«Στα μαθηματικά απέτυχε η Εκπαίδευση και όχι οι μαθητές»

Η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία (ΕΜΕ) εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία υποστηρίζει ότι η μαζική αποτυχία στα μαθηματικά δεν αφορά τις ικανότητες των υποψηφίων, αλλά αντανακλά την αποτυχία του συστήματος. 

Υπογραμμίζει ότι στην Ελλάδα το πρόβλημα συνδέεται με την ανάπτυξη μιας  «μαθηματικοφοβίας» και επισημαίνει τη βαριά διαχρονική ευθύνη όσων σχεδιάζουν τις σχετικές πολιτικές σε πλήρη απομόνωση από τους επιστημονικούς προβληματισμούς της μαθηματικής κοινότητας. 
 

Επίσης, η ΕΜΕ στηλιτεύει τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια: «Τα τελευταία χρόνια τα προβλήματα της Μαθηματικής Εκπαίδευσης εντάθηκαν με τις γνωστές ελλείψεις και κακές πρακτικές του σχολικού μας συστήματος: αλλοπρόσαλλες κεντρικές παρεμβάσεις στην ύλη του Λυκείου, εξαφάνιση επιμορφωτικών δομών, εξεταστικοκεντρική στοχοθεσία, έλλειψη εκπαιδευτικών, ανάθεση διδασκαλίας του μαθήματος των Μαθηματικών σε άλλες ειδικότητες χωρίς καμία προετοιμασία». Και επισημαίνει ότι «η αποτυχία εκτινάχτηκε από την συστημική αλληλεπίδραση αυτών των σχολικών συνθηκών με τις παράλληλες δομές ενισχυτικής και συμπληρωματικής εκπαίδευσης: τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα». 

Η ανακοίνωση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας:
 

«Η μαζική αποτυχία στα Μαθηματικά δεν αφορά στις ικανότητες των υποψηφίων. Αντανακλά την παρατεταμένη σχολική αποτυχία στην Μαθηματική Εκπαίδευση. Παραπέμπει στην βαριά διαχρονική ευθύνη όσων σχεδιάζουν και εφαρμόζουν σε πλήρη απομόνωση από τους επιστημονικούς προβληματισμούς της μαθηματικής κοινότητας, σε απόκλιση από τα πορίσματα της εκπαιδευτικής έρευνας και από τις παιδαγωγικές κατευθύνσεις της UNESCO, που συμπεριλαμβάνει την μαθηματική εκπαίδευση στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τα προβλήματα και οι αποτυχίες μάθησης και διδασκαλίας των Μαθηματικών συνιστούν ασφαλώς ένα διεθνές φαινόμενο με εγγενή χαρακτηριστικά που διασχίζουν τα γεωπολιτικά σύνορα και αλληλεπιδρούν με τα πιο διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα, γλώσσες και πολιτισμούς, ενώ παράλληλα ο λειτουργικός ρόλος και το γνωστικό βάρος των Μαθηματικών ισχυροποιούνται συνεχώς στον ψηφιακό και δικτυωμένο κόσμο μας

Η παρατεταμένα αρνητική εκδοχή του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος συνδέεται με την ανάπτυξη μαθηματικοφοβίας από τις πρώτες σχολικές τάξεις, με την αποσιώπηση της σχολικής αποτυχίας σε έναν τυπικό αποκλεισμό από την Μαθηματική Εκπαίδευση για όσους μαθητές και μαθήτριες επιλέγουν κατευθύνσεις σπουδών στα πεδία υγείας, κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών, καθώς και εκπαίδευσης. Αποτέλεσμα αυτών των κρατικών επιλογών είναι η αναπαραγωγή της σχολικής αποτυχίας.

Τα τελευταία χρόνια τα προβλήματα της Μαθηματικής Εκπαίδευσης εντάθηκαν με τις γνωστές ελλείψεις και κακές πρακτικές του σχολικού μας συστήματος: αλλοπρόσαλλες κεντρικές παρεμβάσεις στην ύλη του Λυκείου, εξαφάνιση επιμορφωτικών δομών, εξεταστικοκεντρική στοχοθεσία, έλλειψη εκπαιδευτικών, ανάθεση διδασκαλίας του μαθήματος των Μαθηματικών σε άλλες ειδικότητες χωρίς καμία προετοιμασία. Η αποτυχία εκτινάχτηκε από την συστημική αλληλεπίδραση αυτών των σχολικών συνθηκών με τις παράλληλες δομές ενισχυτικής και συμπληρωματικής εκπαίδευσης: τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα.

Στην ΕΜΕ,  θέτουμε συστηματικά και τεκμηριωμένα προς την πολιτεία -με την ένταση που μας αναλογεί- το πλαίσιο των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, ενώ ενημερώνουμε την εκπαιδευτική μαθηματική κοινότητα με ειδικές εκδόσεις και συνέδρια για τις διεθνείς προσπάθειες και κατευθύνσεις της Μαθηματικής Εκπαίδευσης.

Ενθαρρύνουμε την ανάληψη πρωτοβουλιών, την ανταλλαγή εμπειριών και τη συνεργασία των μαθηματικών με τις και τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν μαθηματικά στην Προσχολική, στην Πρωτοβάθμια ή/και χρησιμοποιούν τα μαθηματικά σε άλλα μαθήματα των Θετικών Επιστημών, στις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες, στις Τέχνες.

Πλαισιώνουμε με κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό την μετάβαση σε μαθητοκεντρικά παιδαγωγικά μοντέλα, την εμπλοκή των μαθητών και μαθητριών σε έγκυρες και ελκυστικές μαθηματικές εμπειρίες. Πάνω σε αυτές τις εμπειρίες θα οικοδομήσουν την μαθηματική τους γνώση και θα αναπτύξουν την ικανότητα ορθής και κριτικής αξιοποίησης των μαθηματικών στην καθημερινή ζωή.

Οργανώνουμε σε αυτές τις κατευθύνσεις υποστηρικτικές ημερίδες, επιμορφωτικά σεμινάρια και συλλογικές εκδόσεις. Εντούτοις, οι κυβερνητικοί και κρατικοί υπεύθυνοι ουσιαστικά απουσιάζουν και να περιφρονούν όλες αυτές τις δράσεις.

Η Ελληνική Μαθηματική Εταιρεία αναλαμβάνει συνεχώς πρωτοβουλίες για την άρση κάθε αποκλεισμού από την λειτουργική πρόσβαση όλων στην Μαθηματική Εκπαίδευση και για την ενδυνάμωση της ελληνικής μαθηματικής σκέψης και παρουσίας στην διεθνή κοινότητα. 

Με την οργάνωση των μαθηματικών διαγωνισμών για παιδιά που εκδηλώνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και αυξημένη διάθεση συμμετοχής σε μαθηματικές δραστηριότητες υψηλού επιπέδου, δίνει την ευκαιρία σε μαθητές και μαθήτριες από όλη την Ελλάδα να βιώνουν μοναδικές επιστημονικές εμπειρίες, να συναγωνίζονται σε διεθνές επίπεδο και να επιτυγχάνουν σημαντικές διακρίσεις στις Διεθνείς Μαθηματικές Ολυμπιάδες.

Παράλληλα, η ΕΜΕ αναπτύσσει εκδοτικές πρωτοβουλίες και παιδαγωγικές δράσεις για την ευρύτερη καλλιέργεια του μαθησιακού και κοινωνικού ενδιαφέροντος όλων των παιδιών για τα μαθηματικά. Η σειρά των μαθητικών περιοδικών Ευκλείδης (Μικρός, Α' και Β') και οι δράσεις των ανοιχτών διαγωνισμών "Παιχνίδι και Μαθηματικά" και «Πυθαγόρας», εγγράφονται σε αυτή την προσπάθεια ανατροπής της μαθηματικοφοβίας και ανάπτυξης μιας ισχυρά γνωστικής αλλά και παιδαγωγικά αποτελεσματικής προσέγγισης των Μαθηματικών.

Εκφράζουμε την εμπιστοσύνη μας στην πνευματική ικανότητα όλων των μαθητών και μαθητριών να προσεγγίσουν την μαθηματική επιστήμη, καθώς και στην υπευθυνότητα των εκπαιδευτικών.

Καλούμε τις υποψήφιες και υποψήφιους, ανεξάρτητα από την απόδοσή τους στις εξετάσεις, να μην απογοητευτούν και να μην εγκαταλείψουν την μαθηματική τους καλλιέργεια. Θα τους είναι χρήσιμη στην κοινωνική και επαγγελματική τους ζωή.

Προσκαλούμε και πάλι το Υπουργείο Παιδείας και το ΙΕΠ σε μια υπεύθυνη επικοινωνία με την ΕΜΕ για τον επανασχεδιασμό της Μαθηματικής Εκπαίδευσης. Η προεκλογική περίοδος και η θερινή περίοδος ας μην λειτουργήσουν ως άλλοθι για την αποσιώπηση του λάθους και από Σεπτέμβριο την επανάληψή του.

Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας:

    Ο Πρόεδρος Ανάργυρος Φελλούρης-Ομότιμος Καθηγητής Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου
    Ο Γενικός Γραμματέας Παναγιώτης Δρούτσας -Καθηγητής Φροντιστηριακής Εκπαίδευσης».