H Ευρώπη στο σκοτάδι για τα αποθέματα καυσίμων

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο πρόβλημα εν μέσω της ενεργειακής κρίσης που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν: κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια πόσα καύσιμα διαθέτει η ήπειρος. Καθώς αεροπορικές εταιρείες μειώνουν πτήσεις και κυβερνήσεις καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους, η αβεβαιότητα γύρω από τα αποθέματα εντείνει τις ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις.

Η σύγκρουση έχει εκτοξεύσει το ενεργειακό κόστος της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά σχεδόν 500 εκατ. ευρώ ημερησίως, ενώ εντείνεται ο φόβος για διακοπή των ροών προς την Ευρώπη μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της DHL Group, Τομπίας Μάγερ, υπάρχει ορατότητα στις προμήθειες μόνο έως τον Μάιο και τον Ιούνιο, ενώ για το τι θα συμβεί μετά «είναι δύσκολο να προβλεφθεί». Παρά την ύπαρξη στρατηγικών αποθεμάτων, δεν είναι σαφές πόσο έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί.

Ευρώπη: Περιορισμένη πληροφόρηση, με κενά στην εικόνα της αγοράς καυσίμων

Οι ευρωπαϊκές αρχές διαθέτουν σχετικά σαφή εικόνα για τα κρατικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς αυτά δημοσιοποιούνται τακτικά. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των καυσίμων βρίσκεται σε ιδιωτικά αποθέματα, τα οποία δεν καταγράφονται συστηματικά, καθώς οι εταιρείες δεν υποχρεούνται να κοινοποιούν τα δεδομένα τους.

Αυτό δημιουργεί ένα σοβαρό κενό πληροφόρησης, το οποίο μπορεί να οδηγήσει είτε σε αιφνιδιαστικές ελλείψεις είτε σε αποφάσεις βασισμένες σε ελλιπή στοιχεία. Ήδη, σε πρόσφατη σύνοδο, υπουργοί από το Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ισπανία ζήτησαν καλύτερο συντονισμό και παρακολούθηση των αποθεμάτων σε πραγματικό χρόνο.

Αξιωματούχοι της ΕΕ παραδέχονται ότι υπάρχει «πολύ περιορισμένη γνώση της αγοράς», ιδιαίτερα ως προς το τι καύσιμα διακινούνται, αποσύρονται ή μεταφέρονται μεταξύ χωρών.

Ιδιαίτερα ασαφής εικόνα για τα διυλισμένα καύσιμα και δυσκολία παρακολούθησης

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη για τα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών. Τα δεδομένα βασίζονται κυρίως σε στατιστικές της Eurostat, οι οποίες ενημερώνονται αραιά, και σε εθελοντικές αναφορές εταιρειών.

Τα τελευταία διαθέσιμα συγκεντρωτικά στοιχεία χρονολογούνται από τον Ιανουάριο, όταν οι περισσότερες χώρες της ΕΕ πληρούσαν την υποχρέωση διατήρησης αποθεμάτων για τουλάχιστον 90 ημέρες. Ωστόσο, η σημερινή κατάσταση παραμένει ασαφής.

Όπως αναφέρουν αξιωματούχοι, «γνωρίζουμε τι θα έπρεπε να υπάρχει, αλλά όχι τι υπάρχει σε πραγματικό χρόνο». Οι εταιρείες, από την πλευρά τους, αρνούνται να κοινοποιήσουν στοιχεία, επικαλούμενες και ζητήματα ανταγωνισμού.

Ανησυχία για τον χειμώνα - Επιπτώσεις από τις διεθνείς ανακατατάξεις

Τα αποθέματα φυσικού αερίου ήταν ήδη χαμηλά πριν την κρίση, κάτω από το 30% της χωρητικότητας, λόγω αυξημένης κατανάλωσης τον χειμώνα. Η αναπλήρωσή τους εξαρτάται από τις τιμές της αγοράς, αλλά ο πόλεμος στο Ιράν ενδέχεται να ανατρέψει τις συνήθεις ισορροπίες.

Παράλληλα, οι παγκόσμιες ενεργειακές ροές μεταβάλλονται. Αντί να κατευθύνονται φορτία προς την Ευρώπη, πολλά πλοία μεταφέρουν απευθείας καύσιμα στην Ασία, μειώνοντας τις διαθέσιμες ποσότητες για την ευρωπαϊκή αγορά.

Αν και οι συνολικές προμήθειες παραμένουν εντός των μέσων όρων πενταετίας, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η Ευρώπη λαμβάνει λιγότερα καύσιμα από όσα θα μπορούσε, δεδομένης της αυξημένης παραγωγής στις ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, η παρακολούθηση αποθεμάτων πετρελαίου γίνεται πλέον και μέσω δορυφορικών δεδομένων, ωστόσο η μέθοδος δεν καλύπτει όλες τις εγκαταστάσεις, ιδίως τις υπόγειες. Για καύσιμα όπως το jet fuel, η παρακολούθηση είναι ακόμη πιο δύσκολη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη αναγνωρίσει το πρόβλημα και σχεδιάζει τη δημιουργία ενός «Παρατηρητηρίου Καυσίμων», που θα επιτρέπει καλύτερη καταγραφή παραγωγής, εισαγωγών, εξαγωγών και αποθεμάτων. Ωστόσο, το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο.

Μέχρι τότε, η Ευρώπη παραμένει σε ένα ενεργειακό τοπίο αβεβαιότητας, όπου ακόμη και οι βασικές πληροφορίες για τα διαθέσιμα καύσιμα παραμένουν ελλιπείς.

Πηγή: Politico