Η παραπληροφόρηση για το κλίμα μετατρέπει την κρίση σε καταστροφή, προειδοποιεί έκθεση

Η ανεξέλεγκτη παραπληροφόρηση για το κλίμα μετατρέπει την κρίση σε καταστροφή, σύμφωνα με τους συντάκτες νέας διεθνούς έκθεσης.

Η έκθεση αποκαλύπτει ότι η δράση για το κλίμα παρεμποδίζεται και καθυστερεί εξαιτίας ψευδών και παραπλανητικών πληροφοριών που προέρχονται από εταιρείες ορυκτών καυσίμων, δεξιούς πολιτικούς και ορισμένα κράτη.

Η έκθεση, από τον Διεθνή Πίνακα για το Πληροφοριακό Περιβάλλον (Ipie), εξέτασε συστηματικά 300 μελέτες.

Εκστρατείες παραπληροφόρησης στοχεύουν στην παρεμπόδιση της κλιματικής δράσης

Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως η άρνηση της κλιματικής αλλαγής έχει εξελιχθεί σε εκστρατείες αποδόμησης λύσεων, όπως οι ψευδείς ισχυρισμοί ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προκάλεσαν την πρόσφατη διακοπή ρεύματος στην Ισπανία.

Τα διαδικτυακά bot και τρολ ενισχύουν σημαντικά τις ψευδείς αφηγήσεις, ενώ πολιτικοί ηγέτες και δημόσιοι λειτουργοί στοχοποιούνται όλο και περισσότερο ώστε να καθυστερήσει η λήψη μέτρων.

Η παραπληροφόρηση για το κλίμα –είτε σκόπιμη είτε ακούσια– προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία. Την περασμένη Πέμπτη, η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κλίμα, Ελίσα Μοργκέρα, ζήτησε να ποινικοποιηθεί η παραπληροφόρηση και το «πράσινο ξέπλυμα» από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων.

Το Σάββατο, η Βραζιλία –οικοδέσποινα της επερχόμενης διάσκεψης Cop30– θα καλέσει τα κράτη να στηρίξουν ξεχωριστή πρωτοβουλία του ΟΗΕ για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.

Ο δρ Κλάους Γένσεν, από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, συντονιστής της έκθεσης, προειδοποίησε: «Έχουμε πέντε χρόνια για να μειώσουμε τις εκπομπές στο μισό. Χωρίς ορθή πληροφόρηση, δεν θα τα καταφέρουμε».

Ο Αντόνιο Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, έχει χαρακτηρίσει τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων «νονούς του κλιματικού χάους» και έχει ζητήσει απαγόρευση της διαφήμισής τους.

Αντίδοτο η εκπαίδευση και η διαφάνεια

Η έκθεση του Ipie καταγράφει την παραγωγή, τη διάδοση και τις συνέπειες της παραπληροφόρησης, τονίζοντας πως έχει υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην επιστήμη και θεσμούς, επιδεινώνοντας την κλιματική κρίση.

Αναφέρεται επίσης στη «διπλή εξαπάτηση» της κοινής γνώμης από τη βιομηχανία: πρώτα με την άρνηση της κρίσης και έπειτα με την επίφαση «πράσινης» εικόνας. Άλλοι τομείς που εμπλέκονται είναι η ενέργεια, η κτηνοτροφία, οι αερομεταφορές και η γρήγορη εστίαση.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρεται ως κεντρική φιγούρα παραπληροφόρησης, ενώ η ρωσική κατασκοπεία φέρεται να διαδίδει ψευδείς θεωρίες μέσω troll farms.

Η έκθεση τονίζει ότι η παραπληροφόρηση δεν περιορίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά στοχεύει στρατηγικά και υπεύθυνα λήψης αποφάσεων.

Στην Ευρώπη, ακροδεξιά κόμματα όπως το AfD στη Γερμανία, το Vox στην Ισπανία και το Εθνικό Συναγερμό στη Γαλλία υπονομεύουν ενεργά την επιστημονική συναίνεση για την κλιματική αλλαγή.

Η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης απαιτεί κανονιστικά μέτρα, όπως η ευρωπαϊκή Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, καθώς και την υποχρέωση των ρυπογόνων εταιρειών να δημοσιοποιούν τις εκπομπές τους. Ο Γένσεν σημειώνει ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη νομικές διαδικασίες κατά υπαιτίων παραπληροφόρησης, ενώ απαιτείται περισσότερη έρευνα, ιδίως πέραν του αγγλόφωνου κόσμου.

(Με πληροφορίες του Guardian)