Έχουν τα ζώα προσωπικότητα; Επιστήμονες εξηγούν τι διαμορφώνει τον χαρακτήρα τους

Η ιδέα ότι τα ζώα έχουν προσωπικότητα μπορεί να φαίνεται αυτονόητη σε όσους ζουν με κατοικίδια, όμως για μεγάλο μέρος της επιστημονικής κοινότητας αποτέλεσε για χρόνια ένα αμφιλεγόμενο θέμα.

Νεότερες έρευνες ωστόσο δείχνουν ότι τα ζώα δεν είναι απλώς πλάσματα που λειτουργούν με βάση το ένστικτο. Έχουν σταθερά χαρακτηριστικά συμπεριφοράς, προτιμήσεις και ιδιαίτερους τρόπους αντίδρασης στον κόσμο γύρω τους.

Η Δρ. Άλισον Μπες, οικολόγος συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις, και ο Δρ. Σαμ Γκόσλινγκ, κοινωνικός ψυχολόγος, εξηγούν τους βασικούς παράγοντες που διαμορφώνουν τον χαρακτήρα των ζώων.

Τα πρώτα βιώματα αφήνουν σημάδια

Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους ανθρώπους, οι πρώτες εμπειρίες ενός ζώου καθορίζουν τη μετέπειτα συμπεριφορά του. Οι αλληλεπιδράσεις με τους γονείς και τα αδέλφια στην πρώιμη ηλικία παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Αυτό είναι εμφανές στα κατοικίδια, όπως σε σκύλους καταφυγίων που έχουν υποστεί κακοποίηση και κουβαλούν το τραύμα τους. Ωστόσο, η Μπελ τονίζει ότι το ίδιο ισχύει και για τα άγρια ζώα, όπως μια σκιουρίνα που παραμελήθηκε από τη μητέρα της.

Το DNA δεν είναι το παν

Παρά την πεποίθηση ότι τα ζώα είναι γενετικά προγραμματισμένα, η γενετική ευθύνεται μόνο για το 35% της προσωπικότητάς τους, ποσοστό ίδιο με αυτό των ανθρώπων. Το υπόλοιπο διαμορφώνεται από το περιβάλλον και τις εμπειρίες.

Μάλιστα, ο Γκόσλινγκ αναφέρει ότι στα ζώα είναι πιο εύκολο να μελετηθεί αυτός ο διαχωρισμός, καθώς οι επιστήμονες μπορούν, για παράδειγμα, να αλλάξουν τα αυγά στα κλουβιά των πουλιών για να δουν αν οι νεοσσοί θα μοιάσουν στους βιολογικούς ή στους θετούς γονείς τους.

Το είδος και η σταθερότητα του χαρακτήρα

Η προσωπικότητα επηρεάζεται βαθιά από τις ανάγκες του κάθε είδους (περιβάλλον, θηρευτές, τροφή), πράγμα που σημαίνει ότι ένας παπαγάλος, ένα ψάρι και μια φάλαινα αναπτύσσουν διαφορετικά μοτίβα συμπεριφοράς.

Αυτά τα μοτίβα τείνουν να παραμένουν σταθερά καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Ένα ψάρι που είναι ριψοκίνδυνο σήμερα, θα είναι ριψοκίνδυνο και τον επόμενο μήνα. Παρόλα αυτά, ο χαρακτήρας τους δεν είναι εντελώς αμετάβλητος· μια έντονη κοινωνική αλληλεπίδραση, ένα νέο περιβάλλον ή μια αλλαγή στην υγεία τους μπορεί να τον τροποποιήσει.

Η μεγαλύτερη πρόκληση πλέον, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η ίδια η ανθρώπινη αντίσταση να αποδεχτούμε ότι τα ζώα είναι πολύ πιο πολύπλοκα και πολύ πιο όμοια με εμάς από όσο θέλουμε να πιστεύουμε.

(Με πληροφορίες Popular Science)