Philosofish: Πώς η υπεύθυνη ιχθυοκαλλιέργεια διαμορφώνει ένα πιο βιώσιμο μέλλον

Η θάλασσα μάς προσφέρει καθημερινά πολύ περισσότερα από όσα συχνά συνειδητοποιούμε. Είναι πηγή ζωής, τροφής, έμπνευσης, αλλά και ένας φυσικός πλούτος που χρειάζεται φροντίδα για να συνεχίσει να υπάρχει και για τις επόμενες γενιές. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι μόνο πώς θα αξιοποιήσουμε όσα μας προσφέρει, αλλά και πώς θα το κάνουμε με τρόπο που σέβεται τις ισορροπίες της. Σε αυτή την κατεύθυνση, η υπεύθυνη ιχθυοκαλλιέργεια αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία, με την τεχνολογία, την έρευνα και την περιβαλλοντική συνείδηση να διαμορφώνουν σταδιακά ένα διαφορετικό μοντέλο παραγωγής.

Για τη Philosofish, η βιωσιμότητα δεν είναι μια ξεχωριστή δράση που προστίθεται στην επιχειρηματική της δραστηριότητα. Είναι μια φιλοσοφία που διατρέχει διαφορετικά στάδια της παραγωγής, από τις συνθήκες εκτροφής και την αξιοποίηση των πρώτων υλών μέχρι τη διαχείριση των αποβλήτων, τις συσκευασίες και τη στήριξη της κοινωνίας. Και το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς στο πώς αυτή η φιλοσοφία μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες.

Μια διαφορετική προσέγγιση στην παραγωγή

Η υπεύθυνη ιχθυοκαλλιέργεια ξεκινά από εκεί όπου όλα έχουν τη μεγαλύτερη σημασία: την υγεία και την ευζωία των ψαριών. Στις μονάδες εκτροφής της Philosofish εφαρμόζεται συστηματική παρακολούθηση τόσο της υγείας τους όσο και της ποιότητας του νερού, ενώ ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην υπεύθυνη προμήθεια των ιχθυοτροφών. Παράλληλα, η χρήση σύγχρονων συστημάτων αυτόματης σίτισης επιτρέπει την αποτελεσματικότερη διαχείριση της τροφής και των διαθέσιμων πόρων, περιορίζοντας τις απώλειες κατά την παραγωγή.

Την προσέγγιση αυτή επιβεβαιώνουν και οι πιστοποιήσεις ASC και GLOBALG.A.P., δύο διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα που θέτουν συγκεκριμένες απαιτήσεις για την υπεύθυνη παραγωγή και τις πρακτικές του κλάδου. Πρόκειται για ανεξάρτητη επιβεβαίωση των διαδικασιών που ακολουθεί η εταιρεία, αλλά και για μια διαρκή υπενθύμιση ότι η ποιότητα ενός προϊόντος συνδέεται και με τον τρόπο με τον οποίο φτάνει στο τραπέζι μας.

Όταν τα υλικά αποκτούν δεύτερη ζωή

Μπορεί ένα δίχτυ ιχθυοκαλλιέργειας να συμβάλει στην κυκλική οικονομία; Η Philosofish, σε συνεργασία με τις εταιρείες Diopas και Aquafil, συμμετέχει σε μια πρωτοποριακή εφαρμογή που δοκιμάζει ακριβώς αυτή τη δυνατότητα. Πρόκειται για δίχτυα κατασκευασμένα από αναγεννημένο νήμα ECONYL®, ένα υλικό που προέρχεται από ανακυκλωμένο nylon και μπορεί να αξιοποιηθεί ξανά σε νέες εφαρμογές.

Τα δίχτυα εγκαταστάθηκαν πιλοτικά σε μονάδα εκτροφής της εταιρείας, ώστε να αξιολογηθεί η αντοχή και η απόδοσή τους σε πραγματικές συνθήκες παραγωγής. Η πρώτη αξιολόγηση ολοκληρώθηκε με θετικά αποτελέσματα, καθώς δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με τα συμβατικά δίχτυα. Είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς την επαναχρησιμοποίηση υλικών και τη δυνατότητα ανακύκλωσής τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους, αντί να αντιμετωπίζονται ως απόβλητα.

Η κυκλική αξιοποίηση των πόρων, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα δίχτυα. Σύμφωνα με το Waste Management Report 2025, συνολικά 759,66 τόνοι αποβλήτων από τη δραστηριότητα της Philosofish οδηγήθηκαν σε εγκεκριμένες διαδικασίες διαχείρισης μέσω αδειοδοτημένων συνεργατών. Από αυτούς, το 60,81% κατευθύνθηκε σε οργανική αξιοποίηση, μέσω κομποστοποίησης και παραγωγής βιοαερίου, ενώ το 38,71% αφορούσε ανακύκλωση υλικών όπως πλαστικό, μέταλλο και χαρτί. Τα υπόλοιπα ποσοστά αφορούσαν την ανάκτηση ή ειδική επεξεργασία επικίνδυνων αποβλήτων και την ανάκτηση και επαναχρησιμοποίηση λιπαντικών ελαίων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η αξιοποίηση των υποπροϊόντων της παραγωγής. Το 100% των υποπροϊόντων που προκύπτουν από τη φιλετοποίηση και τη μεταποίηση αξιοποιείται, μέσω εξωτερικού συνεργάτη, ως πρώτη ύλη για την παραγωγή ζωοτροφών. Με αυτόν τον τρόπο, υλικά που διαφορετικά θα μπορούσαν να καταλήξουν στα απορρίμματα επιστρέφουν στην παραγωγική αλυσίδα, αποκτώντας νέα χρησιμότητα.

Καινοτομία με το βλέμμα στο αύριο

Η μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο παραγωγής απαιτεί συνεχή έρευνα και διάθεση για δοκιμή νέων λύσεων. Γι' αυτό και η Philosofish συμμετέχει σε ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα που εξετάζουν πώς μπορεί να εξελιχθεί η υδατοκαλλιέργεια, ανταποκρινόμενη στις περιβαλλοντικές προκλήσεις των επόμενων χρόνων.

Ένα από αυτά είναι το ACTFAST, στο πλαίσιο του Horizon Europe, το οποίο επικεντρώνεται στην προσαρμογή της ευρωπαϊκής υδατοκαλλιέργειας στην κλιματική αλλαγή και στη μείωση του περιβαλλοντικού της αποτυπώματος. Στο επίκεντρο βρίσκονται η αξιοποίηση κλιματικών δεδομένων, η ανάπτυξη καινοτόμων ιχθυοτροφών, η υγεία των ψαριών και τα κυκλικά συστήματα εκτροφής. Παράλληλα, μέσα από το πρόγραμμα Foodguard, η εταιρεία συμμετέχει στην ανάπτυξη λύσεων που στοχεύουν στην επιμήκυνση της διάρκειας ζωής των προϊόντων και στον περιορισμό της σπατάλης τροφίμων κατά την επεξεργασία και τη συσκευασία.

Η τελευταία αυτή κατεύθυνση συνδέεται άμεσα και με τις επιλογές που γίνονται στη συσκευασία των προϊόντων. Στο SeaFresh Pack, η Philosofish χρησιμοποιεί συσκευασίες rPET με 30% ανακυκλωμένο υλικό, μειώνοντας την εξάρτηση από πρωτογενείς πλαστικές ύλες. Επιπλέον, η τεχνολογία συσκευασίας τροποποιημένης ατμόσφαιρας (MAP), σε συνδυασμό με τη διατήρηση της ψυκτικής αλυσίδας, συμβάλλει στη διατήρηση της φρεσκάδας και στην επιμήκυνση της διάρκειας ζωής των προϊόντων. Έτσι, περιορίζεται ο κίνδυνος απωλειών κατά τη μεταφορά, τη διανομή και τη διάθεσή τους.

Σημαντικό μέρος της περιβαλλοντικής στρατηγικής αποτελεί και η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η Philosofish επενδύει στην ηλιακή ενέργεια, αξιοποιώντας τη δυνατότητα παραγωγής καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας για τις ανάγκες των δραστηριοτήτων της. Το 2025, τα φωτοβολταϊκά συστήματα που βρίσκονταν σε λειτουργία παρήγαγαν συνολικά 490.000 kWh ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας, συμβάλλοντας σε εκτιμώμενη μείωση περίπου 134 τόνων ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα (CO₂eq). Σήμερα, η εταιρεία διαθέτει τρία φωτοβολταϊκά έργα σε λειτουργία, συνολικής ισχύος 384 kWp, ενώ δύο ακόμη έργα, ισχύος 465 kWp, βρίσκονται σε αναμονή σύνδεσης με το δίκτυο. Με την ολοκλήρωση των συνδέσεων, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών συστημάτων θα φτάσει τα 849 kWp, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη συμμετοχή της ανανεώσιμης ενέργειας στο ενεργειακό της αποτύπωμα.

Η βιωσιμότητα έχει και κοινωνικό πρόσωπο

Υπάρχει, όμως, και μια πλευρά της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας που δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά τους ανθρώπους γύρω μας. Η Philosofish συνεργάζεται με το «Μπορούμε», την οργάνωση που δραστηριοποιείται στην καταπολέμηση της σπατάλης τροφίμων και στην ενίσχυση της επισιτιστικής προσφοράς στην Ελλάδα. Μέσα από αυτή τη συνεργασία, η εταιρεία προσφέρει φρέσκο ψάρι σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη, δίνοντας έμπρακτο περιεχόμενο στην έννοια της κοινωνικής συνεισφοράς. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της, έως το τέλος του 2026 η συνολική προσφορά αναμένεται να ξεπεράσει τις 1.000 μερίδες φρέσκου ψαριού.

Όπως σημειώνει ο Δ. Ζήγρας, Chief Commercial Officer της Philosofish:

«Στη Philosofish πιστεύουμε ότι η πραγματική ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο από όσα δημιουργούμε σήμερα, αλλά και από όσα διασφαλίζουμε για το αύριο. Η θάλασσα είναι η πηγή της δύναμής μας, αλλά και η μεγαλύτερη ευθύνη μας. Γι’ αυτό, η βιωσιμότητα δεν αποτελεί απλώς μια στρατηγική επιλογή, αλλά αναπόσπαστο μέρος της φιλοσοφίας μας και κινητήρια δύναμη της εξέλιξής μας. Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματική πρόοδος και η περιβαλλοντική υπευθυνότητα δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά αλληλένδετες προϋποθέσεις για τη δημιουργία ουσιαστικής και διαχρονικής αξίας. Μέσα από την καινοτομία, την υπεύθυνη παραγωγή και τη συνεχή επένδυση σε νέες τεχνολογίες, επιδιώκουμε όχι απλώς να ανταποκρινόμαστε στις προκλήσεις του μέλλοντος, αλλά να συμβάλλουμε ενεργά στη διαμόρφωσή του. Γιατί για εμάς, πραγματική επιτυχία σημαίνει να αναπτυσσόμαστε με σεβασμό στη θάλασσα, δημιουργώντας ένα καλύτερο και πιο βιώσιμο αύριο για την κοινωνία, τον κλάδο μας και τις επόμενες γενιές.»

Τελικά, η βιωσιμότητα δεν κρίνεται από μία μεμονωμένη πρωτοβουλία, αλλά από πολλές μικρές και μεγάλες αποφάσεις που παίρνονται καθημερινά. Από ένα δίχτυ που μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί μέχρι ένα υποπροϊόν που αποκτά νέα αξία, από μια συσκευασία με ανακυκλωμένο υλικό μέχρι ένα γεύμα που φτάνει σε κάποιον που το χρειάζεται. Κάθε τέτοια κίνηση αποτελεί μέρος μιας μεγαλύτερης προσπάθειας. Και όσο η γνώση, η τεχνολογία και η υπευθυνότητα προχωρούν μαζί, τόσο περισσότερο μπορούμε να αισιοδοξούμε ότι η σχέση μας με τη θάλασσα μπορεί να έχει ένα μέλλον που αξίζει να διαφυλάξουμε.