Πώς μπορούμε να βγούμε από το μνημόνιο;

Η συνάντηση του πρωθυπουργού κ. Τσίπρα με την καγκελάριο της Γερμανίας κ. Μέρκελ στο Βερολίνο και η τρίωρη παρουσίαση της πολιτικής της ΕΚΤ στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τον Μάριο Ντράγκι, έλυσαν όλες τις απορίες για το πώς μπορεί να βγούμε από την κρίση και το μνημόνιο.

Οι κανόνες του Eurogroup

H κ. Μέρκελ συνέβαλε στη δημιουργία ενός κλίματος σχετικής εμπιστοσύνης στις σχέσεις των κυβερνήσεων Ελλάδας και Γερμανίας. Δεν μπήκε όμως στην ουσία των προβλημάτων, ούτε έλυσε το πρόβλημα της ρευστότητας του ελληνικού Δημοσίου, όπως το περιέγραψε ο κ. Τσίπρας στην επιστολή που της απηύθυνε ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την επίσημη επίσκεψη στο Βερολίνο.

Η καγκελάριος της Γερμανίας παρέπεμψε στο Eurogroup και την αξιολόγηση των ελληνικών προτάσεων προκειμένου να επιτευχθεί η μερική αποκατάσταση της ρευστότητας με την καταβολή ορισμένων υπο-δόσεων του δανειακού προγράμματος που έχει συμφωνηθεί, υπό όρους.

Μπορούμε να πούμε ότι στο Βερολίνο δεν λύθηκαν τα προβλήματα, δημιουργήθηκε όμως ένα πλαίσιο σταθερότητας για την αντιμετώπισή τους.

Οι κανόνες του Ντράγκι

Λιγότερο πολιτικός, όπως είναι φυσικό εξαιτίας του ρόλου του, ήταν ο διοικητής της ΕΚΤ κ. Ντράγκι στην παρουσίαση που έκανε στους ευρωβουλευτές που συμμετέχουν στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μεταξύ των οποίων και εγώ.

Κατά τον κ. Ντράγκι η ελληνική πλευρά έχασε πολύτιμο έδαφος στο Eurogroupτης 20ής Φεβρουαρίου επειδή δεν μπόρεσε να γίνει συγκεκριμένη και να πείσει ότι είναι έτοιμη να ενταχθεί σε πρόγραμμα. Ο επικεφαλής της ΕΚΤ απάντησε ενοχλημένος στις κατηγορίες της Ευρωπαϊκής Αριστεράς ότι μεθοδεύει το χρηματοπιστωτικό στραγγαλισμό της κυβέρνησης Τσίπρα, λέγοντας ότι η έκθεση της ΕΚΤ στην Ελλάδα αυξήθηκε από 50 δισ. ευρώ τον Δεκέμβρη του 2014 σε 104 δισ. ευρώ τον Μάρτιο του 2015.

Επέμεινε ότι η εξομάλυνση της κατάστασης στην Ελλάδα περνάει υποχρεωτικά από την επανεκκίνηση του θεσμικού διαλόγου ώστε να φτάσουμε στην επιτυχημένη αξιολόγηση του προγράμματος. Αν και πρέπει να αφιέρωσε πάνω από το 1/3 του χρόνου της παρουσίασής του στο ελληνικό ζήτημα ο κ. Ντράγκι εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις οικονομικές εξελίξεις στο σύνολο της Ευρωζώνης. Η πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης που ακολουθεί δίνει ήδη θετικά αποτελέσματα, τόνισε, αλλά πρέπει να συμπληρωθεί από μία αποτελεσματική δημοσιονομική διαχείριση και τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Το ίδιο μήνυμα

Η κ. Μέρκελ και ο κ. Ντράγκι μάς στέλνουν, ο καθένας με τον τρόπο του, το ίδιο ακριβώς μήνυμα. Εάν επιχειρήσουμε την αναγκαία προσαρμογή θα έχουμε την υποστήριξή τους και τις διευκολύνσεις που αυτή συνεπάγεται. Θα μπορέσουμε επίσης, σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, να αντλήσουμε τα οφέλη από τη γενικότερη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης και της προοπτικής στην Ευρωζώνη, η οποία προς το παρόν δεν μας αφορά.

Εάν είχαμε προχωρήσει στην αναγκαία προσαρμογή με την είσοδό μας στην ΟΝΕ θα είχαμε αποφύγει την υπερχρέωση του ελληνικού Δημοσίου και τις γνωστές περιπέτειες. Εάν είχαμε προσαρμοστεί έγκαιρα στις νέες συνθήκες που δημιούργησε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 το ελληνικό μνημόνιο θα είχε τα χαρακτηριστικά του ιρλανδικού και του πορτογαλικού και θα ήταν μικρότερης έντασης και διάρκειας. Εάν είχαμε προσαρμοστεί με αποτελεσματικό τρόπο στους μνημονιακούς κανόνες –αρκετοί από τους οποίους έχουν χαρακτηριστικά οικονομικού καταναγκασμού– θα είχαμε επιτύχει καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα με μικρότερο κοινωνικό κόστος. Ακόμη και σήμερα η σωστή και δημιουργική προσαρμογή μπορεί να μας βγάλει σχετικά γρήγορα από την κρίση και το μνημόνιο. Ας την τολμήσουμε, λοιπόν, δεν υπάρχει ρεαλιστική εναλλακτική πρόταση.