Η «παγίδα» των συμπληρωμάτων διατροφής: Όσο περισσότερα τόσο πιο επικίνδυνα;

Μια πρόσφατη έρευνα της καταναλωτικής οργάνωσης «Which?» έδειξε ότι το 76% των ερωτηθέντων παίρνει τακτικά τουλάχιστον ένα συμπλήρωμα διατροφής - όπως βιταμίνες, μέταλλα, ωμέγα-3, προβιοτικά και φυτικά σκευάσματα - ενώ σχεδόν ένας στους πέντε παίρνει τέσσερα ή περισσότερα καθημερινά.

Παρότι τα συμπληρώματα μπορούν να έχουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της υγείας όταν υπάρχει ανάγκη, ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερβολική χρήση τους μπορεί να γίνει επικίνδυνη.

Μιλώντας στο BBC, αναφέρουν ότι βλέπουν όλο και περισσότερους ασθενείς με προβλήματα στο συκώτι, τα νεφρά και το γαστρεντερικό σύστημα, τα οποία συνδέονται με τη συχνή και συνδυαστική χρήση συμπληρωμάτων.

Ένας διατροφολόγος χαρακτήρισε «παράλογο» το πόσα συμπληρώματα χρησιμοποιούν ορισμένοι άνθρωποι.

«Κάποιοι αρχίζουν να πιστεύουν ότι ένα χάπι είναι καλύτερο από το φαγητό», λέει. «Δεν είναι».

Η εμπειρία της influencer Τζίντζερ Σμιθ

Η Τζίντζερ Σμιθ άρχισε να παίρνει συμπληρώματα πριν από τρία χρόνια, πιστεύοντας ότι βελτιώνει την υγεία της.

Ως influencer, λάμβανε συχνά δωρεάν προϊόντα στο σπίτι της στο Σιάτλ. Η 30χρονη έπαιρνε χάπια, σκόνες και τζελ και στη συνέχεια μιλούσε θετικά γι’ αυτά στα social media.

«Έπαιρνα υψηλές δόσεις βιταμίνης C, βιταμίνης D, κουρκουμά, ειδικά συμπληρώματα για φούσκωμα και έπινα συχνά νερό με ηλεκτρολύτες», εξηγεί.

Για μερικά χρόνια ένιωθε υγιής και γεμάτη ενέργεια. Δεν γνώριζε όμως ότι επιβάρυνε σοβαρά τα νεφρά της.

Μετά από έντονους πόνους στη μέση, επισκέφθηκε γιατρό και έκανε εξετάσεις αίματος και υπέρηχο.

«Δεν περίμενα ποτέ να μου πουν ότι έχω μια τεράστια πέτρα στα νεφρά. Ήταν τόσο μεγάλη που χρειάστηκε χειρουργείο για να αφαιρεθεί».

Η πέτρα είχε μέγεθος 2–3 εκατοστά και, σύμφωνα με τους γιατρούς, προκλήθηκε από τον συνδυασμό των συμπληρωμάτων που έπαιρνε καθημερινά.

«Ποτέ δεν θα φανταζόμουν ότι προσπαθώντας να βελτιώσω την υγεία μου θα κατέληγα έτσι», λέει. «Ευτυχώς είχα ασφάλεια».

«Παρόλα αυτά, μου κόστισε 6.000 δολάρια (4.500 λίρες), ενώ χωρίς ασφάλεια θα έφτανε τις 35.000 δολάρια (26.000 λίρες)».

Προειδοποιήσεις για το συκώτι και τα συμπληρώματα

Ο γαστρεντερολόγος δρ Πέδρο ντε Μαρία Παγιάρες από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο La Paz στη Μαδρίτη λέει ότι όλο και περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν προβλήματα στο συκώτι από φυτικά συμπληρώματα.

«Ρωτάμε αν παίρνουν φάρμακα. “Όχι”, απαντούν.

Μετά από διαδικασία αποκλεισμού, ρωτάμε ξανά και λένε: “Α, παίρνω διάφορα συμπληρώματα”».

Έρευνες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι περίπου το 20% των περιπτώσεων φαρμακευτικής ηπατικής βλάβης σχετίζονται με φυτικά ή διατροφικά συμπληρώματα.

Ορισμένα από τα πιο επικίνδυνα για το συκώτι σε υψηλές δόσεις είναι η βιταμίνη Α, η γλουταμίνη, η ασβαγκάντα και το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού.

Το ήπαρ μπορεί να ανακάμψει, αλλά η παρατεταμένη χρήση μπορεί να προκαλέσει χρόνια προβλήματα.

Το British Liver Trust αναφέρει ότι βλέπει αυξανόμενα περιστατικά ηπατικών βλαβών λόγω υπερκατανάλωσης συμπληρωμάτων και καλεί τους πολίτες να εξετάζουν αν τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων.

«Η διαφήμιση στα social media δημιουργεί ψευδαίσθηση υγείας»

Ο δρ Κάραν Ρατζάν, πρώην χειρουργός του NHS που δραστηριοποιείται στα social media, λέει ότι τα συμπληρώματα έχουν θέση, αλλά χρειάζονται προσοχή.

«Κάθε συμπλήρωμα πρέπει να αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό μέχρι να αποδειχθεί η αξία του», αναφέρει.

Ο ίδιος παίρνει βιταμίνη D, προβιοτικά, πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και κρεατίνη σε ένα «stack» συμπληρωμάτων.

Ωστόσο, οι γιατροί προειδοποιούν ότι ο συνδυασμός πολλών σκευασμάτων μπορεί να είναι επικίνδυνος.

Η πρόεδρος του Royal College of GPs, καθηγήτρια Βικτόρια Τζορτζίου Μπράουν, σημειώνει ότι πολλοί ασθενείς δεν συνειδητοποιούν ότι μπορεί να λαμβάνουν διπλές δόσεις ή να δημιουργούν επικίνδυνες αλληλεπιδράσεις.

Για παράδειγμα, υπερβολική βιταμίνη Β6 μπορεί να προκαλέσει νευρική βλάβη, ενώ ο συνδυασμός σιδήρου, ασβεστίου και μαγνησίου μειώνει την απορρόφηση.

Η σημασία της ισορροπημένης διατροφής

Οι ειδικοί τονίζουν ότι μια ισορροπημένη διατροφή παραμένει η καλύτερη πηγή θρεπτικών συστατικών.

Για τους περισσότερους ενήλικες χωρίς προβλήματα υγείας, συνιστάται βιταμίνη D τον χειμώνα και, κατά περίπτωση, πολυβιταμίνη ή ιχθυέλαιο.

Η διατροφολόγος Κρίστεν Σταυρίδης τονίζει ότι τα social media έχουν δημιουργήσει υπερβολικές προσδοκίες.

«Στην πραγματικότητα, τις περισσότερες φορές δεν ισχύει ότι χρειαζόμαστε τόσα πολλά συμπληρώματα», λέει.

Πηγή: BBC