Μια σταγόνα αίμα αποκαλύπτει ασθένειες 10 χρόνια πριν τα συμπτώματα

Η μεγαλύτερη μελέτη παγκοσμίως για ουσίες στο ανθρώπινο αίμα ανοίγει τον δρόμο για μια νέα γενιά διαγνωστικών τεστ με σταγόνα αίματος, που μπορούν να εντοπίσουν πρώιμα σημάδια ασθενειών έως και δέκα χρόνια πριν εμφανιστούν συμπτώματα, σύμφωνα με ερευνητές.

Η ανάπτυξη των τεστ βασίζεται στην ολοκλήρωση ενός έργου της Βρετανικής Βιοτράπεζας (UK Biobank), το οποίο μέτρησε τα επίπεδα σχεδόν 250 διαφορετικών πρωτεϊνών, σακχάρων, λιπών και άλλων ενώσεων στο αίμα 500.000 εθελοντών.

Τα σύνθετα μοριακά προφίλ προσφέρουν λεπτομερή εικόνα της φυσιολογίας κάθε ατόμου και, σε συνδυασμό με ιατρικά αρχεία και μητρώα θανάτων, επιτρέπουν στους επιστήμονες να προβλέψουν τον κίνδυνο για πλήθος ασθενειών, από διαβήτη και καρδιοπάθειες έως καρκίνο και άνοια.

«Αυτό θα αλλάξει τα δεδομένα στην έρευνά μας», δήλωσε η Δρ Τζόι Έντουαρντς-Χικς από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, η οποία μελετά πώς οι μεταβολές στους μεταβολίτες του αίματος επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα πιο προβλεπτικά τεστ θα μετατοπίσουν την έμφαση της υγειονομικής περίθαλψης από τη θεραπεία στην πρόληψη.

«Ταιριάζει με το μοντέλο πρόληψης στο οποίο κινούμαστε: να στέλνεις μια μικρή σταγόνα αίματος και να παίρνεις μια εικόνα της υγείας σου», πρόσθεσε. «Αν έχουμε πρώιμους δείκτες ασθένειας, μπορούμε να πούμε σε κάποιον στα 40 του ότι οι βιοδείκτες του δεν είναι καλοί για την ηλικία του και να προτείνουμε αλλαγές».

Η UK Biobank συνεργάστηκε με την εταιρεία Nightingale Health για να μετρήσει εκατοντάδες βασικούς μεταβολίτες στο αίμα, όπως σάκχαρα, αμινοξέα, λίπη, πρόδρομες ουσίες ορμονών και απόβλητα όπως η ουρία. Οι ουσίες αυτές παράγονται ή χρησιμοποιούνται όταν το σώμα διασπά τροφή, ποτά και φάρμακα, και όταν τα όργανα καταναλώνουν ενέργεια, επιδιορθώνονται ή αναπτύσσονται.

Σχετικό Άρθρο

Health & Fitness Μελέτη: Η εφηβεία του εγκεφάλου διαρκεί έως τα 30 - Οι τέσσερις καθοριστικές ηλικίες

Newsroom 25.11.2025, 16:04

Οι μεταβολικές μεταβολές αντικατοπτρίζουν και προκαλούν ασθένειες. Όταν τα όργανα δυσλειτουργούν, το προφίλ αλλάζει: ένα άρρωστο ήπαρ αυξάνει την αμμωνία, ένα κατεστραμμένο νεφρό την ουρία και την κρεατινίνη, ενώ η μυϊκή βλάβη ανεβάζει το γαλακτικό. Στον καρκίνο αυξάνεται η πρόσληψη γλυκόζης.

Τα μεταβολικά προφίλ προσφέρουν συχνά πιο ολοκληρωμένη εικόνα από άλλα τεστ, καθώς επηρεάζονται όχι μόνο από τη γενετική, αλλά και από τον τρόπο ζωής και το περιβάλλον: διατροφή, άσκηση, ρύπανση και στρες.

«Αυτά τα προφίλ αποτυπώνουν τόσο τη γενετική προδιάθεση όσο και τις περιβαλλοντικές επιδράσεις, προσφέροντας μια δυναμική εικόνα της φυσιολογικής κατάστασης ενός ατόμου», δήλωσε ο Δρ Τζούλιαν Μουτς από το King’s College του Λονδίνου.

Η ύπαρξη προφίλ για 500.000 άτομα επιτρέπει την ανάπτυξη πιο αξιόπιστων τεστ για πρώιμα σημάδια ασθενειών σε ευρύτερο φάσμα παθήσεων. Ο Δρ Μουτς χρησιμοποιεί τα προφίλ για να προβλέψει τον κίνδυνο άνοιας. Αν τα τεστ δείχνουν αυξημένο κίνδυνο 10-15 χρόνια νωρίτερα, οι γιατροί μπορούν να παρέμβουν έγκαιρα.

Σχετικό Άρθρο

Health & Fitness Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνδέονται με κίνδυνο πρόωρου καρκίνου του εντέρου στις γυναίκες

Newsroom 13.11.2025, 19:24

Η Δρ Νατζάφ Αμίν, μοριακή επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, είχε πρώιμη πρόσβαση στα δεδομένα και διαπίστωσε διαφορές στη γήρανση και τις σχετιζόμενες ασθένειες μεταξύ ανδρών και γυναικών. «Θα εμβαθύνουμε στη χρήση φαρμάκων ανά φύλο», είπε, κάτι που μπορεί να αποκαλύψει πώς επηρεάζει το φύλο την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων.

Η UK Biobank ξεκίνησε την πρόσληψη εθελοντών το 2006 και επιτρέπει σε εγκεκριμένους επιστήμονες να μελετούν τις σχέσεις μεταξύ τρόπου ζωής, γενετικής, περιβάλλοντος και υγείας, συνδυάζοντας ιατρικά αρχεία, απεικονίσεις και πλέον πλήρη μεταβολικά προφίλ.

«Η μελέτη των μεταβολιτών είναι ισχυρό εργαλείο για την αποκάλυψη προειδοποιητικών σημαδιών, την κατανόηση της εξέλιξης των ασθενειών και την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των θεραπειών», δήλωσε η καθηγήτρια Ναόμι Άλεν, επικεφαλής επιστήμονας της UK Biobank.

(Με πληροφορίες The Guardian)