Η μάσκα πρέπει να χρησιμοποιείται από όλους

Καθώς ο κόσμος φαίνεται να μπαίνει στο δεύτερο κύμα του κορωνοϊού, τα αντιικά φάρμακα δεν είναι ακόμη διαθέσιμα (μάλλον τα αντιικά αντισώματα θα έρθουν στο τέλος του χρόνου), τα δε ελπιδοφόρα εμβόλια χρειάζονται χρόνο (μάλλον θα τα έχουμε το επόμενο καλοκαίρι). Οι κοινωνίες, κουρασμένες από το πρώτο lockdown και τις σημαντικότατες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις του, χαλαρώνουν επικίνδυνα και αφήνονται στο έλεος του ιού, που ήρθε για να μείνει. Προσμέναμε ότι η ζέστη θα τον περιορίσει, αλλά μάταια. Το δεύτερο κύμα χτυπά τις θερμές νότιες πολιτείες της Αμερικής και τις χώρες της Λατινικής Αμερικής με μανία. Τα διαπιστωμένα εργαστηριακά κρούσματα υπερέβησαν διεθνώς τα 10.000.000, τα μαθηματικά μοντέλα μας υπολογίζουν ότι ο ιός έχει ίσως προσβάλει μέχρι και 100.000.000 ανθρώπους διεθνώς, με τους θανάτους να ξεπερνούν πλέον τους 500.000. 

Εμπεριστατωμένες πλέον μελέτες με δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες, δημοσιευμένες σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά μετά από αξιολόγηση των δεδομένων (δεν είναι προδημοσιεύσεις) δείχνουν ότι η μάσκα, όταν χρησιμοποιείται από όλους (φέροντες τον ιό και μη) στους κλειστούς χώρους και στους πολυσύχναστους ανοιχτούς, προστατεύει εξαιρετικά αποτελεσματικά. Η πιθανότητα μόλυνσης στην περίπτωση αυτή πέφτει στο 1.5%! Οι πολίτες όμως αγνοούν αυτές τις αξιόπιστες πληροφορίες και εκτίθενται στο ιό ανεξέλεγκτα. Αψηφούν ότι το δεύτερο κύμα μπορεί να είναι ακόμη πιο επικίνδυνο και θανατηφόρο. Και βέβαια αγνοούν τις σε βάθος χρόνου επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών που έχουν εκτεθεί στον ιό, που τώρα αρχίζουμε να τις καταλαβαίνουμε. Δύο από αυτές περιγράφονται στις επόμενες παραγράφους. 

Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι υποδοχείς ACE2, που είναι γνωστό ότι αναγνωρίζουν και συνδέονται με την πρωτεΐνη-ακίδα του ιού SARS-CoV-2 βοηθώντας την κυτταρική είσοδό του, εκφράζονται σε πολλές περιοχές του ανθρώπινου εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένου του κινητικού φλοιού, του οπίσθιου φλοιού, των κοιλιών, της μέλαινας ουσίας, του οσφρητικού βολβού, του ραχιαίου κινητικού πυρήνα, και μάλιστα σχεδόν όλους τους βασικούς κυτταρικούς τύπους που απαρτίζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των νευρώνων, των μικρογλοιακών κυττάρων, των αστροκυττάρων και των ολιγοδενδροκυττάρων. Οι υποδοχείς ACE2 εκφράζονται επίσης σε μεγάλο βαθμό στους νευρώνες του προμήκη πυρήνα, μια περιοχή του εγκεφάλου που περιέχει τα εγκεφαλικά κέντρα που ρυθμίζουν το αναπνευστικό και καρδιαγγειακό σύστημα, τις αυτόνομες δηλαδή λειτουργίες της αναπνοής, του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης. Στην πραγματικότητα, μερικές από τις επιδράσεις του κορωνοϊού στα αναπνευστικά και καρδιαγγειακά συστήματα αποδίδονται στη μόλυνση των νευρώνων του προμήκη πυρήνα. Ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της μόλυνσης του εγκεφάλου από τον ιό δεν μας είναι ακόμη γνωστές. Δεν γνωρίζουμε, για παράδειγμα, εάν ο ιός επιδρά στη λειτουργικότητα του εγκεφάλου με ψυχοδιανοητικές συνέπειες, ή στη σε βάθος χρόνου επιβίωση των νευρώνων και στην απώλεια εγκεφαλικής ουσίας. Η ερευνητική μας ομάδα στην Κρήτη προγραμματίζει να μελετήσει ακριβώς την επίδραση του κορωνοϊού στον ανθρώπινο εγκέφαλο με τη χρήση της εργαστηριακής της πλατφόρμας του ανθρώπινου εγκαφάλου-on-a-chip.

Πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι η μόλυνση με τον κορωνοϊό οδηγεί τα ανοσοκύτταρα των ασθενών στην παραγωγή αντισωμάτων που σχετίζονται με αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ο ερυθηματώδης λύκος. Δεν γνωρίζουμε σήμερα αν σε βάθος χρόνου οι ασθενείς αυτοί αναπτύξουν κλινική συμπτωματολογία αυτοάνοσων νόσων, μερικές εκ των οποίων έχουν έντονα αρνητικά αποτελέσματα στη ζωή των ασθενών τους. 

Από τα ανωτέρω είναι προφανές ότι η αποφυγή επαφής με τον κορωνοϊό είναι εξαιρετικά σημαντική όχι μόνο για την αποφυγή των επικίνδυνων άμεσων επιπτώσεων στην υγεία των ασθενών (15% νοσηλεύονται στο νοσοκομείο και 5% χρειάζονται μονάδα εντατικής θεραπείας) αλλά και στην πιθανολογούμενη αλλοίωση της υγείας τους σε βάθος χρόνου. Μέχρι να αποκτήσουμε δυνατότητες προφύλαξης στην έκθεση στον κορωνοϊό με τα εμβόλια ή να περιορίσουμε το ιικό φορτίο, την ποσότητα του ιού σε περίπτωση λοίμωξης με αντιικά φάρμακα, το πλέον αποτελεσματικό «φάρμακο» είναι η μάσκα. Όλοι λοιπόν μάσκα σε κλειστούς και σε πολυσύχναστους ανοιχτούς χώρους. Μάσκα, μάσκα, μάσκα...