Τρωκτικά και κουνέλια, τα καινούργια κατοικίδια

Τα τρωκτικά ζουν μαζί μας εδώ και χιλιάδες χρόνια: βρίσκουν ευκολότερα τροφή στα σκουπίδια και στις αποθήκες των τροφίμων μας από ό,τι στην άγρια φύση. Αλλά, αντίθετα από τα σκυλιά που μας πρόσφεραν συντροφιά, προστασία και βοήθεια στο κυνήγι, κι από τις γάτες που κάποτε κυνηγούσαν ποντίκια, τα τρωκτικά άργησαν να γίνουν κατοικίδια. Σήμερα, παρατηρείται μεγάλη ζήτηση στα χάμστερ που μπαίνουν στα αστικά διαμερίσματα. Όχι ότι οι άνθρωποι δεν είχαν ποτέ κατοικίδια τρωκτικά ―είχαν: υπάρχουν μαρτυρίες για κατοικίδιους αρουραίους ήδη από το 1750· στη βικτοριανή εποχή, παρά την κακή τους φήμη λόγω των επιδημιών που μετέδιδαν, στη Βρετανία ιδρύθηκε μια λέσχη ιδιοκτητών ποντικιών, το National Mouse Club. Γύρω στο 1895 η μόδα των λεγόμενων «fancy mice» είχε φτάσει στο αποκορύφωμά της. Σήμερα αναβιώνει: σε όλη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ τα καταφύγια ζώων προσφέρουν μια μεγάλη ποικιλία από τρωκτικά, μερικά από τα οποία απολαμβάνουν την ανθρώπινη συντροφιά, ενώ άλλα είναι πιο δειλά και αποτραβηγμένα.

Μεγάλη επιτυχία έχει το συριακό χάμστερ που είναι χαριτωμένο αλλά έχει δυο ελαττώματα: είναι νυχτόβιο (άρα έχει κακή διάθεση άμα το ξυπνάς κατά τη διάρκεια της ημέρας) και ζει μονάχα 2-3 χρόνια. Επίσης, αυξάνεται η δημοτικότητα του «νάνου» χάμστερ: είναι αρκετά νευρικό και χρειάζεται λεπτούς χειρισμούς, αλλά έχει μεγάλη κοινωνικότητα και τα πάει καλά με άλλα χαμστεράκια. Έπειτα έρχεται ο μογγολικός γερβίλος και το ποντίκι «Φάνσι» που μπορεί να μάθει να τρώει από το χέρι του ιδιοκτήτη του. Το κοινό ποντίκι χρειάζεται κλουβί όπως όλα τα τρωκτικά αλλά έχει επίσης ανάγκη από χρόνο έξω από το κλουβί: μερικοί ιδιοκτήτες έχουν την υπομονή να τους διδάξουν μερικά απλά κόλπα· είναι έξυπνα ζώα. Όσο για τα ινδικά χοιρίδια, έχουν μακρά ιστορία ανθρώπινης συναναστροφής: ζουν 5-7 χρόνια, δεν δαγκώνουν σχεδόν ποτέ, είναι πολύ κοινωνικά, αλλά έχουν ανάγκη από απαιτητική διατροφή με φρέσκο σανό, λαχανικά και βιταμίνη C. Στη συνέχεια, αυξάνεται ο αριθμός των κατοικιδίων τσιντσιλά και μερικών υποειδών που μοιάζουν με τον σκίουρο, τα οποία έχουν την τάση να το σκάνε και χρειάζονται γερά και ευρύχωρα κλουβιά όπου να είναι δύσκολο το σκαρφάλωμα.

Τα κουνέλια είναι το τρίτο σε προτίμηση κατοικίδιο παγκοσμίως μετά τα σκυλιά και τις γάτες: αν και στις ΗΠΑ μόνο το 1% των ιδιοκτητών κατοικιδίων έχει κουνέλι, η ιδέα εξαπλώνεται γρήγορα. Το κουνέλι είναι παράδειγμα ζώου το οποίο ο ίδιος πολιτισμός μεταχειρίζεται ως τροφή και ως κατοικίδιο: σήμερα, η αύξηση των κατοικιδίων έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της χρήσης τους ως τροφή. Αν και δεν μπορεί κανείς να περιμένει από ένα οικόσιτο κουνέλι να μάθει κανόνες καθαριότητας όπως οι γάτες και τα σκυλιά, ούτε να καθίσει «ήσυχο», υπάρχουν τρόποι αρμονικής συμβίωσης: η στείρωση σε μικρή ηλικία τα ηρεμεί και τα προστατεύει από ασθένειες, ενώ χρειάζονται ασφαλείς χώρους και θερμοκρασίες μεταξύ 10 και 21 βαθμών Κελσίου. Τα κουνέλια δεν ανέχονται θερμοκρασίες άνω των 32 βαθμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2022, στη Βρετανία υπάρχουν 900.000 κατοικίδια κουνέλια, αλλά δεν είναι σαφές αν όλοι αυτοί οι ιδιοκτήτες τα κρατούν μέσα στο σπίτι. Στα κουνέλια δεν αρέσουν τα χάδια -αν και υπάρχουν εξαιρέσεις- και πρέπει κανείς να καθαρίζει το κλουβί κάθε μέρα χωρίς εξαίρεση. Τέλος, νιώθουν μοναξιά· όταν κάποιος θέλει κατοικίδιο κουνέλι πρέπει να υπολογίζει δύο ζώα.