Γιατί μιλάμε στον ύπνο μας; Μια εξελικτική βιολόγος εξηγεί

Το να μιλά κάποιος στον ύπνο του είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα αλλά και μυστηριώδη φαινόμενα της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Η επιστημονική ονομασία του είναι υπνολαλία και αφορά στιγμές όπου ο εγκέφαλος παράγει λόγο ενώ το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση ύπνου.

Έρευνες δείχνουν ότι περίπου τα δύο τρίτα των ενηλίκων έχουν μιλήσει στον ύπνο τους κάποια στιγμή στη ζωή τους, ενώ το φαινόμενο είναι ακόμη συχνότερο στα παιδιά, όπου μπορεί να εμφανίζεται περίπου στο μισό του παιδικού πληθυσμού και συνήθως μειώνεται με την ηλικία.

Οι δύο τύποι υπνολαλίας

Οι ειδικοί εξηγούν ότι η υπνολαλία δεν συμβαίνει πάντα με τον ίδιο τρόπο. Στον ύπνο μη REM, ιδιαίτερα στα βαθύτερα στάδια, ο εγκέφαλος λειτουργεί με αργούς ρυθμούς και κάποιες περιοχές που ελέγχουν την ομιλία μπορεί προσωρινά να ενεργοποιηθούν χωρίς το άτομο να ξυπνήσει. Το αποτέλεσμα είναι συνήθως σύντομες λέξεις, ακατάληπτες φράσεις ή ήχοι.

Στον ύπνο REM, όπου εμφανίζονται τα περισσότερα όνειρα, η διαδικασία είναι διαφορετική. Ο εγκέφαλος βρίσκεται σε έντονη δραστηριότητα, παρόμοια με την εγρήγορση, αλλά ένας φυσικός μηχανισμός «ακινητοποιεί» το σώμα ώστε να μην εκτελούμε τις κινήσεις των ονείρων μας. Μερικές φορές η καταστολή αυτή δεν είναι πλήρης και η ομιλία των ονείρων μπορεί να περάσει στον πραγματικό κόσμο.

Τι λέμε όταν κοιμόμαστε;

Μελέτη της νευρολόγου Ιζαμπέλ Αρνούλφ και της ομάδας της στη Γαλλία ανέλυσε εκατοντάδες περιστατικά υπνολαλίας και έδειξε ότι η ομιλία στον ύπνο δεν είναι τυχαία.

Οι άνθρωποι συχνά χρησιμοποιούν κανονική γραμματική, κάνουν παύσεις σαν να συνομιλούν και εκφράζουν συχνά αρνητικές λέξεις, ερωτήσεις ή έντονες φράσεις.

Η εξελικτική εξήγηση

Οι επιστήμονες εξετάζουν διάφορες εξηγήσεις για το φαινόμενο. Μια θεωρία υποστηρίζει ότι η υπνολαλία μπορεί να αποτελεί μέρος της διαδικασίας επεξεργασίας αναμνήσεων κατά τον ύπνο.

Μια άλλη, η θεωρία προσομοίωσης απειλών του νευροεπιστήμονα Άντι Ρεβονσούο, υποστηρίζει ότι τα όνειρα και η σχετική ομιλία μπορεί να συνδέονται με έναν αρχαίο μηχανισμό προετοιμασίας απέναντι σε κινδύνους.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η υπνολαλία είναι ακίνδυνη. Ωστόσο, όταν συνοδεύεται από έντονες κινήσεις, χτυπήματα, κραυγές ή βίαιη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια του ύπνου, μπορεί να αποτελεί ένδειξη διαταραχής όπως η διαταραχή συμπεριφοράς στον ύπνο REM και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, πάντως, ένα περιστασιακό «όχι» ή μια ακατανόητη φράση μέσα στη νύχτα είναι απλώς ο εγκέφαλος που συνεχίζει να λειτουργεί με τον δικό του τρόπο.

(Με πληροφορίες Forbes)