Πολιτική παρακαταθήκη και Ιστορία

Όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε την Πινακοθήκη της Κέρκυρας στις 19 Απριλίου, φωτογράφησε ένα απόφθεγμα του Ιωάννη Καποδίστρια που του έκανε εντύπωση: «Ας λένε και ας γράφουν ό,τι θέλουν. Έρχεται ο καιρός που οι άνθρωποι κρίνονται όχι για όσα είπαν ή έγραψαν για τις πράξεις τους, αλλά για όσα μαρτυρούν οι ίδιες οι πράξεις τους. Με τη δύναμη που μου δίνει αυτό το αξίωμα, έζησα στον κόσμο μέχρι τη δύση της ζωής μου όπως ακριβώς επιθυμούσα. Είναι αδύνατον να αλλάξω σήμερα, αλλά θέλω να κάνω ό,τι πρέπει και ας γίνει ό,τι γίνει. Αθήνα, 14 Σεπτεμβρίου 1831».

Ο πρώτος κυβερνήτης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους έθεσε τις πολιτικές του επιλογές υπεράνω του πολιτικού κόστους και τις υπηρέτησε με ανιδιοτέλεια, διατηρώντας ακλόνητο το όραμά του να μεταμορφώσει την πατρίδα του σε μια σύγχρονη και ευνομούμενη πολιτεία σεβαστή στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας. Στις δεκαετίες που θα ακολουθούσαν η έλλειψη πολιτικής γενναιότητας θα καταγραφόταν εκκωφαντικά μέσα από τις λαϊκιστικές πολιτικές των μονοπωλιακών πατριωτών που δε δίσταζαν να καταγγέλλουν την πολιτική σύνεση ως πολιτική μειοδοσία. Όλα αυτά τα έχει καταγράψει η Ιστορία.

Στη συνέντευξη που έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον Αλέξη Παπαχελά για την Καθημερινή της Κυριακής, μια εβδομάδα μετά τις εκλογές, ανέφερε ότι του αρέσει να μελετά την Ιστορία. Δύο εβδομάδες αργότερα, στη συνέντευξη που έδωσε ο Αλέξης Τσίπρας στον Αλέξη Παπαχελά για την Καθημερινή της Κυριακής υποστήριξε ότι έκανε το χρέος του όταν τον κάλεσε η Ιστορία. Η Ιστορία με τον έναν ή τον άλλον τρόπο βρισκόταν πάντοτε στο ενδιαφέρον των πολιτικών, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι υπηρετήθηκε πάντοτε με την ίδια εθνική ειλικρίνεια. Σε κάθε περίπτωση, εκείνο που είναι βέβαιο είναι πως σε λιγότερο από μια δεκαετία θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από τη σύσταση του ελληνικού κράτους. Στον απολογισμό μας θα αναζητηθεί η πολιτική ωριμότητα στην εφαρμογή γενναίων εθνικών επιλογών. Και τότε θα αναζητηθούν και οι πολιτικοί εκείνοι που κατάφεραν να αποκόψουν τον ελληνισμό από τα κατάλοιπα της οθωμανικής του κατάκτησης, υπηρετώντας το όραμα μιας Μεγάλης Ιδέας, έτσι όπως αυτή αναδυόταν διαφορετικά στο πέρασμα των δύο αιώνων.

Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος στην ομιλία του για τον εορτασμό των 200 χρόνων από τη γέννηση του Καποδίστρια ανέφερε: «Ο Βενιζέλος παρόλες τις κατοπινές συμφορές έκανε πράγματι την Μεγάλη Ελλάδα. Αλλά την Ελλάδα την έκανε ο Καποδίστριας.» Οι δύο μεγάλες πολιτικές μορφές του ελληνικού πολιτικού βίου συνέδεσαν το πέρασμα της χώρας από τον 19ο αιώνα στον 20ο. Για τον 21ο αιώνα, θα κρίνει ο ιστορικός του μέλλοντος.