Αρχαιολογικοί χώροι: Στο μικροσκόπιο οι διαγωνισμοί για πωλητήρια, τουαλέτες και lockers

Απαντήσεις για τους διαγωνισμούς εκμίσθωσης πωλητηρίων, χώρων υγιεινής και καθαριότητας και θυρίδων φύλαξης σε αρχαιολογικούς χώρους δίνει ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), μετά τις αποφάσεις της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) και τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν.

Με ανακοίνωσή του, ο ΟΔΑΠ απορρίπτει τις αιτιάσεις περί «φωτογραφικών διαγωνισμών» και «ξεπουλήματος» δημόσιας περιουσίας, υποστηρίζοντας ότι η διαφωνία που εξετάστηκε από την ΕΑΔΗΣΥ αφορά αποκλειστικά ένα νομικό ζήτημα: εάν οι συγκεκριμένες διαδικασίες έπρεπε να πραγματοποιηθούν ως συμβάσεις μίσθωσης ή ως συμβάσεις παραχώρησης.

Ο Οργανισμός επιμένει ότι ακολούθησε το προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο και διαβεβαιώνει πως τηρήθηκαν όλες οι διαδικασίες δημοσιότητας και διαφάνειας. «Η διαδικασία διεξήχθη με απόλυτη διαγωνιστική διαφάνεια και τηρήθηκαν όλοι οι προβλεπόμενοι τύποι δημοσιότητας κατά τα προβλεπόμενα από την οικεία νομοθεσία», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οι δύο διαγωνισμοί για τους αρχαιολογικούς χώρους

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο ΟΔΑΠ προχώρησε στη διενέργεια δύο ανοιχτών δημόσιων πλειοδοτικών διαγωνισμών, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του που καθορίζονται από τον νόμο 4761/2020.

Ο πρώτος διαγωνισμός, με αριθμό πρωτοκόλλου ΟΔΑΠ/ΓΔ/ΑΤΠΑΠ/7726, αφορούσε την εκμίσθωση χώρων υγιεινής και καθαριότητας, θυρίδων φύλαξης αντικειμένων (lockers), καθώς και το δικαίωμα εγκατάστασης συστημάτων ελέγχου εισόδου σε αρχαιολογικούς χώρους.

Η συγκεκριμένη διαδικασία προέβλεπε επίσης την υποχρέωση παροχής υπηρεσιών καθαρισμού, συντήρησης και λειτουργίας των εγκαταστάσεων. Ο δεύτερος διαγωνισμός, με αριθμό πρωτοκόλλου ΟΔΑΠ/ΓΔ/ΑΤΠΑΠ/11120, αφορούσε την εκμίσθωση ομάδας πωλητηρίων.

Όπως διευκρινίζει ο Οργανισμός, και οι δύο διαδικασίες πραγματοποιήθηκαν βάσει του Προεδρικού Διατάγματος 715/1979, που ρυθμίζει μεταξύ άλλων τις μισθώσεις, εκμισθώσεις και προμήθειες των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου.

Κριτήριο ανάθεσης ήταν αποκλειστικά η υψηλότερη προσφορά ως προς το συνολικό μηνιαίο μίσθωμα όλων των χώρων που περιλαμβάνονταν στους διαγωνισμούς.

Τι εξέτασε η ΕΑΔΗΣΥ

Το σημείο της διαφωνίας εντοπίζεται στον νομικό χαρακτηρισμό των συμβάσεων. Σύμφωνα με τον ΟΔΑΠ, εναντίον των δύο διαγωνισμών κατατέθηκαν προδικαστικές προσφυγές στην ΕΑΔΗΣΥ από δύο οικονομικούς φορείς, έναν για κάθε διαγωνισμό.

Οι προσφεύγοντες υποστήριξαν ότι δεν έπρεπε να εφαρμοστεί το Προεδρικό Διάταγμα 715/1979, αλλά ο νόμος 4413/2016, ο οποίος αφορά τις συμβάσεις παραχώρησης.

Με άλλα λόγια, το ερώτημα που τέθηκε ήταν εάν οι συγκεκριμένες συμφωνίες αποτελούν απλές μισθώσεις χώρων ή παραχωρήσεις που υπάγονται σε διαφορετικό καθεστώς ανάθεσης.

Ο ΟΔΑΠ χαρακτηρίζει τους διαγωνισμούς «απολύτως νόμιμους και νομότυπους» και επισημαίνει ότι η ΕΑΔΗΣΥ εξέδωσε δύο αποφάσεις, μία για κάθε διαδικασία, επί της συγκεκριμένης νομικής διαφωνίας.

Η ανακοίνωση, πάντως, δεν παραθέτει το πλήρες περιεχόμενο ή το διατακτικό των δύο αποφάσεων, ώστε να προκύπτει από αυτήν η ακριβής κρίση της Αρχής για τις διαδικασίες.

Η απάντηση στις καταγγελίες για «φωτογραφικούς διαγωνισμούς»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Οργανισμός στα δημοσιεύματα και στις αντιδράσεις κομμάτων της αντιπολίτευσης που συνέδεσαν τις αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ με καταγγελίες για τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας.

Σύμφωνα με τον ΟΔΑΠ, οι δύο αποφάσεις της Αρχής δεν περιλαμβάνουν αναφορά ή υπαινιγμό σε «φωτογραφικούς διαγωνισμούς» ή σε «αποφάσεις που ξεπουλούν κυριολεκτικά κομμάτι της δημόσιας περιουσίας», όπως αναφέρθηκε σε ορισμένα δημοσιεύματα.

Ο Οργανισμός υποστηρίζει ότι τέτοιες διατυπώσεις υιοθετήθηκαν και από κόμματα της αντιπολίτευσης, χωρίς να ανταποκρίνονται στο αντικείμενο των αποφάσεων.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι στις διακηρύξεις περιλήφθηκαν αυστηροί όροι για την προστασία των αρχαιολογικών χώρων, σύμφωνα με τις συνταγματικές προβλέψεις και το ειδικό θεσμικό πλαίσιο προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Πώς θα κινηθεί ο ΟΔΑΠ

Ο Οργανισμός δηλώνει ότι θα ακολουθήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες για την αντιμετώπιση του ζητήματος που ανέκυψε μετά τις αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ.

«Για το καθαρά αυτό νομικό ζήτημα, ο ΟΔΑΠ θα προβεί σε όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο», καταλήγει η ανακοίνωση του Οργανισμού.

Το ζήτημα που παραμένει στο επίκεντρο είναι επομένως το εφαρμοστέο νομικό καθεστώς για την εκμετάλλευση συγκεκριμένων εγκαταστάσεων και υπηρεσιών στους αρχαιολογικούς χώρους, με τον ΟΔΑΠ να υπερασπίζεται τη νομιμότητα των επιλογών του και να