Ήταν ο Μεταξάς αντιφασίστας;

Η ιδεολογία είναι ό,τι πιο ξεκούραστο για τον εγκέφαλο. Τον βάζει πάνω σε ράγες και καταργεί την ανάγκη για σκέψη. Έχει έτοιμες απαντήσεις για όλα κι αν η λογική ή η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με αυτές τις απαντήσεις, τότε το πρόβλημα είναι της λογικής και της πραγματικότητας. Ο ιδεολόγος είναι ένας άνθρωπος που ανταλλάσσει τη σκέψη με τη συνταγή και την αναζήτηση με τη μία και μόνη αλήθεια που στέκεται πάνω από την ανάγκη οποιασδήποτε απόδειξης. Ο ιδεολόγος δεν σκέφτεται. Πιστεύει. Και η πίστη του τον οδηγεί σε αντιφάσεις.

Μια τέτοια αντίφαση, την οποία απολαμβάνουμε κάθε 28η Οκτωβρίου, είναι αυτή σύμφωνα με την οποία το 1940 οι Έλληνες έτρεξαν να καταταγούν προκειμένου να πολεμήσουν τον φασισμό. Οι σύντροφοι, έχοντας απονείμει στον εαυτό τους τον τίτλο του «αντιφασίστα», προσπαθούν να οικειοποιηθούν την εθνική επέτειο εμφανίζοντας την πάνδημη επιθυμία για άμυνα (και αντεπίθεση) στην ιταλική επίθεση της 28ης ως αντιφασιστική δράση. Ως ιδεολόγοι προσπαθούν να υποτάξουν την πραγματικότητα στην ιδεολογία τους, παρασύροντας τους αδαείς και διασκεδάζοντας όσους έχουν ανοίξει έστω και μια φορά κάποιο βιβλίο ιστορίας και μπορούν να σκεφτούν.

Όχι τόσο επειδή το 1940 οι λέξεις «φασισμός» και «φασίστας» ή πολύ περισσότερο η λέξη «αντιφασιστικός» δεν χρησιμοποιούνταν με τον διαρροϊκό τρόπο που χρησιμοποιούνται σήμερα, όσο επειδή ορίζοντας το αλβανικό έπος ως αντιφασιστικό, αυτομάτως κατατάσσουν τον δικτάτορα Μεταξά στην κατηγορία «αντιφασίστες ηγέτες».

Είμαστε μεγάλα παιδιά, πράγμα που σημαίνει ότι δεν πιστεύουμε ούτε στον Άγιο Βασίλη ούτε ότι το «ΟΧΙ» το είπε «ο λαός». Καλώς ή κακώς η παράδοση στην Ιταλία δεν τέθηκε ποτέ σε δημόσια διαβούλευση, ούτε υπήρξε αντικείμενο δημοψηφίσματος. Αυτός που αρνήθηκε να παραδώσει την Ελλάδα στους Ιταλούς ήταν ο Μεταξάς και στη συνέχεια η απόφασή του αγκαλιάστηκε από το σύνολο των Ελλήνων. Και ούτε οι Έλληνες έτρεξαν να πολεμήσουν ούτε, πολύ περισσότερο, ο Μεταξάς πήρε την απόφασή του με κριτήριο την ιδεολογία της ιταλικής κυβέρνησης. Δεν ξέρω αν οι σύντροφοι τότε πολέμησαν με ιδεολογικά κριτήρια και αν σε περίπτωση που ο εισβολείς ανέμιζαν κόκκινες σημαίες με σφυροδρέπανα θα είχαν την επιθυμία να παραδοθούν στην πατρική αγκαλιά του συντρόφου Στάλιν, αλλά οι περισσότεροι Έλληνες ήθελαν να αποκρούσουν μια εισβολή. Τα κίνητρά τους ήταν πατριωτικά και όχι ιδεολογικά. Στη συνέχεια ο πόλεμος σε παγκόσμιο επίπεδο έγινε και αντιφασιστικός και, πολύ περισσότερο, αντιναζιστικός. Και για κάποιους έγινε και ευκαιρία να επιβάλουν τη δικιά τους δικτατορία. Αλλά τον Οκτώβριο του 1940 δεν ήταν η ιδεολογία που έκανε τους Έλληνες να τρέξουν στα βουνά της Αλβανίας. 

Από την άλλη, αν οι σύντροφοι θέλουν σώνει και καλά να ταυτίζουν τον δικτάτορα Μεταξά με κάποιον αντιφασιστικό αγώνα δεν μπορούμε να τους εμποδίσουμε. Και δεν πρέπει κιόλας αφού λίγα πράγματα είναι τόσο διασκεδαστικά όσο τα λογικά βραχυκυκλώματα των ιδεολόγων. Και μπράβο τους.