Το πολιτικό rebranding του Αλέξη Τσίπρα, το παρελθόν ΣΥΡΙΖΑ-Μαδούρο και τα γεγονότα της περιόδου 2012-2019 που δεν διαγράφονται
Το πολιτικό rebranding έχει ένα βασικό πρόβλημα: δεν διαγράφει το παρελθόν. Και στην περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα, το παρελθόν αυτό έχει όνομα, ημερομηνίες και ντοκουμέντα. Η πτώση του Νικολάς Μαδούρο επαναφέρει στην επιφάνεια ένα κεφάλαιο που η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ θα προτιμούσε να μείνει θαμμένο: τις πολιτικές, ιδεολογικές και προσωπικές διαδρομές που συνέδεσαν το κόμμα και τον τότε αρχηγό του με το καθεστώς της Βενεζουέλας.
Την ώρα που ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί ως «νέα σελίδα» στο πολιτικό σκηνικό, τα γεγονότα της περιόδου 2012-2019 επιστρέφουν όχι ως αφήγημα, αλλά ως καταγραφή.
Η ιδεολογική αφετηρία είχε διατυπωθεί ήδη το 2012. Σε συνέντευξή του στο λατινοαμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο TeleSUR, ο Αλέξης Τσίπρας δήλωνε ότι «η Βενεζουέλα αποτελεί ένα μοντέλο που πρέπει να ακολουθήσουμε ώστε να αφήσουμε πίσω το καπιταλιστικό μοντέλο που κυριαρχεί σήμερα στην Ευρώπη». Δεν επρόκειτο για μια ασαφή φιλοφρόνηση, αλλά για καθαρή πολιτική τοποθέτηση.
Το 2014, το καθεστώς Μαδούρο θα κατηγορηθεί –μία από τις πολλές φορές– από τη Διεθνή Αμνηστία για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με καταγγελίες για βασανιστήρια, ηλεκτροσόκ και ασφυξία με πλαστικές σακούλες, και με 43 νεκρούς στις συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα καταδικάσει με επίσημη δήλωσή του τις ωμότητες του καθεστώτος, ούτε ως αντιπολίτευση ούτε αργότερα ως κυβέρνηση.
Ο Αρτεμίου συνδέεται με offshore εταιρείες που εμφανίζονται στα Panama Papers - in.gr (5/6/2019)
Τον Αύγουστο του 2013, σύμφωνα με δημοσιεύματα που δεν διαψεύστηκαν, καταγράφεται δεύτερο ταξίδι στο Καράκας. Ο Νίκος Παππάς, τότε διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Αλέξη Τσίπρα, συνταξιδεύει με τον Κύπριο δικηγόρο Αρτέμη Αρτεμίου. Όπως αποκάλυψε το in.gr (5/6/2019), ο Αρτεμίου συνδέεται με offshore εταιρείες που εμφανίζονται στα Panama Papers. Ο Νίκος Παππάς υποστήριξε ότι το ταξίδι είχε διερευνητικό χαρακτήρα και αφορούσε ενδεχόμενες εμπορικές επαφές, ακόμη και αγορές αγροτικών προϊόντων από κρατικά σούπερ μάρκετ της Βενεζουέλας, με τον ίδιο τον Αρτεμίου να σχολιάζει ειρωνικά ότι «σιγά μην πήγαμε για πιπεριές και φασόλια».
Το ταξίδι αυτό επανέρχεται τα επόμενα χρόνια στο προσκήνιο σε συνδυασμό με την υπόθεση του Μανώλη Πετσίτη. Ο Πετσίτης δεν ήταν άγνωστο πρόσωπο στο περιβάλλον του ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν παλιός συμμαθητής και στενός φίλος του Νίκου Παππά, άνθρωπος εμπιστοσύνης του, με σταθερή παρουσία στο περιβάλλον του Μεγάρου Μαξίμου, ιδιαίτερα την περίοδο 2015-2017. Δημοσιεύματα τον περιγράφουν ως «άνθρωπο για όλες τις δουλειές», που μπαινόβγαινε στο Μαξίμου, εμφανιζόταν σε κομβικές στιγμές –ακόμη και τη νύχτα του δημοψηφίσματος– και λειτουργούσε ως άτυπος μεσάζων σε επαφές με επιχειρηματικούς και νομικούς κύκλους.
Η επαγγελματική άνοδος του Μανώλη Πετσίτη μετά το 2015 υπήρξε απότομη, γεγονός που τροφοδότησε πολιτικά και δημοσιογραφικά ερωτήματα
Παράλληλα, διατηρούσε στενή επαγγελματική σχέση με τον Αρτέμη Αρτεμίου, λειτουργώντας, μεταξύ άλλων, ως φορολογικός εκπρόσωπος εταιρικών σχημάτων που συνδέονταν με offshore δομές. Η επαγγελματική του άνοδος μετά το 2015 υπήρξε απότομη, γεγονός που τροφοδότησε πολιτικά και δημοσιογραφικά ερωτήματα.
Την περίοδο 2018-2019, η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος ερευνά καταγγελίες για πιθανές ροές κεφαλαίων από τη Βενεζουέλα προς την Ελλάδα την περίοδο 2015-2018, μέσω τραπεζών του εξωτερικού και εταιρικών σχημάτων που συνδέονταν με το περιβάλλον Πετσίτη. Οι έρευνες δεν κατέληξαν σε τελεσίδικο πόρισμα που να αποδεικνύει χρηματοδότηση πολιτικού κόμματος, ωστόσο το ζήτημα κυριάρχησε στη δημόσια συζήτηση και ενίσχυσε τις αιχμές περί αδιαφανών διαδρομών χρήματος.
Τον Ιανουάριο του 2015, ο Νικολάς Μαδούρο εκφράζει δημόσια τη στήριξή του προς την κυβέρνηση Τσίπρα
Τον Ιούλιο του 2017, εν μέσω αυξανόμενης διεθνούς πίεσης προς το Καράκας, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Παύλος Πολάκης χαιρετίζει δημόσια ένα ψευδεπίγραφο δημοψήφισμα στη Βενεζουέλα, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Δημοσιοποιείται επιστολή του Αλέξη Τσίπρα προς τον Μαδούρο, στην οποία γίνεται λόγος για «πολιτική ωριμότητα» του προσωπικού και για τον κίνδυνο η δημοσιοποίηση να «βλάψει την Αριστερά»
Λίγο αργότερα έρχεται στο φως και η υπόθεση σεξουαλικής παρενόχλησης στην πρεσβεία της Βενεζουέλας στην Αθήνα. Πέντε εργαζόμενες καταγγέλλουν τον τότε πρέσβη, προσωπικό φίλο του Μαδούρο, για επαναλαμβανόμενη παρενόχληση και κακοποιητική συμπεριφορά. Η υπόθεση οδηγείται στη Δικαιοσύνη και καταλήγει σε αποφάσεις που δικαιώνουν τα θύματα, φτάνοντας ακόμη και σε κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων της πρεσβείας. Πολιτικό βάρος προσδίδεται όταν δημοσιοποιείται επιστολή του Αλέξη Τσίπρα προς τον Μαδούρο, στην οποία γίνεται λόγος για «πολιτική ωριμότητα» του προσωπικού και για τον κίνδυνο η δημοσιοποίηση να «βλάψει την Αριστερά».
Τον Ιανουάριο του 2019, ο Χουάν Γκουαϊδό αυτοανακηρύσσεται μεταβατικός πρόεδρος της Βενεζουέλας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μεγάλος αριθμός κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχωρά στην αναγνώρισή του και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει σχετικό ψήφισμα. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο, επιλέγει να κινηθεί αντίθετα από την κυρίαρχη ευρωπαϊκή γραμμή: οι ευρωβουλευτές του κόμματος καταψηφίζουν το ψήφισμα και η Αθήνα δεν προχωρά άμεσα σε αναγνώριση, επικαλούμενη στάση αναμονής και ανάγκη πολιτικού διαλόγου. Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2019, ο Νικολάς Μαδούρο ευχαριστεί δημόσια τον ΣΥΡΙΖΑ για τη στάση του.
Μετά τις εθνικές εκλογές του Ιουλίου 2019, η νέα ελληνική κυβέρνηση αναγνωρίζει τον Χουάν Γκουαϊδό, ευθυγραμμιζόμενη με τη γραμμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θεσμικά, ο κύκλος των επιλογών της περιόδου ΣΥΡΙΖΑ κλείνει. Πολιτικά, όχι.
Όσο κι αν επιχειρείται μια αναβάπτιση στο κέντρο ή μια αποστείρωση της μνήμης, το αποτύπωμα της περιόδου Μαδούρο παραμένει για τον Τσίπρα
Το πρόβλημα για τον Αλέξη Τσίπρα δεν είναι ότι το παρελθόν του «παρερμηνεύεται». Όσο κι αν επιχειρείται σήμερα μια αναβάπτιση στο κέντρο ή μια αποστείρωση της μνήμης, το αποτύπωμα της περιόδου Μαδούρο παραμένει. Και γι’ αυτό το rebranding σκοντάφτει εκεί όπου τελειώνουν τα λόγια και αρχίζουν τα γεγονότα.
17°
