Ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία: Μία πολιτική δέσμευση που έγινε πράξη

Φέτος συμπληρώνονται δέκα χρόνια από την 5η Μαΐου του 2013, όταν καθιερώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως ευρωπαϊκή ημέρα για την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία. Ένα θεμελιώδες και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα, που συνιστά αναγκαίο προαπαιτούμενο για την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις πτυχές της καθημερινότητας, την άρση των άμεσων και έμμεσων διακρίσεων και παγιωμένων κοινωνικών στερεοτύπων, την ενίσχυση της ορατότητας τους και την ενεργή κοινωνική τους συμπερίληψη χωρίς αποκλεισμούς. Επενδύοντας στη δημιουργική υιοθέτηση του δικαιωματικού μοντέλου θεώρησης της αναπηρίας, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη τα τέσσερα αυτά χρόνια προσέγγισε τη συνθήκη της αναπηρίας ως πτυχή της ανθρώπινης ποικιλομορφίας και έδωσε έμφαση στο σχεδιασμό ενεργητικών πολιτικών που διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρία τη δυνατότητα να ζουν αυτόνομα και αξιοπρεπώς, να μετακινούνται ανεμπόδιστα, να σπουδάζουν, να εργάζονται, να συμμετέχουν σε κάθε τομέα της κοινωνικής ζωής σε ίση βάση με το γενικό πληθυσμό.

Μετά τη δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη προς το αναπηρικό κίνημα για τη θέσπιση της υπηρεσίας του προσωπικού βοηθού το Δεκέμβριο του 2018, ακολούθησε το πρόγραμμα της ΝΔ, στο οποίο εξειδικεύσαμε τις προτάσεις μας για την προώθηση πολιτικών που θα κάνουν πράξη την ανεξάρτητη διαβίωση, διασφαλίζοντας το δικαίωμα των ΑμεΑ να ζουν σε περιβάλλον και συνθήκες που επιλέγουν οι ίδιοι, με πλήρη σεβασμό στην ατομική τους ελευθερία, τις ανάγκες και τις επιθυμίες τους. Ειδικότερα, δεσμευτήκαμε για τη θεσμοθέτηση του επαγγέλματος του προσωπικού βοηθού, με εξασφαλισμένη αμοιβή και ασφάλιση, ο οποίος θα παρέχεται στα άτομα με αναπηρία που τον χρειάζονται, υποστηρίζοντας τους εξατομικευμένα σ’ ένα ευρύ φάσμα καθημερινών δραστηριοτήτων. Ο προσωπικός βοηθός είναι το μέσο για την εξασφάλιση της αυτονομίας και την επίτευξη της ανεξάρτητης διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία με όρους ισότητας και αξιοπρέπειας.

Η κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας ότι ο προσωπικός βοηθός αποτελεί στρατηγικό βραχίονα για την ανεξάρτητη διαβίωση και αναγκαίο παράγοντα για την απρόσκοπτη κοινωνική ένταξη των ατόμων με αναπηρία που τον χρειάζονται, προχώρησε στη θεσμοθέτηση πιλοτικού προγράμματος παροχής προσωπικού βοηθού.

Με τη θέσπιση της υπηρεσίας του προσωπικού βοηθού, η Ελλάδα εντάσσεται πλέον ενεργά στον κύκλο των χωρών που εναρμονίζονται έμπρακτα με τη σύγχρονη δικαιωματική προσέγγιση της αναπηρίας. Αποτελεί σε συνάρτηση με ένα πλέγμα που σχεδιάζουμε, ένα ισχυρό μέσο κατά της ιδρυματοποίησης και του κοινωνικού αποκλεισμού, είτε αυτός εντοπίζεται σε κλειστές δομές, είτε ακόμη και μέσα στα σπίτια, όταν άτομα με αναπηρία βρίσκονται εγκλωβισμένα και περιθωριοποιημένα, χωρίς ευκαιρίες προσωπικής, κοινωνικής και επαγγελματικής εξέλιξης.

Αυτές τις ευκαιρίες εγγυόμαστε εμείς με τις πολιτικές που θέσαμε τις βάσεις και θα υλοποιήσουμε την επόμενη ημέρα, όπως η θεσμοθέτηση της υποστηριζόμενης εργασίας και η εκπόνηση εθνικής στρατηγικής για την ανεξάρτητη διαβίωση και τη συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία στην κοινότητα. Ήδη βρίσκεται στην τελική φάση, η έγκριση δημιουργίας προγράμματος εκπαιδευτών στην κινητικότητα, τον προσανατολισμό και τις δεξιότητες καθημερινής διαβίωσης για τους συμπολίτες μας με οπτική αναπηρία. Το πρόγραμμα σχεδιάζεται σε στενή συνεργασία με την ΕΣΑμεΑ και οι εκπαιδευτές που θα το παρακολουθήσουν θα καλύψουν τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία στο σύνολο της Επικράτειας. Επιπρόσθετα, δίνουμε έμφαση και στην ενίσχυση και τη θεσμική αναβάθμιση της υποστηρικτικής υπηρεσίας των σκύλων οδηγών τυφλών, που συμβάλλει στην ποιοτική βελτίωση των συμπολιτών μας με οπτική αναπηρία και στη μεγιστοποίηση της αυτονομίας τους. Η αναγκαιότητα για τον σχεδιασμό αυτών των πολιτικών και των παρεμβάσεων αναδείχθηκε από το πόρισμα της ομάδας εργασίας που συγκροτήθηκε στη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, με την ενεργή συμμετοχή του αναπηρικού κινήματος και των φορέων της οπτικής αναπηρίας. Γιατί εμείς πιστεύουμε στη διαβούλευση με τους κοινωνικούς ετέρους ως απαραίτητο εργαλείο παραγωγής πολιτικών που έχουν ως στόχο τον κοινωνικό μετασχηματισμό και την ποιοτική εξέλιξη της κοινωνίας μας.

Η φετινή επέτειος για την ευρωπαϊκή ημέρα ανεξάρτητης διαβίωσης βρίσκει την Ελλάδα να έχει κάνει σημαντικότατα βήματα προόδου, σηματοδοτώντας την ποιοτική βελτίωση της καθημερινότητας των ατόμων με αναπηρία με σταδιακή μεταστροφή τους κουλτούρας της κοινωνίας μας, αφού πλέον οι συμπολίτες μας καθίστανται ορατοί και η κοινωνία έχει αρχίσει να κατανοεί ότι οφείλει να προσαρμόζεται και στις δικές τους ανάγκες. Το δικαίωμα στην ανεξάρτητη διαβίωση και την κοινωνική συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία εξακολουθεί να συνιστά για εμάς κομβική προτεραιότητα, με στόχο τη διασφάλιση της ορατότητας για όλους και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας ανοιχτής, προοδευτικής και συνεκτικής, στη βάση  της αποδοχής της ετερότητας, με όρους ίσων ευκαιριών και κοινωνικής δικαιοσύνης.