Κοσμος

ΔΝΤ: Η κρίση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να κοστίσει στον κόσμο 1 τρισ. δολάρια

Το ποσό αυτό πιθανότατα είναι υποτιμημένο, επειδή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις του πληθωρισμού

Newsroom
3’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Εάν συνεχιστεί η διακοπή του εφοδιασμού, το οικονομικό πλήγμα για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια

Η κρίση πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή θα επιβάλει πρόσθετο κόστος έως και ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων στην παγκόσμια οικονομία, ενώ οι πετρελαϊκές εταιρείες αποκομίζουν θεαματικά κέρδη από τις αυξημένες τιμές των καυσίμων, σύμφωνα με ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Η άνιση κατανομή του κινδύνου και της ανταμοιβής έρχεται εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας ότι η επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν κα η κρίση στη Μέση Ανατολή επιδεινώνει την ανισότητα, τη φτώχεια και την πείνα σε έναν κόσμο που έχει γίνει επικίνδυνα εξαρτημένος από τα ορυκτά καύσιμα.

Ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ επανέλθουν γρήγορα στην κανονική λειτουργία, το βάρος των αυξημένων τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θα φτάσει περίπου τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Εάν συνεχιστεί η διακοπή του εφοδιασμού, το οικονομικό πλήγμα για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ανέφερε.

Το ποσό αυτό πιθανότατα είναι υποτιμημένο, επειδή δεν περιλαμβάνει τις σημαντικές επιπτώσεις του πληθωρισμού, ιδίως το υψηλότερο κόστος των λιπασμάτων και των τροφίμων, τη χαμηλότερη οικονομική δραστηριότητα και την αυξανόμενη απασχόληση.

Η αντίθεση με τα κέρδη που αποκομίζουν αμερικανικές και άλλες πετρελαϊκές εταιρείες που δεν έχουν επίκεντρο τον Κόλπο δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη. Η BP ανακοίνωσε σήμερα ότι τα κέρδη της για το πρώτο τρίμηνο του έτους είχαν υπερδιπλασιαστεί , μετά από μια αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Η Αν Τζελέμα, διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού για την προστασία του κλίματος 350.org, δήλωσε: «Τις επόμενες ημέρες, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες θα ανακοινώσουν αστρονομικά κέρδη για το πρώτο τρίμηνο, πολλά από τα οποία θα προέλθουν από έναν πόλεμο που έχει ήδη σκοτώσει χιλιάδες και έχει οδηγήσει σε φτώχεια εκατομμύρια. Ακόμα κι αν το Ορμούζ ανοίξει ξανά αύριο, ένα τεράστιο χρηματικό ποσό θα συνεχίσει να ρέει στα ταμεία πετρελαίου εις βάρος των απλών ανθρώπων που ήδη αγωνίζονται να αγοράσουν καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και τρόφιμα».

Το 350.org έχει ζητήσει επειγόντως έναν απροσδόκητο φόρο επί των υπερκερδών, ο οποίος θα μπορούσε να συγκεντρώσει χρήματα για κοινωνική προστασία και επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που είναι φθηνότερες, καθαρότερες και πιο αξιόπιστες από τις εναλλακτικές λύσεις ορυκτών καυσίμων.

Τέλος στα ορυκτά καύσιμα, λέει η Greenpeace

Οι εκκλήσεις επαναλήφθηκαν στο πρώτο συνέδριο για τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας , όπου περισσότερα από 50 έθνη, δεκάδες κυβερνήσεις και χιλιάδες εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών συζητούν τρόπους για να σταματήσουν την εξάρτησή τους από το φυσικό αέριο, το πετρέλαιο και τον άνθρακα.

Εκατοντάδες ακτιβιστές από αυτόχθονες και ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών διαδήλωσαν στους δρόμους της Σάντα Μάρτα τη Δευτέρα με πανό που έγραφαν: «Τέλος το πετρέλαιο» και: «Ένας άλλος τρόπος είναι εφικτός». Ακτιβιστές απέκλεισαν για λίγο το λιμάνι άνθρακα Drummond της πόλης, ένα από τα μεγαλύτερα στη Νότια Αμερική. Η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace δημιούργησε ένα τεράστιο μήνυμα στην άμμο στις κοντινές ακτές της Καραϊβικής που δήλωνε: «Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τροφοδοτούν την ειρήνη. Τέλος στα ορυκτά καύσιμα».

Πολλοί εκπρόσωποι κυβερνήσεων δήλωσαν ότι ο λαός τους ήδη υπέφερε από ελλείψεις και δυσκολίες. «Κηρύσσαμε κατάσταση έκτακτης ανάγκης 90 ημερών τον Μάρτιο λόγω της κρίσης των ορυκτών καυσίμων», δήλωσε η Τίνα Στέγκε, απεσταλμένη για το κλίμα των Νήσων Μάρσαλ. «Η κυβέρνηση κλείνει τώρα στις 3 μ.μ. κάθε μέρα για να εξοικονομήσει ενέργεια. Και καθώς η κρίση συνεχίζεται, είμαστε αναγκασμένοι να εξετάσουμε περαιτέρω μέτρα για τη μείωση των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων έργων υποδομών που επικεντρώνονται στην ανθεκτικότητα, όπως οι κυματοθραύστες και οι αναβαθμίσεις των αεροδρομίων. Θέλουμε τα τρισεκατομμύρια που διατίθενται για την υποστήριξη των ορυκτών καυσίμων να δαπανηθούν σε ενεργειακά ασφαλείς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».

Ο Τσιπιλίρο Μπινγκαντζίρα, αναπληρωτής υπουργός φυσικών πόρων στο Μαλάουι, δήλωσε ότι η πετρελαϊκή κρίση επιδεινώνει το βιοτικό επίπεδο στη χώρα του, όπου οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν ήδη κάτω από το όριο της φτώχειας. Εκτός από την αύξηση του κόστους των μεταφορών και των τροφίμων, είπε ότι η απότομη αύξηση των παγκόσμιων τιμών των καυσίμων αναγκάζει την κυβέρνηση να εξετάσει περικοπές στον προϋπολογισμό για την εκπαίδευση, ώστε να καλύψει τις πληρωμές του χρέους. «Ελπίζουμε ότι τα χρέη μπορούν να αναδιαρθρωθούν».

Μακροπρόθεσμα, είπε, η κρίση είναι πιθανό να αναγκάσει σε επανεξέταση των ενεργειακών πολιτικών στην Αφρική. «Ακόμα κι αν ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ, γνωρίζουμε ότι αυτό μπορεί να συμβεί ξανά ανά πάσα στιγμή. Επομένως, πρέπει οπωσδήποτε να απομακρυνθούμε από τα ορυκτά καύσιμα».

Πολλά αφρικανικά έθνη έχουν αντιμετωπίσει την αύξηση της τιμής του πετρελαίου μειώνοντας τους φόρους στα καύσιμα, πράγμα που σημαίνει χαμηλότερα κυβερνητικά έσοδα για την υγεία, την εκπαίδευση και τις υποδομές - ενώ στην πραγματικότητα παρέχουν επιδότηση στις πετρελαϊκές εταιρείες.

Η ομάδα Planetary Guardians, η οποία αποτελείται από πρώην πολιτικούς, επιστήμονες και ακτιβιστές, προειδοποίησε κατά της στήριξης βιομηχανιών που αποτελούν αιτία πολλών από τα παγκόσμια προβλήματα. Ακόμη και πριν από τον πόλεμο του Ιράν, υπολόγιζαν ότι οι κυβερνήσεις δαπανούσαν 1,9 εκατομμύρια δολάρια κάθε λεπτό, περίπου 1,05 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, επιδοτώντας το σύστημα ορυκτών καυσίμων.

Η Μέρι Ρόμπινσον, πρώην πρόεδρος της Ιρλανδίας, δήλωσε: «Οι πολίτες πληρώνουν γι' αυτό τρεις φορές: στην αντλία βενζίνης, μέσω φόρων και μέσω της ζημιάς που προκαλούν τα ορυκτά καύσιμα στη δημόσια υγεία, τον πλανήτη και τις οικονομίες».

Ακτιβιστές για το κλίμα εκτιμούν ότι για κάθε δολάριο που δαπανάται σε άμεσες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων, το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών λαμβάνει μόλις 8 σεντς, ενώ το πλουσιότερο 50%, που χρησιμοποιεί περισσότερα αυτοκίνητα, κλιματισμό και αεροπλάνα, αποκομίζει σχεδόν το 75% των οφελών. Μόνο η κατάργηση αυτών των επιδοτήσεων θα αποτρέψει 70.000 πρόωρους θανάτους από την ατμοσφαιρική ρύπανση ετησίως, λένε.