Τι μάθαμε από την πανδημία και η ζωή μετά

Είναι ίσως το πιο ελπιδοφόρο Σαββατοκύριακο του τελευταίου εξαμήνου. Είμαστε ακόμη κλεισμένοι, χωρίς Πάσχα στο χωριό, αλλά με όλες τις προβλέψεις να προμηνύουν τη σταδιακή αλλά οριστική έξοδο από την πανδημική κρίση.

Παρατηρώντας τη ζωή από απόσταση, καθισμένος στο γραφείο, διαβάζω, ακούω τα δελτία, αναρωτιέμαι, γράφω, τιθασεύοντας τον χρόνο. Πέραν της συλλογικής μάχης, αισθάνομαι και σαν προσωπική νίκη, την αντοχή, τη συμφιλίωση με τη ρουτίνα, το πείσμα να μην επηρεαστώ αρνητικά. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο ο Απρίλιος θα ήταν ο μήνας εξόδου από την πανδημία. Αν πήγαμε καλά ή όχι, μόνο τα νούμερα το δείχνουν. Και τα νούμερα δείχνουν μία σταθεροποίηση, όχι απόλυτα θετικά, αλλά η πίεση στα νοσοκομεία οφείλεται κατά κύριο λόγο στους ανεμβολίαστους των μεγάλων ηλικιών. Αν υπήρχε υψηλότερη προσέλευση των άνω των 60 στους εμβολιασμούς, το πρόβλημα θα ήταν μικρό. Ωστόσο, το τείχος ανοσίας χτίζεται με γεωμετρικούς ρυθμούς, ως άθροισμα των εμβολιασμένων και των νοσούντων.

Το άνοιγμα στις νέες ηλικίες είναι σωστό και θα μπορούσε να γίνει νωρίτερα. Η κυβέρνηση το πήγε σε γενικές γραμμές καλά. Η τεχνοκρατική υφή του προβλήματος παγίδευσε μία κατ’ εξοχήν αντιτεχνοκρατική αντιπολίτευση. Αν δεν καταλάβεις το πρόβλημα, δεν μπορείς να το λύσεις ούτε λάθος. Ο ΣΥΡΙΖΑ μετέθετε τη συζήτηση και πάλι σε γενικεύσεις αιτιοκρατικής ερμηνείας και προσχηματικών ιδεολογικών ευαισθησιών, αλλά δεν μας έλεγε τι ακριβώς πρέπει να κάνουμε την επόμενη εβδομάδα. Έτσι επιδόθηκε σε φιοριτούρες κρούοντας ανοιχτές θύρες, προσφεύγοντας σε εύκολες κριτικές επί παντός του επιστητού, ή αναδεικνύοντας δευτερεύοντα ή παράλογα, όπως υπήρξε η ιστορία με τις πορείες και τις συγκεντρώσεις, και φλερτάροντας ενίοτε με τους αρνητές.

Η αποτίμηση της συνολικής στατιστικής αποδεικνύει ότι η χώρα τα κατάφερε ικανοποιητικά σε σχέση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Πολλοί άνθρωποι έζησαν σε διαφορετικούς δραματικούς τόνους το σοκ της πανδημίας. Άλλοι γονάτισαν από την ανεργία, οι επιστήμονες και ελεύθεροι επαγγελματίες έδωσαν μάχη για να διαφυλάξουν τις επιχειρήσεις τους και οι δημόσιοι υπάλληλοι, κάπως πιο τυχεροί, ανταμείφθηκαν με παρατεταμένες διακοπές τηλεργασίας. Κακά τα ψέματα, ο δημόσιος τομέας δεν δούλεψε όλο αυτό το διάστημα, πέρα από εξαιρέσεις. Αν κάτι έσωσε την κατάσταση, ήταν οι νέες ψηφιακές διαδικασίες που θεσμοθετήθηκαν. Η εφορία σού δίνει πια φορολογική ενημερότητα ηλεκτρονικά. Λίγους μήνες πριν χρειαζόταν διαπραγμάτευση με τον Έφορο τον ίδιο! Είναι το μεγάλο κέρδος μέσα στη ζοφερή ατμόσφαιρα που διαμορφώθηκε.

Ωστόσο, η κοινωνία και η κάθε μεμονωμένη ανθρώπινη ψυχολογία βγαίνουν τραυματισμένοι. Ο καιρός ήταν πολύς. Ο χρόνος μεγάλος. Άνθρωποι έχασαν τους αγαπημένους τους. Πολλοί ευάλωτοι άνθρωποι, αποδιοργανώθηκαν πλήρως, οι νέοι και τα παιδιά βίωσαν μία αδιανόητη ψυχική πίεση. Όμως η ζωή συνεχίζεται. Κάθε κρίση επιφυλάσσει ευκαιρίες, αρκεί να έχει διαβαστεί ορθά. Τώρα πρέπει να επιδειχθούν γρήγορα πολιτικά αντανακλαστικά για την επάνοδο. Αυτή η μεταβατική περίοδος, από εδώ και πέρα, θα είναι ακόμη πιο κρίσιμη, μία πρόκληση για όλους. Προέχει η συντεταγμένη αναδιοργάνωση της οικονομίας με γρήγορα βήματα, η αξιοποίηση της εμπειρίας για την ψηφιακή διακυβέρνηση και η στροφή στην ανάδειξη των δημοσίων χώρων και της βιώσιμης κινητικότητας των πόλεων.