Η μόνη ζωή που έχουν

Στην διάρκεια του Αμερικανικού εμφύλιου ο Αβραάμ Λίνκολν έκανε ότι μπορούσε για να δίνει χάρη σε στρατιώτες που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο. Οι στρατηγοί του διαμαρτύρονταν ότι καταστρέφει την πειθαρχία. Τι είναι να χάσει κάποιος το κεφάλι του, έλεγαν, όταν καθημερινά πεθαίνουν χιλιάδες στη μάχη; Έχετε δίκιο, τους απαντούσε, μόνο σκέφτομαι αυτόν τον κακομοίρη, είναι το μόνο κεφάλι που έχει. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους μετανάστες. Μπροστά στη μεγάλη εικόνα, ένας ακόμα νεκρός δεν λέει πολλά. Γι’ αυτόν τον ένα νεκρό ωστόσο η χώρα μας βρέθηκε κατηγορούμενη από μερίδα ευρωβουλευτών στην διάρκεια συνεδρίασης της Επιτροπής Δικαιωμάτων και Δικαιοσύνης του Ευρωκοινοβουλίου. Οι κατηγορίες στηρίχθηκαν στα πορίσματα ερευνών τριών οργανώσεων, της Bellingcat, της Lighthouse Reports και της Forensic Architecture. Δεν είμαι σε θέση να κρίνω την αξιοπιστία τους. Ο ακτιβιστής και συγγραφέας Απόστολος Δοξιάδης ωστόσο, με ένα εξαιρετικά εμπεριστατωμένο άρθρο του, αποδόμησε την σχετική επιχειρηματολογία υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει κανένα σοβαρό στοιχείο σε βάρος της Ελληνικής κυβέρνησης. Άθελα του όμως, ή ενδεχομένως και ηθελημένα, ο Δοξιάδης εξέθεσε την κυβέρνηση στο πιο βασικό: στο ότι δηλαδή τελικά υπήρξε νεκρός όπως υπήρξαν και τραυματίες. Κάτι το οποίο η κυβέρνηση, όπως είναι γνωστό, αρνείτο μιλώντας για fake news. Ιδού τι έγραφε σε tweet του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όταν για πρώτη φορά εμφανίστηκε το βίντεο με τον νεκρό πρόσφυγα: «Βίντεο που δείχνει νεκρό στα ελληνοτουρκικά σύνορα είναι fake news». Την θέση αυτή επαναλάμβανε κάθε φορά που εμφανιζόταν σχετικό δημοσίευμα σε ξένη εφημερίδα, όπως τον Guardian, τους New York Times ή το Spiegel.

Είναι ασφαλώς σύμπτωμα των καιρών το ότι την γραμμή του κυβερνητικού εκπροσώπου ακολούθησαν τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης, αμφισβητώντας ούτε λίγο ούτε πολύ όχι μόνο την αξιοπιστία των ρεπορτάζ αλλά και τον ίδιο τον, ύποπτο φυσικά, ρόλο των ξένων δημοσιογράφων και μέσων. Τα κόντυναν στα μέτρα τους. Έτσι, οι ίδιοι που σήμερα εκθειάζουν το άρθρο του Δοξιάδη, είναι αυτοί που αμφισβητούσαν την ύπαρξη νεκρού και τραυματιών. Όχι ότι θα αλλάξουν στάση. Είμαστε στην εποχή όπου πραγματικότητα είναι ό,τι συμφωνεί μαζί μας. Αρκεί μια περιδιάβαση στα μίντια για να το διαπιστώσει κανείς. Στα μέσα που υποστηρίζουν τον Σύριζα δεν θα βρείτε ουσιαστικά τίποτα για την υπόθεση Παπά- Καλογρίτσα εκτός ίσως από τις απαντήσεις του ίδιου του Σύριζα. Όπως φυσικά ουσιαστικά δεν θα βρείτε λέξη στα μέσα της συμπολίτευσης, για τις απίστευτες συνομιλίες στελεχών της ΝΔ που κατέγραψε η ΕΥΠ.

Στην υπόθεση του νεκρού μετανάστη ωστόσο το πρόβλημα για την Ελλάδα είναι ακριβώς αυτή η προσπάθεια άρνησης της πραγματικότητας. Γιατί όταν αρνείσαι το προφανές, την ύπαρξη νεκρού δηλαδή, η εντύπωση που δίνεις είναι ότι επιχειρείς κάτι να κρύψεις. Αυτό δεν συνεπάγεται αναγκαστικά ότι ευθύνεται η ελληνική πλευρά. Αν μη τι άλλο θα ήταν παράλογο να είχε δοθεί τέτοια εντολή, όταν η κυβέρνηση γνώριζε ότι οι ενέργειές της παρακολουθούνται στενά από όλες τις ευρωπαϊκές αρχές και όλα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Το ίδιο δεν είναι λογικό να υπήρξε τουρκική προβοκάτσια. Θα σήμαινε ότι συμμέτοχοι είναι οι σύντροφοι του νεκρού. Είναι άλλο θέμα φυσικά η επικοινωνιακή  εκμετάλλευση του γεγονότος. Έτσι πιο πιθανό μοιάζει οι πυροβολισμοί να προήλθαν από ανεξέλεγκτους οπλοφόρους που δρούσαν στην περιοχή. Το κλίμα που είχε  δημιουργηθεί, η εθνικιστική έξαρση και στις δύο πλευρές των συνόρων, θα έβαζαν σε πειρασμό πολλούς και με πολλές διαφορετικές ατζέντες. Αλλά αυτό είναι μια εικασία.

Στο άρθρο του ο Δοξιάδης κάνει ακόμα μία ενδιαφέρουσα επισήμανση. Κατηγορεί τις οργανώσεις για υποκρισία επειδή δεν αντέδρασαν καθόλου στις παράνομες επαναπροωθήσεις Τούρκων αντιφρονούντων στον Έβρο. Έχει δίκιο. Πρόκειται για μια σκοτεινή υπόθεση ντροπής για την τότε κυβέρνηση του Σύριζα. Οι προχθεσινές αποκαλύψεις Αποστολάκη για την πρόθεση του κ. Τσίπρα να στείλει πίσω, μαζί με το ελικόπτερο, τους 8 στρατιωτικούς στους οποίους τελικά έδωσε άσυλο η Ελληνική Δικαιοσύνη, δείχνει με τον πιο παραστατικό τρόπο τον κυνισμό των χειρισμών της πρώτη φορά αριστεράς. Το ζήτημα ωστόσο είναι ότι επαναπροωθήσεις γίνονται και σήμερα. Όχι αναγκαστικά αντιφρονούντων, αλλά βέβαια ποιος ξέρει ποιοι είναι μέσα στις βάρκες που σπρώχνονται πίσω στα τουρκικά χωρικά ύδατα; Η κυβέρνηση, παρά τα σχετικά βίντεο, αρνείται και πάλι ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει. Η πρόσφατη συμπεριφορά της, δεν εμπνέει εμπιστοσύνη στις επίσημες διαψεύσεις. Όπως και η ευκολία με την οποία κορυφαία στελέχη της υιοθετούν έναν ξενοφοβικό λόγο.

Για μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης βέβαια όλα αυτά είναι λεπτομέρειες μπροστά στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί το μεταναστευτικό. Για τους μετανάστες πάλι είναι η ζωή τους. Η μόνη που θα ζήσουν.