Περιβαλλον

Σε ποιον ανήκει ο πλανήτης; Σ' εσένα ή στις επόμενες γενιές;

«Ο πλανήτης μας κυριολεκτικά πεθαίνει μπροστά στα μάτια μας. Το μέλλον των παιδιών μας πεθαίνει και εμείς δεν αλλάζουμε»

41535-93522.jpg
Βασιλική Γραμματικογιάννη
ΤΕΥΧΟΣ 830
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
Πράσινος πλανήτης
© Daniel Olah / Unsplash

Το μέλλον του πλανήτη: Η καταστροφή του περιβάλλοντος και ο πλανήτης που θα κληροδοτήσουμε στις επόμενες γενιές.

Μία από τις πολλές απαντήσεις που έχει το ερώτημα «σε ποιον ανήκει ο πλανήτης» είναι «στις επόμενες γενιές». Ωστόσο, στην εποχή της κλιματικής κρίσης η απάντηση αυτή μας φέρνει μπροστά σε ένα άλλο ερώτημα: «Εσύ τι πρόγονος θα είσαι για τις επόμενες γενιές;» Αυτός που πέταξε τα σκουπίδια του, που έθαψε τα πυρηνικά του απόβλητα και μόλυνε το έδαφος και το νερό, που κατανάλωσε όλους τους φυσικούς πόρους στερώντας από τους απογόνους του έστω και αυτά τα λίγα δώρα που ο ίδιος κληρονόμησε από τους δικούς τους προγόνους; Ή, για να είμαι πιο ακριβής, από τους προγόνους των προγόνων του.

Δυστυχώς, νομίζω ότι για τις μελλοντικές γενιές μάλλον θα είμαστε οι κακοί πρόγονοι, αφού δεν τους κληροδοτούμε έναν υγιή πλανήτη όπου θα μπορούν να ζήσουν αρμονικά και να ευημερήσουν. Θα είμαστε οι πρόγονοι που αποίκησαν στο μέλλον τους και τους το στέρησαν, που τους το έκλεψαν, το κατανάλωσαν με τον «τρόπο ζωής τους».

Πώς μπορούν οι άνθρωποι να αδιαφορούν για την ευημερία των παιδιών τους; Για την ευζωία των παιδιών των παιδιών τους; Πώς μπορούν να πιστεύουν ότι η ευημερία και η καλοπέρασή τους έχει μεγαλύτερη σημασία από τη δική τους, από το μέλλον τους; Προφανώς επειδή το μέλλον είναι κάτι μακρινό και δεν μπορούμε να το δούμε μας φέρνει στην αδύναμη θέση να μην μπορούμε να φανταστούμε τις βλάβες που θα προκαλέσουμε. Αν όμως αναλογιστούμε οι δικοί μας πρόγονοι πόσα μας κληροδότησαν που δυσκολεύουν τη ζωή μας, τότε δεν θα είναι δύσκολο να φανταστούμε τις συνέπειες του δικού μας τρόπου ζωής και των πράξεών μας στο μέλλον των απογόνων μας. Κληρονομήσαμε πατριαρχικές συμπεριφορές που κοστίζουν ζωές. Κληρονομήσαμε ατμοσφαιρική ρύπανση που την πληρώνουμε με αρρώστιες, κληρονομήσαμε πολλά αρνητικά και τώρα τα μετακυλύουμε στις επόμενες γενιές. Τους κληροδοτούμε δύο τεράστιους κινδύνους: τον κίνδυνο από την τεχνητή νοημοσύνη και τον κίνδυνο από την κλιματική αλλαγή.

Ο πλανήτης μας κυριολεκτικά πεθαίνει μπροστά στα μάτια μας. Το μέλλον των παιδιών μας πεθαίνει και εμείς δεν αλλάζουμε. Και η αδυναμία μας να αλλάξουμε οφείλεται στην αδυναμία μας να δούμε μπροστά, να φανταστούμε το μέλλον. Αν όμως σκεφτούμε πάνω στην ηθική αρχή να μην κάνουμε στους άλλους ό,τι δεν μας αρέσει να κάνουν οι άλλοι σε μας, τότε ίσως σταματήσουμε να κάνουμε «εκπτώσεις» στο μέλλον των επόμενων γενεών και θα μπορέσουμε να γίνουμε οι καλοί πρόγονοι. Για να μπορέσουμε όμως να γίνουμε οι καλοί πρόγονοι θα πρέπει να αδειάσουμε τα μυαλά μας απ’ ό,τι γνωρίζουμε και να τα γεμίσουμε με τη σοφία της φύσης. Να παρακολουθήσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα ζώα φροντίζουν τον τόπο που θα φιλοξενήσει τους απογόνους τους. Τα ζώα δεν βρωμίζουν το περιβάλλον που φιλοξενεί τη φωλιά τους, αντίθετα οι άνθρωποι το κάνουμε. Καταναλώνουμε τους πόρους πιο γρήγορα από τους ρυθμούς που η φύση μπορεί να τους αναπληρώσει, δημιουργούμε απόβλητα από την κακή χρήση αυτών των πόρων και παράγουμε αέρια του θερμοκηπίου περισσότερα από όσα μπορεί να απορροφήσει ο πλανήτης. Με λίγα λόγια, πριονίζουμε το κλαδί πάνω στο οποίο καθόμαστε.

Αν πραγματικά λοιπόν νοιαζόμαστε για τα παιδιά μας και για τις επόμενες γενιές πρέπει να επικεντρωθούμε και να νοιαζόμαστε για τον τόπο μας, την πόλη μας, τη χώρα μας, τον πλανήτη μας. Τι σημαίνει αυτό σε προσωπικό επίπεδο; Να κοιτάξουμε βαθιά μέσα μας, να ακούσουμε την εσωτερική μας φωνή και να μεταπηδήσουμε από έναν τρόπο ζωής που βασίζεται στην κατανάλωση και στην ψευδαίσθηση της ευτυχίας σε έναν άλλο που βασίζεται στην ουσία, την αλήθεια, τη συνειδητότητα. Μόνο τότε θα μπορέσουμε να γίνουμε οι καλοί πρόγονοι που αξίζουν οι μελλοντικές γενιές. 

ΠΡΟΣΦΑΤΑ