Ύπνος και σάκχαρο: Μια σχέση πιο στενή απ' όσο νομίζουμε

Ο ύπνος αναγνωρίζεται εδώ και χρόνια ως βασικός πυλώνας της υγείας μας, μαζί με τη διατροφή και την άσκηση. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν πολλοί είναι ότι επηρεάζει σημαντικά και τον τρόπο που ο οργανισμός μας διαχειρίζεται τη γλυκόζη. Η Επιστημονική Ομάδα των Συμπληρωμάτων Διατροφής EVIOL συγκέντρωσε τα πιο χρήσιμα επιστημονικά δεδομένα για τη σχέση ύπνου και σακχάρου, μια σχέση αμφίδρομη, σύνθετη και, τελευταία, ολοένα και πιο κεντρική στη συζήτηση για τη μεταβολική υγεία.

Πόσο ύπνο χρειαζόμαστε για να λειτουργεί σωστά ο μεταβολισμός μας;

Τα τελευταία χρόνια, οι έρευνες έχουν δείξει ότι η διάρκεια του ύπνου παίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό μας. Μάλιστα, έχει φανεί ότι λιγότερες από 7 ώρες ύπνου και περισσότερες από 8, σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο για διαταραχές στον γλυκαιμικό έλεγχο. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι απαιτείται απόλυτη τελειότητα στις συνήθειες ύπνου, αλλά τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η χρόνια διαταραχή της διάρκειας του ύπνου επηρεάζει σταδιακά την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη γλυκόζη.

Τι συμβαίνει όταν δεν κοιμόμαστε αρκετά;

Όταν στερούμαστε ύπνο, ο οργανισμός αντιδρά σαν να βρίσκεται υπό πίεση. Με την χρόνια στέρηση ύπνου, ενεργοποιείται ο μηχανισμός του στρες, εκκρίνονται κορτιζόλη και άλλες ορμόνες που, μεταξύ άλλων, επηρεάζουν τον τρόπο που ο οργανισμός επεξεργάζεται τη γλυκόζη. Παράλληλα, οι μύες απορροφούν λιγότερη γλυκόζη, ενώ το συκώτι παράγει περισσότερη.

Ταυτόχρονα, η στέρηση ύπνου «μπερδεύει» τις ορμόνες της πείνας. Μειώνεται η λεπτίνη, η ορμόνη που δίνει το σήμα ότι είμαστε χορτάτοι, και αυξάνεται η γκρελίνη, η ορμόνη της πείνας. Έτσι, ένα κακό βράδυ ύπνου δεν αφορά μόνο το πώς νιώθουμε την επόμενη μέρα, αλλά μπορεί να επηρεάζει και τις διατροφικές μας επιλογές.

Η ώρα που κοιμόμαστε έχει σημασία

Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, δεν αρκεί μόνο να κοιμόμαστε αρκετές ώρες, αλλά σημασία έχει και πότε κοιμόμαστε. Ο κιρκάδιος ρυθμός μας ή αλλιώς το βιολογικό μας ρολόι, είναι άμεσα συντονισμένο με το φως της ημέρας. Όταν αυτός ο συντονισμός διαταράσσεται, όπως συμβαίνει για παράδειγμα σε άτομα που κοιμούνται πολύ αργά ή εργάζονται τη νύχτα, η ρύθμιση του σακχάρου επηρεάζεται, ανεξάρτητα από το συνολικό χρόνο ύπνου.

Η σχέση είναι αμφίδρομη

Αυτό που κάνει τη σχέση ύπνου και σακχάρου ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι ότι λειτουργεί και αντίστροφα. Δεν επηρεάζει μόνο ο κακός ύπνος τον γλυκαιμικό έλεγχο, αλλά και η διαταραχή της γλυκόζης στον οργανισμό μπορεί με να επηρεάσει την ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Η αναγνώριση του ύπνου ως ανεξάρτητου παράγοντα μεταβολικής υγείας, είναι το πρώτο βήμα. Η σταθερή ώρα ύπνου και αφύπνισης, η αποφυγή καφεΐνης μετά το απόγευμα, καθώς και η αποφυγή έντονου φωτός και χρήσης οθονών αργά το βράδυ, μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη ποιότητα ύπνου.

Το EVIOL Sleep Well συμβάλλει στη ρύθμιση του ύπνου, συνδυάζοντας μελατονίνη και βαλεριάνα σε μορφή μαλακής κάψουλας, που επιτρέπει την γρήγορη απορρόφηση και εύκολη κατάποση. Κάθε μαλακή κάψουλα περιέχει 1 mg μελατονίνης, ποσότητα βασισμένη σε επιστημονικά δεδομένα και εγκεκριμένη από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA), και συμβάλει στη μείωση του χρόνου που χρειάζεται κάποιος για να κοιμηθεί. Παράλληλα, η βαλεριάνα, ένα παραδοσιακό φυτό ευρέως χρησιμοποιούμενο για την ανακούφιση από το στρες και τις διαταραχές ύπνου, συμπληρώνει τη σύνθεση, υποστηρίζοντας τη διαδικασία χαλάρωσης πριν από τον ύπνο.

Συνολικά, ο ύπνος δεν αποτελεί απλώς μια περίοδο ξεκούρασης, αλλά έναν ενεργό βιολογικό μηχανισμό που επηρεάζει σημαντικά τη μεταβολική ισορροπία μας. Γι’ αυτό, η φροντίδα του ύπνου αξίζει να αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο μέρος ενός ολοκληρωμένου τρόπου ζωής, μαζί με τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα. Ανακαλύψτε τη σειρά συμπληρωμάτων διατροφής EVIOL στο eviol.gr →

Βιβλιογραφία

• Davies MJ, Aroda VR, Collins BS, Gabbay RA, Green J, Maruthur NM, et al. Management of Hyperglycemia in Type 2 Diabetes, 2022. A Consensus Report by the American Diabetes Association (ADA) and the European Association for the Study of Diabetes (EASD). Diabetes Care 2022;45. https://doi.org/10.2337/dci22-0034.
• Henson J, Covenant A, Hall AP, Herring L, Rowlands A V., Yates T, et al. Waking Up to the Importance of Sleep in Type 2 Diabetes Management: A Narrative Review. Diabetes Care 2024;47. https://doi.org/10.2337/dci23-0037.
• Liu H, Zhu H, Lu Q, Ye W, Huang T, Li Y, et al. Sleep features and the risk of type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Ann Med 2025;57. https://doi.org/10.1080/07853890.2024.2447422.
• Briançon-Marjollet A, Weiszenstein M, Henri M, Thomas A, Godin-Ribuot D, Polak J. The impact of sleep disorders on glucose metabolism: Endocrine and molecular mechanisms. Diabetol Metab Syndr 2015;7. https://doi.org/10.1186/s13098-015-0018-3.
• Speksnijder EM, Bisschop PH, Siegelaar SE, Stenvers DJ, Kalsbeek A. Circadian desynchrony and glucose metabolism. J Pineal Res 2024;76. https://doi.org/10.1111/jpi.12956.