Η καινοτομία χρειάζεται όραμα, όxι διαχείριση

Αν η επιστήμη μπορεί σήμερα να αλλάξει τη ζωή ενός ασθενούς, τότε το στοίχημα της πολιτείας είναι να μην καθυστερήσει αυτή την αλλαγή. Η πρόσβαση στην καινοτομία είναι δικαίωμα, όχι πολυτέλεια, τονίζει ο κ. Σάββας Χαραλαμπίδης, γενικός διευθυντής Gilead Sciences Ελλάδας, Κύπρου & European Distributor Markets & αντιπρόεδρος Δ.Σ. Pharma Innovation Forum (PIF).

Ζούμε στην πιο δημιουργική εποχή της ιατρικής. Η βιοτεχνολογία ανατρέπει τα όρια και οι επιστήμονες μπορούν να «ξαναγράψουν» τα γονίδιά μας, να σταματήσουν την εξέλιξη σπάνιων ασθενειών, να θεραπεύσουν καρκίνους που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν ανίκητοι. Η καινοτομία δεν είναι πια μια μακρινή υπόσχεση· είναι εδώ. Αλλά στην Ελλάδα, πολλές φορές, φτάνει αργά. Όχι γιατί λείπει η γνώση ή η θέληση, αλλά γιατί λείπoυν η ταχύτητα και το όραμα, η συνολική εικόνα για το πού θέλουμε να πάμε τον τομέα της υγείας στη χώρα μας, όχι μόνο πώς θα το «διαχειριστούμε».

Η χώρα μας χρειάζεται ένα σύστημα πρόσβασης στην καινοτομία, το οποίο να λειτουργεί με τη λογική του 21ου αιώνα. Να μην περιμένει πρώτα να δει πόσο κοστίζει και μετά να αποφασίσει αν «αντέχει» να το προσφέρει. Γιατί στην υγεία το πραγματικό ερώτημα δεν είναι «πόσο κοστίζει μια θεραπεία», αλλά «πόσο κοστίζει να τη στερηθείς». Η συζήτηση γύρω από τη φαρμακευτική πολιτική παραμένει εγκλωβισμένη σε αριθμούς, ποσοστά και επιστροφές. Όμως, η βιωσιμότητα του συστήματος δεν θα επιτευχθεί αν συνεχίσουμε να βλέπουμε το φάρμακο μόνο ως δαπάνη.

Η πρόσβαση στην καινοτομία είναι δικαίωμα, όχι πολυτέλεια

Το φάρμακο είναι επένδυση – σε χρόνο ζωής, σε ποιότητα, σε αξιοπρέπεια, σε λιγότερες νοσηλείες, σε παραγωγικότητα. Τα τελευταία χρόνια, η πολιτεία κάνει βήματα μπροστά: η δημιουργία του Ταμείου Καινοτομίας δείχνει ότι υπάρχει διάθεση αλλαγής. Όμως, χρειαζόμαστε συνέχεια και συνέπεια. Δεν αρκεί να ξεκινήσει ένα Ταμείο για τις πιο εξελιγμένες θεραπείες· πρέπει να δημιουργηθεί ένα σταθερό οικοσύστημα που να υποδέχεται την καινοτομία, όχι να τη «δοκιμάζει» προσωρινά.

Κάθε νέα θεραπεία που καθυστερεί να έρθει, κάθε επένδυση που αναβάλλεται, κάθε ασθενής που ταξιδεύει στο εξωτερικό για να βρει αυτό που θα μπορούσε να υπάρχει εδώ, είναι χαμένη ευκαιρία – όχι μόνο ανθρώπινη, αλλά και εθνική. Για να κερδίσουμε το στοίχημα, χρειάζεται ένα νέο συμβόλαιο εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτείας, φαρμακευτικής βιομηχανίας και κοινωνίας. Η πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει επαρκή χρηματοδότηση και θεσμική σταθερότητα.

Η βιομηχανία πρέπει να συνεχίσει να επενδύει υπεύθυνα, προσφέροντας διαφάνεια και συνεργασία. Και οι ασθενείς –με τη φωνή και τη συμμετοχή τους– πρέπει να υπενθυμίζουν σε όλους μας ποιος είναι ο λόγος ύπαρξης κάθε πολιτικής: ο άνθρωπος. Αν κάτι μάθαμε τα τελευταία χρόνια, είναι ότι καμία κρίση –οικονομική ή υγειονομική– δεν μπορεί να ανασχέσει την επιστήμη. Μπορεί, όμως, να καθυστερήσει την εφαρμογή της. Κι αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να αποδεχτούμε.

Η Ελλάδα έχει το δυναμικό να γίνει χώρα που υποδέχεται την καινοτομία, όχι που την περιμένει. Έχει εξαιρετικούς γιατρούς, ερευνητές, πανεπιστήμια και φαρμακευτικές εταιρείες με διεθνή παρουσία. Αυτό που χρειάζεται είναι να φτιάξουμε μαζί ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης, όπου κάθε νέα θεραπεία θα βρίσκει τον δρόμο της προς τον ασθενή, χωρίς καθυστέρηση και χωρίς αποκλεισμούς. Η καινοτομία δεν περιμένει. Κάθε μέρα που καθυστερεί να εφαρμοστεί μια νέα θεραπεία, κάποιος περιμένει. Κι αυτός ο κάποιος δεν είναι αριθμός σε προϋπολογισμό. Είναι ένας άνθρωπος, ένα παιδί, μια οικογένεια που θέλει να ελπίζει.

Ας κάνουμε, λοιπόν, την καινοτομία όχι απλώς υπόσχεση, αλλά πράξη. Γιατί όταν η επιστήμη τρέχει, πρέπει και η πολιτεία να τρέχει μαζί της.