Fafo parenting: Η νέα μόδα στην ανατροφή παιδιών που διχάζει το internet

Μέχρι πρόσφατα, η συζήτηση γύρω από την ανατροφή παιδιών περιστρεφόταν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τo λεγόμενo gentle parenting. Λιγότερες τιμωρίες, περισσότερη κατανόηση, συνεχής συναισθηματική παρουσία, εξηγήσεις για τα πάντα. Για πολλούς γονείς, αυτή η προσέγγιση έμοιαζε σαν το ιδανικό αντίβαρο στις αυστηρές και αυταρχικές μεθόδους προηγούμενων δεκαετιών.  Για άλλους όμως, με τον καιρό, άρχισε να μοιάζει εξαντλητικό. Και κάπου εκεί, μέσα από TikTok βίντεο, σχόλια και viral στιγμιότυπα, έκανε την εμφάνισή του το Fafo parenting.

Το ακρωνύμιο του «Fuck around and find out» δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας: άφησε το παιδί να βιώσει τις συνέπειες των πράξεών του. Όχι με φωνές, όχι απαραίτητα με τιμωρίες – αλλά χωρίς υπερπροστασία και ατελείωτη διαπραγμάτευση.

Ένα βίντεο όπου μια μητέρα πετά το iPad της κόρης της από το παράθυρο επειδή κακοφέρθηκε στο δρόμο για το σχολείο, συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές. Σε άλλο, μια μαμά κλείνει την πόρτα στο παιδί της όταν εκείνο απειλεί πως θα «φύγει από το σπίτι». Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: οι πράξεις έχουν συνέπειες και κάποια μαθήματα δεν μαθαίνονται με λόγια.

Τι πραγματικά μας λέει αυτή η νέα μόδα για την ανατροφή των παιδιών; 

Οι υποστηρικτές του Fafo μιλούν για ανεξαρτησία, όρια και επαφή με την πραγματικότητα. Οι γονείς που το υποστηρίζουν θεωρούν πως η συνεχής συναισθηματική διαχείριση κάθε μικρής ενόχλησης του παιδιού το προετοιμάζει ελάχιστα για έναν κόσμο που δεν θα είναι πάντα τρυφερός. Οι επικριτές, από την άλλη, κάνουν λόγο για πρακτικές που βασίζονται στον φόβο, την ντροπή και την αποστασιοποίηση – στοιχεία που μπορεί να οδηγήσουν σε συμμόρφωση, αλλά όχι απαραίτητα σε συναισθηματική ασφάλεια. Στην πραγματικότητα, η γραμμή ανάμεσα στο gentle και στο Fafo parenting δεν είναι τόσο ξεκάθαρη όσο δείχνει στα social media. Η ίδια η gentle προσέγγιση δεν αποκλείει τα όρια ούτε τις συνέπειες.

Και το Fafo, όταν εφαρμόζεται με επίγνωση, δεν χρειάζεται να είναι τιμωρητικό. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η ανατροφή παιδιών μετατρέπεται σε περιεχόμενο – και το περιεχόμενο ευνοεί τις υπερβολές.

Τι λένε οι ψυχολόγοι για το Fafo parenting – Είναι η κούραση των γονιών το ένευσμα για αυτή τη μορφή διαπαιδαγώγησης;

Ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο από το αποτέλεσμα των πράξεών τους, αλλά και από το πώς ο ενήλικας παραμένει παρών τη στιγμή της συνέπειας. Όταν ο γονιός αποσύρεται πλήρως με τη λογική του «ας πάθει για να μάθει», το μήνυμα που μπορεί να περάσει δεν είναι η υπευθυνότητα, αλλά η εγκατάλειψη. Παράλληλα, δεν είναι τυχαίο ότι το Fafo εμφανίζεται σε μια περίοδο όπου οι γονείς δηλώνουν πιο κουρασμένοι από ποτέ. Η πίεση να τα κάνουν όλα «σωστά», η έλλειψη υποστήριξης, η διαρκής σύγκριση στα social media και η αίσθηση ότι κάθε λάθος μπορεί να «καταστρέψει» ένα παιδί, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα.

Το Fafo, για πολλούς, μοιάζει σαν μια άδεια να χαλαρώσουν, να αφήσουν λίγο τον έλεγχο και να θυμηθούν πώς μεγάλωσαν και οι ίδιοι. Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν το Fafo parenting είναι σωστό ή λάθος. Είναι τι συμβαίνει όταν κάθε παιδαγωγική προσέγγιση μετατρέπεται σε τάση, hashtag και στρατόπεδο. Γιατί η ανατροφή παιδιών δεν αντέχει ούτε τα άκρα ούτε τα εύκολα συνθήματα. Χρειάζεται όρια, παρουσία, συνέπεια και, πάνω απ’ όλα, επίγνωση ότι κάθε παιδί – και κάθε γονιός – είναι διαφορετικός.

Ίσως γι’ αυτό ήδη εμφανίζεται μια νέα, πιο ήσυχη εκδοχή στο TikTok: το λεγόμενο «gentle Fafo». Λιγότερο «δες τι έπαθες», περισσότερο «είμαι εδώ να το συζητήσουμε αφού συνέβη». Γιατί, όπως φαίνεται, ούτε η απόλυτη προστασία ούτε η απόλυτη σκληρότητα είναι η απάντηση. Και κάπου στη μέση, γίνεται – όπως πάντα – η πραγματική δουλειά της γονεϊκότητας.

Με πληροφορίες από: The Guardian