Οι σκύλοι παρατηρούν πότε ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας και κάνουν το ίδιο

Μπορεί να κοιτάξετε έναν σκύλο στα μάτια και να δείτε μια απορημένη έκφραση. Ωστόσο, νέα έρευνα δείχνει ότι οι σκύλοι ανοιγοκλείνουν συχνότερα τα μάτια τους όταν βλέπουν τους ιδιοκτήτες τους να κάνουν το ίδιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αμοιβαία οπτική επαφή ίσως κρύβει περισσότερα από όσα φαίνονται.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι σκύλοι κάνουν χαρακτηριστικά «μάτια κουταβιού» όταν τους κοιτούν οι άνθρωποι, ενώ ο εγκέφαλός τους μπορεί να διακρίνει τα χαρούμενα ανθρώπινα πρόσωπα από άλλες εκφράσεις, ακόμη και να ξεχωρίζει τον φόβο από τον θυμό ή τη λύπη.

Άλλες έρευνες έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι άνθρωποι και σκύλοι μπορεί να συγχρονίζουν το ανοιγοκλείσιμο των ματιών τους και ότι οι σκύλοι ανοιγοκλείνουν συχνότερα τα μάτια τους όταν αλληλεπιδρούν με τους ιδιοκτήτες τους σε σχέση με έναν οικείο εκπαιδευτή. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές αν το ανοιγοκλείσιμο των ματιών από έναν άνθρωπο επηρεάζει άμεσα τη συχνότητα με την οποία το κάνει ένας σκύλος.

Η δρ. Κιάρα Κανόρι, επικεφαλής συγγραφέας της νέας μελέτης από το Πανεπιστήμιο της Πάρμα, εξήγησε ότι στόχος των ερευνητών ήταν να απομονώσουν πειραματικά το ανθρώπινο ανοιγοκλείσιμο των ματιών και να το διαχωρίσουν από όλα τα υπόλοιπα στοιχεία που συνοδεύουν μια πραγματική κοινωνική αλληλεπίδραση.

Η ερευνητική ομάδα, η οποία δημοσίευσε τα ευρήματά της στο επιστημονικό περιοδικό Royal Society Open Science, ανέλυσε βίντεο με 35 σκύλους διαφορετικών φυλών. Κάθε σκύλος παρακολούθησε δύο διαφορετικά βίντεο διάρκειας 40 δευτερολέπτων, στα οποία εμφανίζονταν διαδοχικά τρία άτομα: ο ιδιοκτήτης του και δύο άγνωστοι άνθρωποι.

Στο πρώτο βίντεο, κάθε άτομο ανοιγόκλεινε τα μάτια του μία φορά κάθε τρία δευτερόλεπτα, ενώ στο δεύτερο κοιτούσε ευθεία χωρίς να ανοιγοκλείνει τα μάτια του.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι σκύλοι ανοιγόκλειναν συχνότερα τα μάτια τους όταν έβλεπαν τους ανθρώπους στην οθόνη να το κάνουν. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα λεπτομερέστερα, διαπίστωσαν ότι η αύξηση αυτή παρατηρήθηκε μόνο όταν στην οθόνη βρισκόταν ο ιδιοκτήτης τους και όχι όταν εμφανίζονταν άγνωστοι άνθρωποι.

«Αυτό δείχνει ότι έχει σημασία η κοινωνική σημασία του ατόμου με το οποίο αλληλεπιδρούν», σημείωσε η Κανόρι.

Οι ερευνητές δεν βρήκαν, πάντως, στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι σκύλοι συγχρόνιζαν το ανοιγοκλείσιμο των ματιών τους με εκείνο των ανθρώπων. Παράλληλα, η συμπεριφορά δεν μπορούσε να αποδοθεί στο γεγονός ότι οι σκύλοι κοιτούσαν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τους ιδιοκτήτες τους.

Το ανοιγοκλείσιμο των ματιών αποτελεί έναν σημαντικό μηχανισμό προστασίας και ενυδάτωσης των ματιών. Σύμφωνα με την Κανόρι, τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι μπορεί να έχει αποκτήσει και μια κοινωνική διάσταση.

Οι επιστήμονες, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να πούμε πως ένας σκύλος ανοιγοκλείνει συνειδητά τα μάτια του για να μεταδώσει ένα συγκεκριμένο μήνυμα. Η συμπεριφορά ενδέχεται να λειτουργεί ως μια λεπτή ένδειξη προσοχής ή συμμετοχής και ίσως να συμβάλλει στον συντονισμό μιας αλληλεπίδρασης με ένα άλλο άτομο, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κάποιον με τον οποίο ο σκύλος έχει ισχυρό κοινωνικό δεσμό.

Η Κανόρι προειδοποίησε επίσης τους ιδιοκτήτες να μην αποδίδουν συγκεκριμένο και σταθερό νόημα σε κάθε ανοιγοκλείσιμο των ματιών ενός σκύλου. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι κάθε φορά που ένας σκύλος ανοιγοκλείνει τα μάτια του προσπαθεί σκόπιμα να «πει» κάτι.

Αυτό που φαίνεται να δείχνουν τα ευρήματα είναι ότι μια φαινομενικά απλή και αυτόματη συμπεριφορά μπορεί να επηρεάζεται από το κοινωνικό πλαίσιο. Οι σκύλοι φαίνεται πως είναι ευαίσθητοι στο ανοιγοκλείσιμο των ματιών των ανθρώπων και προσαρμόζουν τη δική τους συμπεριφορά ανάλογα με το ποιος βρίσκεται απέναντί τους.

Η δρ. Λόρα Κουάγια από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε ενδιαφέροντα τα ευρήματα, σημειώνοντας ωστόσο ότι ο σχεδιασμός της έρευνας αποκαλύπτει περισσότερα για τον τρόπο με τον οποίο οι σκύλοι αντιλαμβάνονται το ανθρώπινο ανοιγοκλείσιμο των ματιών παρά για το αν χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη συμπεριφορά ως μέσο επικοινωνίας.

Όπως ανέφερε, η μελέτη καταδεικνύει πόσο ευαίσθητοι είναι οι σκύλοι σε λεπτά σημάδια που εμφανίζονται στο ανθρώπινο πρόσωπο, όπως το ανοιγοκλείσιμο των ματιών. Επόμενο ενδιαφέρον βήμα για τους ερευνητές θα ήταν να εξετάσουν αν και η ανθρώπινη συμπεριφορά αλλάζει ως προς το ανοιγοκλείσιμο των ματιών όταν οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν κοινωνικά με τους σκύλους τους.

Guardian