Εντοπίστηκαν για πρώτη φορά ενδείξεις για τον άνεμο που εκπέμπει η μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας

Έπειτα από περισσότερα από 50 χρόνια αναζητήσεων, αστροφυσικοί του Πανεπιστημίου Northwestern εντόπισαν στοιχεία για έναν ισχυρό άνεμο που πνέει από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας, τον Τοξότη A*.

Η ανακάλυψη, λένε οι ερευνητές, επιβεβαιώνει μια θεμελιώδη πρόβλεψη της θεωρητικής φυσικής και της κατανόησής μας για την εξέλιξη των γαλαξιών: καθώς οι μαύρες τρύπες καταναλώνουν ύλη, αναμένεται να παράγουν ισχυρούς ανέμους ή πίδακες σωματιδίων. Ακόμη και μικρές ποσότητες αερίου που πέφτουν σε μια μαύρη τρύπα θα πρέπει να απελευθερώνουν αρκετή ενέργεια ώστε να εκτοξεύουν την ύλη προς τα έξω. Ωστόσο, μέχρι σήμερα κανείς δεν είχε καταφέρει να ανιχνεύσει αυτό το φαινόμενο στον Τοξότη A* και σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η μαύρη τρύπα βρίσκεται σήμερα σε μια σχετικά ήρεμη φάση της ζωής της και επιπλέον είναι εξαιρετικά δύσκολο να παρατηρηθεί μέσα από τα πυκνά νέφη αερίου και σκόνης του Γαλαξία.

Η μελέτη, που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «The Astrophysical Journal Letters», προσφέρει την πιο λεπτομερή εικόνα μέχρι σήμερα για τον τρόπο με τον οποίο ο Τοξότης Α* αλληλεπιδρά με το περιβάλλον του.

Χρησιμοποιώντας πέντε χρόνια εξαιρετικά εκτεταμένων παρατηρήσεων από τα ραδιοτηλεσκόπια ALMA στη Χιλή, οι ερευνητές δημιούργησαν την πιο λεπτομερή εικόνα που έχει ληφθεί ποτέ για το ψυχρό μοριακό αέριο γύρω από τον Τοξότη A*. Η περιοχή που απεικονίστηκε ήταν πολύ κοντά στον Τοξότη Α*, σε απόσταση μόλις ενός παρσέκ (περίπου τριών ετών φωτός) από τη μαύρη τρύπα. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ειδική τεχνική βαθμονόμησης για να αφαιρέσουν τα φωτεινά ραδιοσήματα της ίδιας της μαύρης τρύπας.

Το αποτέλεσμα ήταν μια εικόνα 100 φορές πιο λεπτομερής και 80 φορές πιο ευκρινής από προηγούμενες χαρτογραφήσεις της περιοχής. Με αυτό το επίπεδο λεπτομέρειας αποκαλύφθηκαν δομές που ήταν εντελώς αόρατες σε προηγούμενες παρατηρήσεις.

Συγκεκριμένα, η ανάλυση αποκάλυψε μια τεράστια κωνική κοιλότητα, μήκους σχεδόν ενός παρσέκ και γωνιακού ανοίγματος περίπου 45 μοιρών, που δεν είχε παρατηρηθεί στο παρελθόν και στερούνταν ψυχρού μοριακού αερίου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μόνο ο καυτός ενεργητικός άνεμος που φυσάει από τη μαύρη τρύπα θα μπορούσε να έχει δημιουργήσει αυτή την κοίλη περιοχή. Επιπλέον, η κωνική δομή δείχνει ακριβώς προς την μαύρη τρύπα.

Σχετικό Άρθρο

Τεχνολογια - Επιστημη Κωνσταντίνε Βέργε, πώς είναι να είσαι ιατρός-ερευνητής στον τομέα της διαστημικής ιατρικής;

Μαριάννα Μανωλοπούλου 01.06.2026, 20:22

Ενώ και τα αστέρια δημιουργούν ανέμους, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι αστρικοί άνεμοι δεν είναι αρκετά ισχυροί για να χαράξουν μια περιοχή αυτού του μεγέθους. Ακόμα και η συνδυασμένη ισχύς όλων των κοντινών αστεριών είναι ανεπαρκής.

Για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους, οι επιστήμονες συνέκριναν τα δεδομένα τους με παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου ακτίνων Χ Chandra της NASA. Οι φωτεινές εκπομπές ακτίνων Χ ταυτίζονταν ακριβώς με την περιοχή όπου έλειπε το ψυχρό αέριο.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο άνεμος είναι ενεργός για τουλάχιστον 20.000 χρόνια.