Επιστήμονες μελετούν ζωντανό εγκεφαλικό ιστό για ταχύτερη θεραπεία της άνοιας

Επιστήμονες χρησιμοποίησαν ζωντανό ανθρώπινο εγκεφαλικό ιστό για να μιμηθούν τα πρώιμα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ, της πιο κοινής μορφής άνοιας, σε μια επιστημονική πρόοδο που θα επιταχύνει την αναζήτηση θεραπείας.

Για πρώτη φορά παγκοσμίως, μια βρετανική ομάδα εξέθεσε επιτυχώς υγιή εγκεφαλικό ιστό από ζωντανούς ασθενείς του NHS σε τοξική μορφή πρωτεΐνης που σχετίζεται με το Αλτσχάιμερ — προερχόμενη από ασθενείς που είχαν πεθάνει από τη νόσο — για να δείξει πώς καταστρέφει τις συνδέσεις μεταξύ εγκεφαλικών κυττάρων σε πραγματικό χρόνο.

Η καινοτόμα προσέγγιση έδωσε μια σπάνια και δυναμική εικόνα για το πώς εξελίσσεται η άνοια στα ανθρώπινα εγκεφαλικά κύτταρα. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η νέα αυτή μέθοδος μελέτης της νόσου θα μπορούσε να διευκολύνει τις δοκιμές νέων φαρμάκων και να ενισχύσει τις πιθανότητες να βρεθούν αποτελεσματικές θεραπείες.

Η άνοια αποτελεί σοβαρή απειλή για τα συστήματα υγείας και φροντίδας παγκοσμίως, με τις προβλέψεις να δείχνουν τριπλασιασμό των περιστατικών έως το 2050, φτάνοντας τα 153 εκατομμύρια.

Η ερευνητική ομάδα του Εδιμβούργου, σε συνεργασία με νευροχειρουργούς, έδειξε πώς η τοξική μορφή της πρωτεΐνης αμυλοειδές-β προσκολλάται και καταστρέφει τις ζωτικής σημασίας συνάψεις μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων. Οι ιστοί συλλέχθηκαν από ασθενείς με όγκους εγκεφάλου κατά τη διάρκεια ρουτίνας εγχειρήσεων στο Βασιλικό Νοσοκομείο του Εδιμβούργου και μεταφέρθηκαν άμεσα στο εργαστήριο.

Εκεί διατηρήθηκαν ζωντανοί για έως δύο εβδομάδες και εκτέθηκαν στην τοξική πρωτεΐνη. Διαπιστώθηκε ότι, σε αντίθεση με την έκθεση στην κανονική μορφή της πρωτεΐνης, ο εγκέφαλος δεν προσπάθησε να επιδιορθώσει τη ζημιά. Ακόμη και μικρές μεταβολές στα επίπεδα της πρωτεΐνης προκαλούσαν διαταραχές στη λειτουργία των κυττάρων.

Σχετικό Άρθρο

Health & Fitness Υπέρταση: ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα

Σοφία Νέτα 15.05.2025, 15:39

Η Δρ Κλερ Ντέρραντ δήλωσε ότι η μέθοδος αυτή θα μπορούσε να επιταχύνει τη μετάβαση των ευρημάτων από το εργαστήριο στην κλινική πράξη. Η έρευνα υποστηρίχθηκε από τον οργανισμό Race Against Dementia, που ίδρυσε ο σερ Τζάκι Στιούαρτ, και από το Ίδρυμα Τζέιμς Ντάισον, με δωρεά £1 εκατομμυρίου.

Η νέα αυτή προσέγγιση επιτρέπει στους επιστήμονες να εστιάσουν σε φάρμακα που μπορούν να προλάβουν την απώλεια συνάψεων, γεγονός που προβλέπει με ακρίβεια τη μείωση της μνήμης και των γνωστικών ικανοτήτων. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι ο κροταφικός λοβός, περιοχή που επηρεάζεται πρώιμα στο Αλτσχάιμερ, απελευθερώνει αυξημένα επίπεδα της πρωτεΐνης ταυ, γεγονός που ενδέχεται να εξηγεί την αυξημένη ευαλωτότητά του.

Η καθηγήτρια Τάρα Σπάιρς-Τζόουνς επεσήμανε πως η μέθοδος αυτή αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την κατανόηση και τη θεραπεία της νόσου, καθώς επιτρέπει τη μελέτη σε πραγματικό ανθρώπινο ιστό αντί για ζωικά μοντέλα.

(Mε πληροφορίες του Guardian)