Προσεδαφιστήκαμε στο νεκρό ήλιο του Sunless Skies

Από τις πιο ζόρικες δουλειές στην κριτική είναι να οριοθετηθεί η συζήτηση για ένα έργο που είναι άξιο μεν, υπερεκτιμημένο δε – να εντοπίσεις το «αλλά» στο, κατά τ’ άλλα ενθουσιώδες, «Ναι» σου. Το Sunless Skies είναι η συνέχεια ενός απ’ τα αγαπημένα μου παιχνίδια της τελευταίας δεκαετίας, του δύστροπου, αφιλόξενου και σαγηνευτικού Sunless Sea, ίσως τη μοναδική περίπτωση videogame με επίπεδο γραφής που ακουμπά τη σοβαρή λογοτεχνία. Το βικτωριανό Λονδίνο, βυθισμένο στα έγκατα της γης και παραδομένο στο έλεος αγέλαστων θεών στην προηγούμενη, δουλειά της Failbetter, έχει πλέον αναδυθεί από την άβυσσο για να πάρει μια θέση ανάμεσα στ’ άστρα. Ο ήλιος, με εντολή της βασίλισσας, έχει εκτελεστεί και αντικατασταθεί από μια μηχανική, λιγότερο ανεξέλεγκτη πηγή φωτός. Το Big Ben επιπλέει στο κενό με φόντο μακρινά νεφελώματα. Πειρατεία, λαθρεμπόριο, πολιτικές λυκοφιλίες και η τρέλα που έρχεται με την παρατεταμένη έκθεση στο κενό του διαστήματος αποτελούν την καθημερινότητα για τον καπετάνιο μας που καλείται να επιβιώσει σ’ αυτόν τον επικίνδυνο κόσμο.

Όπως και ο προκάτοχός του, το Sunless Skies είναι ένα παιχνίδι εμπορίου και στρατηγικής με μεγάλη έμφαση στο αφηγηματικό του κομμάτι. Μεταξύ σταθμών και συναλλαγών θα επισκεφτούμε ένα τσίρκο όπου κάθε παράσταση τελειώνει σε καταστροφή, θα παίξουμε κρίκετ με λευκοντυμένους ευγενείς σ’ ένα καταπράσινο λιβάδι σαν αυτά όπου έπινε το Earl Grey της η Jane Austen, θα εμπλακούμε στη σύγκρουση εργατών και αφεντικών στις βιομηχανικές αποικίες του Reach. Το Λονδίνο, παραπέμποντας στην αποικιοκρατική του ιστορία, θα παραμένει μακρινός επόπτης, ενώ διαμάχες μεταξύ τοπικών αξιωματούχων θα διατηρούν τις παρυφές της αυτοκρατορίας σε ένταση.

Μετά την απρόσμενη επιτυχία του Sunless Sea, η Failbetter έδωσε έμφαση σε δύο τομείς για το sequel. Ο πρώτος είναι ο οπτικοακουστικός, όπου το εμφανώς υψηλότερο budget έχει ευεργετικά αποτελέσματα. Κάτω απ’ την ιπτάμενη ατμομηχανή μας χορεύουν πλανήτες, μαύρες τρύπες και κοσμικές θύελλες παρασύρουν τα πάντα και η βροχερή, καταπράσινη αγγλική φύση μετακομίζει στο αστρικό κενό, με κολοσσιαίους κισσούς ν’ απλώνονται απ’ τον έναν αστεροειδή στον επόμενο και παχιά βρύα να καλύπτουν ολόκληρους διαστημικούς σταθμούς. Το soundtrack μεταδίδει ιδανικά τ’ αντιφατικά συναισθήματα της ελπίδας για μια σπουδαία ανακάλυψη στο επόμενο λιμάνι και του δέους για την ασημαντότητα του σκάφους και του πληρώματός σου σ’ ένα κόσμο που μπορεί να σε συνθλίψει ακαριαία. Ειδικά η μουσική επένδυση της Albion, που θυμίζει κάτι απ’ την συνεργασία του Wim Mertens με τον Peter Greenaway, είναι από τις κορυφαίες που έχω ακούσει φέτος.

Είναι η δεύτερη πτυχή του ρεκτιφιέ που με ανησυχεί ελαφρώς, μια γενικότερη ροπή προς την εξομάλυνση της σχεδόν απροσπέλαστης διαφορετικότητας του Sunless Sea, η χαρακτηριστική αδιαφάνεια του οποίου θυσιάζεται στην προσπάθεια, φαντάζομαι, το sequel ν’ απευθυνθεί σ’ ευρύτερο κοινό. Οι αποστολές που αναλαμβάνεις, για παράδειγμα, έχουν συμμαζευτεί με το να τοποθετηθούν τα προβλήματα και οι λύσεις τους σε πολύ βολικότερες αποστάσεις και με λιγότερα ενδιάμεσα στάδια. Αντιστοίχως, οι ιστορίες που ξεκλειδώνουν σου προσφέρονται πλέον απλόχερα, μειώνοντας έτσι την αξία τους. Η πρόζα, αν και εξαιρετική, υποκύπτει στην ίδια τάση προς την προσβασιμότητα: προτιμά να περιγράφει αντί να υπονοεί, να ξεκαθαρίζει αντί να δημιουργεί ερωτήματα, να φέρνει το ξένο τόσο κοντά που να το κάνει να φαίνεται συνηθισμένο. Από τη μία πλευρά πρόκειται περί τρανής απόδειξης για τα ταλέντα της Failbetter, ότι, έστω κι έτσι, το Sunless Skies παραμένει ένα από τ’ απολαυστικότερα παιχνίδια που έπαιξα φέτος και σίγουρα το πιο καλογραμμένο. Από την άλλη, μου δημιουργεί επιφυλάξεις για την μελλοντική κατεύθυνση μιας εκ των πιο ιδιαίτερων εταιρειών ανάπτυξης που διαθέτουν τα videogames.  

Τίτλος: Sunless Skies
Εταιρεία Ανάπτυξης: Failbetter
Πλατφόρμα: Windows, Mac, Linux