ΕΥΔΑΠ
Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός: Η "Μπλε Αποστολή", Πηγή: Αρχείο ΕΥΔΑΠ
Περιβαλλον

Η Αθήνα του αύριο ξεκινά από το νερό

Με επενδυτικό πρόγραμμα 2,8 δισ. ευρώ και 181 έργα, η ΕΥΔΑΠ συνδέει την ανανέωση των υποδομών με την προστασία των υδατικών πόρων
Χαρά Αλεξανδροπούλου
Χαρά Αλεξανδροπούλου
4’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Το μέλλον του νερού στην Αττική περνά μέσα από 181 έργα της ΕΥΔΑΠ

Πώς προετοιμάζεται μια πόλη για ένα μέλλον με μεγαλύτερη πίεση στους φυσικούς πόρους; Ένα μέρος της απάντησης βρίσκεται κάτω από τους δρόμους της. Ένα άλλο στις εγκαταστάσεις που επεξεργάζονται το νερό και τα λύματά της. Και ένα τρίτο στον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοί της αντιλαμβάνονται την αξία κάθε σταγόνας.

Για την Αθήνα και την Αττική, το νερό αποτελεί βασική προϋπόθεση της καθημερινότητας και της ανάπτυξης. Στηρίζει τα νοικοκυριά, τη λειτουργία των σχολείων και των νοσοκομείων, την εστίαση, τον τουρισμό και την παραγωγική δραστηριότητα. Η διαθεσιμότητά του εξαρτάται από έναν συνδυασμό φυσικών πόρων, τεχνικών υποδομών και διαρκούς φροντίδας.

Καθώς η κλιματική αλλαγή και οι περίοδοι ανομβρίας εντείνουν τις πιέσεις, η διαχείριση του νερού απαιτεί σχεδιασμό που κοιτάζει αρκετά χρόνια μπροστά. Σε αυτή την ανάγκη απαντά το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, ύψους 2,8 δισ. ευρώ, με 181 έργα για τον εκσυγχρονισμό της ύδρευσης και της αποχέτευσης, την ενίσχυση της αξιοπιστίας των υπηρεσιών και την προστασία του περιβάλλοντος.

Τι σημαίνουν οι επενδύσεις για την πόλη

Η αξία ενός επενδυτικού προγράμματος γίνεται πιο κατανοητή όταν συνδεθεί με τα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει. Ένας παλαιός αγωγός χρειάζεται ανανέωση. Μια αναπτυσσόμενη περιοχή έχει ανάγκη από πρόσθετη δυναμικότητα υδροδότησης. Ένα αντλιοστάσιο μπορεί να λειτουργήσει αποδοτικότερα. Μια περιοχή χρειάζεται σύγχρονο δίκτυο αποχέτευσης και ασφαλή επεξεργασία των λυμάτων της.

Παράλληλα, η επέκταση της ΕΥΔΑΠ στην Εύβοια, τη Φωκίδα και τη Βοιωτία ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση του νερού πέρα από τα όρια της Αττικής. Η προοπτική αυτή συνδέεται με τη μεταφορά τεχνογνωσίας, την αξιολόγηση των αναγκών των τοπικών δικτύων και τον συντονισμένο σχεδιασμό παρεμβάσεων σε ύδρευση και αποχέτευση. Στόχος είναι η ενίσχυση της αξιοπιστίας των υπηρεσιών και η αποτελεσματικότερη προστασία των υδατικών πόρων, μέσα από έναν ευρύτερο σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και τις πιέσεις της κλιματικής αλλαγής.

Στην αποχέτευση, οι παρεμβάσεις εκτείνονται από την αναβάθμιση υφιστάμενων αγωγών έως την κατασκευή νέων δικτύων και εγκαταστάσεων στην Ανατολική Αττική. Παράλληλα, η ενεργειακή και ψηφιακή αναβάθμιση προσθέτει εργαλεία για καλύτερη εποπτεία και αποδοτικότερη λειτουργία.

Ο κοινός στόχος είναι συγκεκριμένος: υποδομές που ανταποκρίνονται στις σημερινές ανάγκες και προετοιμάζονται για τις αυριανές.

Λιγότερες απώλειες, καλύτερη αξιοποίηση του νερού

Η προστασία των υδατικών πόρων συνδέεται άμεσα με την κατάσταση του δικτύου. Το νερό που χάνεται από μια διαρροή έχει ήδη αντληθεί, μεταφερθεί και επεξεργαστεί. Μαζί του χάνεται και μέρος της ενέργειας που χρειάστηκε για να φτάσει μέχρι εκεί.

Γι’ αυτό η ανανέωση των αγωγών, οι μετρήσεις και ο εντοπισμός βλαβών έχουν ουσιαστικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιτρέπουν την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων ποσοτήτων και στηρίζουν την αξιοπιστία της υδροδότησης.

Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και η αναβάθμιση των συστημάτων ελέγχου και εποπτείας εντάσσονται σε αυτή την προσπάθεια. Η πληρέστερη εικόνα της λειτουργίας του συστήματος βοηθά στον εντοπισμό αποκλίσεων και στον προγραμματισμό των αναγκαίων παρεμβάσεων.

Η ψηφιακή μετάβαση αποκτά έτσι πρακτικό περιεχόμενο: περισσότερη πληροφορία για το πού βρίσκεται το νερό, πώς κινείται και πού χρειάζεται προσοχή.

Από την επεξεργασία μέχρι τη βρύση

Η αναβάθμιση των Μονάδων Επεξεργασίας Νερού αποτελεί επίσης κρίσιμο μέρος του σχεδιασμού. Οι εγκαταστάσεις αυτές συνδέουν το ακατέργαστο νερό των ταμιευτήρων με την παροχή πόσιμου νερού στην Αττική.

Παρεμβάσεις στον εξοπλισμό, στα φίλτρα, στις δεξαμενές και στα αντλιοστάσια στηρίζουν τη λειτουργικότητα και την αξιοπιστία τους. Η συντήρηση συνδυάζεται με τον εκσυγχρονισμό, ώστε οι υποδομές να μπορούν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις μιας μεγάλης μητροπολιτικής περιοχής.

Πίσω από αυτή τη λειτουργία βρίσκονται οι άνθρωποι της ΕΥΔΑΠ: επιστήμονες, τεχνικοί και συνεργεία που παρακολουθούν, ελέγχουν και παρεμβαίνουν καθημερινά. Οι επενδύσεις σε υποδομές αποκτούν αποτέλεσμα μέσα από τη γνώση και την εργασία τους.

Η Ανατολική Αττική αποκτά κρίσιμες περιβαλλοντικές υποδομές

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο αφορά την αποχέτευση στην Ανατολική Αττική. Τα έργα σε περιοχές όπως ο Μαραθώνας, η Ραφήνα–Πικέρμι, τα Σπάτα–Αρτέμιδα, η Παλλήνη και η Παιανία συνδέονται με μια βασική ανάγκη: η οικιστική ανάπτυξη να συνοδεύεται από κατάλληλες υποδομές συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων.

Τα δίκτυα αποχέτευσης και τα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων αποτελούν προϋπόθεση για την προστασία του εδάφους, των υπόγειων υδάτων και των παράκτιων οικοσυστημάτων. Είναι έργα με άμεση σημασία για τις τοπικές κοινωνίες και με όφελος που εκτείνεται πέρα από τα διοικητικά όρια κάθε δήμου.

Ταυτόχρονα, ο σχεδιασμός σύγχρονων εγκαταστάσεων δημιουργεί δυνατότητες για ανάκτηση νερού και αξιοποίησή του σε κατάλληλες χρήσεις, με την απαιτούμενη επεξεργασία και σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές. Η επεξεργασία των λυμάτων συνδέεται έτσι με την προοπτική μιας πιο κυκλικής διαχείρισης των πόρων.

Η επόμενη μέρα της Ψυττάλειας

Η ίδια λογική διατρέχει και την αναβάθμιση της Ψυττάλειας. Η εγκατάσταση αποτελεί κρίσιμο κρίκο στη διαχείριση των λυμάτων της Αττικής και στην προστασία του Σαρωνικού.

Οι παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού, μαζί με τον σχεδιασμό ενεργειακής αναβάθμισης, συνδέουν την περιβαλλοντική της αποστολή με την ανάγκη για αποδοτικότερη λειτουργία. Στις μεγάλες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, η αποτελεσματική χρήση ενέργειας αποτελεί σημαντικό παράγοντα βιωσιμότητας.

Για την Αθήνα, η φροντίδα αυτών των υποδομών έχει μια διάσταση που ξεπερνά την τεχνική τους λειτουργία. Αφορά τη θάλασσα δίπλα στην οποία ζούμε και τη δυνατότητα της πόλης να αναπτύσσεται προστατεύοντας το περιβάλλον της.

Ένας χάρτης για να δούμε όσα συνήθως δεν βλέπουμε

Μεγάλο μέρος αυτής της δραστηριότητας παραμένει έξω από το οπτικό πεδίο του πολίτη. Οι αγωγοί βρίσκονται κάτω από το έδαφος, ενώ πολλές εγκαταστάσεις λειτουργούν μακριά από τις καθημερινές διαδρομές του.

Στο ependioumestonero.gr, η ΕΥΔΑΠ δίνει πρόσβαση σε αυτή την εικόνα μέσα από έναν διαδραστικό χάρτη έργων και παρεμβάσεων. Ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τις υποδομές, να δει πού βρίσκονται έργα σε εξέλιξη ή υπό σχεδιασμό και να κατανοήσει πώς συνδέονται με την ύδρευση και την αποχέτευση.

Η ενημέρωση αποκτά συγκεκριμένο τόπο και περιεχόμενο. Το επενδυτικό πρόγραμμα συνδέεται με περιοχές, εγκαταστάσεις και ανάγκες, ενώ η ιστοσελίδα περιλαμβάνει και πρακτική ενημέρωση για την υπεύθυνη χρήση του νερού.

Μια μεγάλη αποστολή που ξεκινά από τα παιδιά

Η ανθεκτικότητα της πόλης χτίζεται και μέσα στη σχολική τάξη. Μαζί με τις επενδύσεις στα δίκτυα χρειάζεται επένδυση στη γνώση, στη συνεργασία και στις συνήθειες που διαμορφώνουν τη σχέση μας με το νερό.

Ο πανελλήνιος μαθητικός διαγωνισμός «Η Μεγάλη Μπλε Αποστολή: Τα παιδιά σώζουν το νερό» απευθύνεται σε μαθητές Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού από όλη την Ελλάδα, για το σχολικό έτος 2026–2027. Αποτελεί κοινή πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της ΕΥΔΑΠ.

Μέσα από το εκπαιδευτικό υλικό, τα παιδιά καλούνται να παρατηρήσουν τη χρήση του νερού στο σχολείο τους, να καταγράψουν δεδομένα, να εντοπίσουν σημεία σπατάλης και να προτείνουν δημιουργικές λύσεις εξοικονόμησης. Η περιβαλλοντική γνώση συνδέεται με πραγματικά ερωτήματα και με δράσεις στις οποίες μπορούν να συμμετάσχουν τα ίδια.

Στο mpleapostoli.eydap.gr, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βρουν τον Οδηγό του Εκπαιδευτικού, το συνοδευτικό υλικό και πληροφορίες για τη συμμετοχή.

Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί μια ευρεία κοινωνική συμμαχία για το νερό, με αφετηρία το σχολείο και συνέχεια στην οικογένεια και στην τοπική κοινότητα.

Η Αθήνα του αύριο χρειάζεται αγωγούς που λειτουργούν αξιόπιστα, εγκαταστάσεις που εξελίσσονται και ανθρώπους που γνωρίζουν την αξία του νερού. Οι επενδύσεις της ΕΥΔΑΠ και η συμμετοχή της κοινωνίας συναντιούνται σε αυτόν τον κοινό στόχο: να διατηρήσουμε τις προϋποθέσεις για μια πόλη στην οποία θα μπορούν να ζουν και να δημιουργούν οι επόμενες γενιές.

Δειτε περισσοτερα