Οι ειδικοί εξηγούν ποιες καθημερινές συμπεριφορές μπορεί να ενισχύουν το άγχος στις κοινωνικές επαφές και τι μπορείτε να κάνετε για να τις αλλάξετε
Το να αισθάνεται κανείς αμηχανία ή άγχος όταν γνωρίζει καινούργιους ανθρώπους είναι αρκετά συνηθισμένο. Όταν όμως ο φόβος αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητα, να οδηγεί στην αποφυγή κοινωνικών περιστάσεων ή να κάνει κάποιον να αισθάνεται ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί, μπορεί να πρόκειται για κοινωνικό άγχος.
Η κοινωνική αγχώδης διαταραχή μπορεί να επηρεάσει σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, ενώ για αρκετούς ανθρώπους τα συμπτώματα δεν φτάνουν σε επίπεδο διάγνωσης, αλλά εξακολουθούν να επηρεάζουν τις σχέσεις και την καθημερινότητά τους.
Το να αισθάνεται κάποιος νευρικός πριν από μια συνέντευξη για δουλειά, μια νέα γνωριμία ή μια κοινωνική εκδήλωση είναι φυσιολογικό. Η κοινωνική αγχώδης διαταραχή, όμως, μπορεί να γίνει τόσο έντονη ώστε να οδηγεί στην αποφυγή καταστάσεων.
Οι «ασφαλείς» συμπεριφορές που τελικά ενισχύουν το άγχος
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να προστατευτούν από το κοινωνικό άγχος υιοθετώντας συγκεκριμένες συμπεριφορές. Το πρόβλημα είναι ότι αυτές μπορεί τελικά να διατηρούν τον φόβο.
Να μένουν σιωπηλοί ή να δίνουν πολύ σύντομες απαντήσεις.
Να ασχολούνται συνεχώς με το κινητό τους για να αποφεύγουν τις συζητήσεις.
Να παραμένουν στην άκρη μιας παρέας.
Να βρίσκονται διαρκώς δίπλα σε ένα άτομο που γνωρίζουν και αισθάνονται ασφάλεια.
Να περιορίζουν τις συζητήσεις σε θέματα που θεωρούν «ασφαλή».
Να προετοιμάζουν στο μυαλό τους κάθε φράση πριν την πουν.
Να αποφεύγουν την οπτική επαφή.
Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, αλλά δεν επιτρέπουν στο άτομο να διαπιστώσει αν οι φόβοι του ανταποκρίνονται πράγματι στην πραγματικότητα.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του κοινωνικού άγχους είναι η υπερβολική αυτοπαρατήρηση.
«Κοκκινίζω;», «Ακούγομαι ανόητος;», «Φαίνομαι αγχωμένος;», «Μιλώ πολύ;» είναι μερικές από τις σκέψεις που μπορεί να περνούν συνεχώς από το μυαλό κάποιου κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης.
Ένας ακόμη τρόπος αντιμετώπισης είναι να ελέγχονται στην πράξη οι φόβοι.
Για παράδειγμα, κάποιος που φοβάται ότι θα εκτεθεί αν μιλήσει σε μια ομάδα μπορεί να κάνει μια ερώτηση σε μια συνάντηση και να παρατηρήσει τι πραγματικά συμβαίνει. Συχνά οι άνθρωποι με κοινωνικό άγχος περιμένουν ένα αρνητικό αποτέλεσμα — ότι θα ντροπιαστούν ή ότι οι άλλοι θα τους θεωρήσουν βαρετούς — χωρίς να έχουν στοιχεία που να το επιβεβαιώνουν.
Η σταδιακή έκθεση σε τέτοιες καταστάσεις μπορεί να βοηθήσει στην αμφισβήτηση αυτών των φόβων.
Το λάθος που γίνεται αφού τελειώσει η κοινωνική περίσταση
Το κοινωνικό άγχος δεν σταματά απαραίτητα όταν τελειώσει μια συζήτηση ή μια έξοδος.
Πολλοί άνθρωποι αναπαράγουν ξανά και ξανά στο μυαλό τους όσα είπαν και όσα έκαναν, αναζητώντας πιθανά λάθη. Μια ατάκα μπορεί να αναλυθεί δεκάδες φορές, ενώ μια ουδέτερη αντίδραση κάποιου άλλου μπορεί να ερμηνευτεί ως απόρριψη.
Αυτή η «αναμάσηση» των γεγονότων μπορεί να ενισχύσει την αρνητική εικόνα που έχει κάποιος για τον εαυτό του, ενώ παράλληλα μπορεί να διαστρεβλώσει τον τρόπο με τον οποίο θυμάται τι πραγματικά συνέβη.
Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει
Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT) θεωρείται μία από τις βασικές θεραπευτικές προσεγγίσεις για την κοινωνική αγχώδη διαταραχή. Στόχος της είναι, μεταξύ άλλων, να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίσει και να επανεξετάσει τις αρνητικές σκέψεις του και να αλλάξει συμπεριφορές που συντηρούν το άγχος.
Σήμερα, αν και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες, συμμετέχει σε μικρότερες ομάδες στο μεταπτυχιακό της και έχει ενταχθεί ακόμη και σε μια ομάδα αστρονομίας.
Το βασικό, όπως λέει, είναι ότι έμαθε πως η αντιμετώπιση του κοινωνικού άγχους δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Πρόκειται για μια σταδιακή διαδικασία, κατά την οποία το άτομο μαθαίνει να αμφισβητεί τους φόβους του και να συμμετέχει ξανά σε καταστάσεις που προηγουμένως απέφευγε.
20°
