχή στα αντιβιοτικά. Η χρήση αντιβιοτικών στις μονάδες εκτροφής, είτε για την πρόληψη ασθενειών είτε για την ενίσχυση της ανάπτυξης των ζώων, θεωρείται ότι συμβάλλει στην εξέλιξη αυτών των ανθεκτικών στελεχών.

Περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ήδη ανησυχία για τα ευρήματα της μελέτης, υποστηρίζοντας ότι η συνεχής επέκταση της βιομηχανικής πτηνοτροφίας αυξάνει τους κινδύνους εμφάνισης νέων παθογόνων που ενδέχεται να απειλήσουν τη δημόσια υγεία.

(Με πληροφορίες Guardian)