Ναρκισσιστής σε κατάρρευση: γιατί οι ειδικοί φοβούνται αυτή την πλευρά του ναρκισσισμού;

Στη σύγχρονη ψυχολογία μπορεί κανείς να βρει άκρως ενδιαφέροντα συγγράμματα και αναλύσεις και για την ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας και για τη συμπεριφορά των ναρκισσιστών.

Τα κοινά τους σημεία –η μεγαλομανία, η αίσθηση προνομίου, η έλλειψη ενσυναίσθησης- φαίνεται ότι είναι πλευρές που «σηκώνουν» διαχείριση και πλέον δεν προβληματίζουν τους ειδικούς, ειδικά σε ό,τι αφορά τις εξάρσεις των ναρκισσιστών.

Και εκείνο που τονίζεται είναι ότι παρά τη φαινομενική αυτοπεποίθηση, μία θεωρία υποστηρίζει ότι ο ναρκισσισμός συχνά έχει ρίζες σε βαθιά ανασφάλεια, γνωστή ως «ευάλωτος ναρκισσισμός».

Υπάρχουν έρευνες που το επιβεβαιώνουν: για παράδειγμα, μια μελέτη με εγκεφαλικές απεικονίσεις έδειξε ότι όταν ναρκισσιστές κοιτούσαν φωτογραφίες του εαυτού τους, η νευρική τους δραστηριότητα παρέπεμπε σε αρνητικό συναίσθημα. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι οι ναρκισσιστές είχαν μειωμένη συνδεσιμότητα ανάμεσα σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αυτοαντίληψη και σε περιοχές που σχετίζονται με την ανταμοιβή.

Και μπορεί η αναζήτηση προσοχής και η καυχησιολογία είναι τρόποι με τους οποίους κάποιοι ναρκισσιστές αντισταθμίζουν ή διαχειρίζονται την ιδιωτική τους αυτοαμφισβήτηση, όμως κατά τους ειδικούς υπάρχει και μία κατηγορία ναρκισσιστών που χρειάζεται περισσότερη φροντίδα. Πρόκεται για τους «ναρκισσιστές υπό κατάρρευση».

Τι είναι όμως ένας καταρρεύσας ναρκισσιστής;

Σύμφωνα με τον δρ Christian Jarrett, νευροεπιστήμονα, ένας ναρκισσιστής υπό κατάρρευση είναι κάποιος που έχει δει τις στρατηγητικές του προσέλκυσης της προσοχής και χειρισμού άλλων ανθρώπων να αποτυγχάνουν. Ακόμα χειρότερα τον έχουν ταπεινώσει ή τον έχουν απορρίψει δημοσίως.

Ο όρος «καταρρεύσας ναρκισσιστής» δεν υπάρχει στο επίσημο διαγνωστικό εγχειρίδιο της ψυχιατρικής, αλλά χρησιμοποιείται από ορισμένους θεραπευτές και ψυχολόγους. Ένας τέτοιος ναρκισσιστής μπορεί να εμφανίζεται αποδυναμωμένος, ακόμα και οργισμένος.

Μια μελέτη που ζήτησε από ευάλωτους ναρκισσιστές να φανταστούν ότι τους υποτιμούν, τους προσβάλλουν ή τους απορρίπτουν, έδειξε ότι ανταποκρίθηκαν με λύπη και αυτοαπέχθεια. Άλλη έρευνα έχει δείξει ότι οι καταρρεύσαντες ναρκισσιστές συχνά αντιδρούν σε προκλήσεις με ντροπή, θυμό και οργή.

Μπορεί να είναι δελεαστικό να προσπαθήσει κανείς να «φέρει στα ίσα του» ένα ναρκισσιστικό άτομο. Όμως τα ευρήματα δείχνουν ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση και να επιδεινώσει τις βαθύτερες ανασφάλειές τους.

«Μια καλύτερη προσέγγιση ίσως είναι να βοηθήσουμε τα ναρκισσιστικά άτομα να χτίσουν υγιέστερη αυτοεκτίμηση και να αναπτύξουν μεγαλύτερη ενσυναίσθηση προς τους άλλους», εξηγεί ο Jarrett σε άρθρο του, με το οποίο επιχειρεί να απαντήσει στο αν αυτή η εξέλιξη σε ένα άτομο που έχει διαγνωστεί με ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας μπορεί να σηματοδοτεί κίνδυνο για τους οικείους του και για το ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον.

Με στοιχεία από sciencefocus.com