Θυρεοειδής και παχυσαρκία: Από τον υποθυρεοειδισμό μέχρι τις χειρουργικές παρεμβάσεις

Ο θυρεοειδής αδένας, παρά το μικρό του μέγεθος, έχει πολύ μεγάλη σημασία για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Και αυτό γιατί – με τις θυρεοειδικές ορμόνες που παράγει – συμμετέχει στην ρύθμιση του κυτταρικού μεταβολισμού, επηρεάζοντας έτσι τις λειτουργίες πρακτικά όλων των οργάνων / οργανικών συστημάτων του ανθρωπίνου σώματος. Πού «συναντώνται» ο θυρεοειδής και η παχυσαρκία; 

Ο Γεώργιος Σακοράφας, Χειρουργός Θυρεοειδούς, μας μίλησε για τη σχέση του υποθυρεοειδισμού, της παχυσαρκίας και των επεμβάσεων θυρεοειδούς.

Υποθυρεοειδισμός

Ο υποθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται από μειωμένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, σε επίπεδα τέτοια που αδυνατούν να καλύψουν τις φυσιολογικές ανάγκες του οργανισμού. Επιβραδύνεται έτσι ο κυτταρικός μεταβολισμός πράγμα που εξηγεί την αύξηση του σωματικού βάρους (παχυσαρκία) που χαρακτηρίζει τον υποθυρεοειδισμό. Η αύξηση του σωματικού βάρους στον υποθυρεοειδισμό έρχεται σε αντίθεση με την μείωση του σωματικού βάρους που παρατηρείται στον υπερθυρεοειδισμό (υπερλειτουργία του θυρεοειδούς). Στον υπερθυρεοειδισμό μάλιστα η αύξηση του σωματικού βάρους παρατηρείται παρά την αυξημένη όρεξη του ασθενούς.

Θεραπεία μετά επεμβάσεις θυρεοειδούς | Θυρεοειδεκτομή

Ένα συχνό ερώτημα των ασθενών που υποβάλλονται σε επέμβαση αφαίρεσης του θυρεοειδούς είναι αν θα αυξηθεί το σωματικό τους βάρος μετά την επέμβαση. Η απάντηση είναι αρνητική, με μία εντούτοις προϋπόθεση: ότι θα γίνει σωστή ρύθμιση της αγωγής μετά την επέμβαση από τον ενδοκρινολόγο. Η μετεγχειρητική αγωγή περιλαμβάνει την χορήγηση λεβοθυροξίνης από το στόμα. Η θεραπεία αυτή χαρακτηρίζεται σαν θεραπεία υποκατάστασης, γιατί έχει σαν στόχο ακριβώς την «υποκατάσταση» της λειτουργίας του θυρεοειδούς που έχει ήδη αφαιρεθεί με την χορήγηση της λεβοθυροξίνης από το στόμα. Η δόση της λεβοθυροξίνης εξατομικεύεται και ρυθμίζεται με βάση τις μετρήσεις των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα. Στόχος είναι τα επίπεδα των θυρεοειδών ορμονών να κυμαίνονται εντός των φυσιολογικών ορίων, να είναι δηλαδή ο ασθενής «ευθυρεοειδικός».

Η ανησυχία αυτή των ασθενών έχει βάση, καθώς οι μεταβολές του σωματικού βάρους (συμπεριλαμβανομένης και της παχυσαρκίας) είναι συχνές κλινικές εκδηλώσεις των παθήσεων του θυρεοειδούς. Εφόσον όμως γίνει η σωστή ρύθμιση της θεραπείας υποκατάστασης μετεγχειρητικά από τον ενδοκρινολόγο, δεν πρόκειται ο ασθενής να παρουσιάσει παχυσαρκία. Σε περίπτωση που εμφανιστεί παχυσαρκία μετεγχειρητικά ενώ ο ασθενής είναι σε σωστή θεραπεία υποκατάστασης και παραμένει ευθυρεοειδικός, θα πρέπει να αναζητηθεί άλλη αιτία της παχυσαρκίας. Σήμερα, ένα από τα πιο συχνά αίτια της παχυσαρκίας – όπως είναι γνωστό – είναι οι διαιτητικές εκτροπές και η έλλειψη σωματικής άσκησης.

Καρκίνος θυρεοειδούς και παχυσαρκία

Υπάρχουν αρκετές αναφορές στην βιβλιογραφία ότι η παχυσαρκία μπορεί να συνδέεται με κάποιες μορφές καρκίνου (όπως για παράδειγμα του καρκίνου του μαστού, του εντέρου κλπ.). Υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό ισχύει και για την περίπτωση του καρκίνου θυρεοειδούς. Φαίνεται δηλαδή ότι η παχυσαρκία αποτελεί έναν σχετικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου θυρεοειδούς.

Παχυσαρκία και επεμβάσεις θυρεοειδούς

Ο τράχηλος είναι μία ανατομική περιοχή του ανθρωπίνου σώματος όπου είναι συγκεντρωμένα σε μία μικρής έκτασης περιοχή πολλά ανατομικά στοιχεία ζωτικής σημασίας (τραχεία, μεγάλα αγγεία κλπ.). Ο μικρός χώρος της ζωτικής ανατομικής αυτής περιοχής επιβάλλει την λεπτότητα των χειρισμών στην εξέλιξη των επεμβάσεων θυρεοειδούς. Η παχυσαρκία μπορεί να δυσχεράνει τους χειρουργικούς χειρισμούς. Αυτό ισχύει όχι μόνο για τις επεμβάσεις θυρεοειδούς αλλά και για όλες πρακτικά τις χειρουργικές επεμβάσεις.

Ειδικά στον τράχηλο εντούτοις η παχυσαρκία περιορίζει ακόμη περισσότερο την δυνατότητα πρόσβασης στο χειρουργική πεδίο, στον χώρο δηλαδή όπου πρόκειται να εξελιχθεί η χειρουργική επέμβαση, δυσχεραίνοντας σημαντικά το έργο του χειρουργού. Οι δυσκολίες αυτές καθίστανται ακόμη μεγαλύτερες αν συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες σχετιζόμενοι με τον ασθενή, όπως βραχύς και βαθύς τράχηλος, κύφωση, λίαν ευμεγέθεις όζοι (κακοήθεις ή μη), κατάδυση του θυρεοειδούς στο μεσοθωράκιο κλπ.

Από τα παραπάνω καθίσταται αντιληπτό ότι οι επεμβάσεις θυρεοειδούς στους παχύσαρκους ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν τεχνικές δυσκολίες και για το λόγο αυτό καλό θα είναι να επιχειρούνται από εξειδικευμένο και έμπειρο χειρουργό θυρεοειδούς που μπορεί να τις εκτελέσει με ασφάλεια και τεχνικά άρτιο τρόπο. Δυσκολίες στην θυρεοειδεκτομή μπορεί επίσης να ανακύψουν στους παχύσαρκους ασθενείς και για τον αναισθησιολόγο (π.χ. δύσκολη διασωλήνωση, εργώδης μετεγχειρητική πορεία κλπ.)