Γίναμε όλοι αρχιτέκτονες με αφορμή τα νέα σχέδια για τους ουρανοξύστες του Ελληνικού.
1) Δεν μπορώ να καταλάβω την απαξιωτική φράση «γίναμε όλοι αρχιτέκτονες» ως απάντηση στη δυσαρέσκεια για ένα αρχιτεκτονικό σχέδιο. Όχι παιδιά, δεν γίναμε αρχιτέκτονες όπως δεν γίναμε μάγειρες, μουσικοί ή σκηνοθέτες και, παρ' όλα αυτά, λέμε αν μας άρεσε το φαγητό που φάγαμε, το τραγούδι που ακούσαμε ή η ταινία που είδαμε. Και το ίδιο κάνετε κι εσείς που ρωτάτε αν γίναμε αρχιτέκτονες. Ακόμα κι εσείς, οι πολύ αυστηροί με το δικαίωμα στην κριτική, θα έχετε πει μια κουβέντα για κάτι που φάγατε σε κάποιο εστιατόριο κaι, όταν σας ρωτήσανε αν σας άρεσε ο Τζόκερ, δεν απαντήσατε «δεν έχω άποψη, δεν είμαι σκηνοθέτης».
Φυσικά και θα λέμε αν κάτι που βλέπουμε (και αν κατασκευαστεί θα βλέπουμε μέχρι να πεθάνουμε) μας αρέσει ή όχι και η μόνη περίπτωση να πρέπει να επιδείξουμε δίπλωμα αρχιτέκτονα είναι να αρχίσουμε να μιλάμε για κατασκευαστικές και λειτουργικές λεπτομέρειες. Μέχρι να φτάσουμε σ' αυτό το σημείο θα λέμε αν μας αρέσει κάτι που βλέπουμε (και μπορεί να το βλέπουμε μέχρι να πεθάνουμε) ανεξαρτήτως επαγγέλματος και σπουδών.
2) Το ότι θα λέμε τη γνώμη μας δεν σημαίνει πως δεν είναι πολύ πιθανό όσοι είπαμε ότι αυτό το σχέδιο δεν μας αρέσει να μοιάζουμε με τους κατοίκους του Παρισιού που όταν πρωτοαντίκρυσαν τον Pύργο του Άιφελ αναρωτήθηκαν τι είδους εξάμβλωμα είναι αυτό που καταστρέφει την πόλη τους, χωρίς να καταλαβαίνουν ότι μιλούσαν για κάτι που λίγο καιρό μετά έγινε το σύμβολο χωρίς το οποίο κανείς δεν μπορεί να φανταστεί την πόλη τους. Ακόμα και η δική μας γνώμη μπορεί στο μέλλον να αλλάξει (έχει συμβεί σε πολλούς με τον Δρομέα), οπότε καλό είναι να έχουμε στο νου μας ότι, όπως δεν χρειάζεται να είμαστε πτυχιούχοι για να λέμε τι μας αρέσει, έτσι δεν χρειάζεται αυτό που δεν αρέσει σε μας να είναι και άσχημο και για όλους τους άλλους.
3) Είναι πολύ υποτιμητικό κάθε πρόταση για το μέλλον να πρέπει ντε και καλά να συνδέεται με το πολύ μακρινό παρελθόν, εν προκειμένω με τις Καρυάτιδες. Είναι σαν να έχει παγιωθεί η άποψη ότι είμαστε τόσο παρελθοντολάγνοι, που πρέπει σώνει και καλά το κάθε τι να συνδέεται με την ένδοξη αρχαιότητα. Είναι σαν να είναι δεδομένο πως η Ελλάδα έχει αξία αποκλειστικά εξαιτίας του παρελθόντος της. Αλλά αξία αποκλειστικά εξαιτίας τους παρελθόντος τους έχουν μόνο οι πεθαμένοι. Η Ελλάδα μπορεί να μην έχει να επιδείξει πολλά, αλλά έχει κι άλλα σύμβολα που δεν ταυτίζονται με την αρχαιότητα. Η ναυτιλία μεγαλουργεί ακόμα και σήμερα, ενώ η θάλασσα ή η ελιά είναι διαχρονικά ελληνικά σύμβολα. Και υπάρχει και ένα παλιό αεροδρόμιο η αξιοποίηση του οποίου μπορεί να γίνει το σύμβολο μιας νέας, καλής, Ελλάδας. Θέλω να πω, υπάρχουν πράγματα να εμπνευστεί κανείς χωρίς να υποκύψει στην προγονοπληξία.
4) Έχουν ένα δίκιο όσοι λένε πως είναι κάπως περίεργο να κατοικούμε σε μια πόλη με τόσα χάλια και να κρίνουμε την αισθητική ενός σύγχρονου αρχιτεκτονικού σχεδίου. Όντως, η πρωτεύουσα είναι τόσο άσχημη που, όταν κάποιος θέλει να υπερασπιστεί την ομορφιά της, το μόνο που έχει να πει είναι ότι «έχει όμορφες γωνιές» και είναι αλήθεια πως, όταν φοράς κουρέλια, ένα ολοκαίνουργιο μοντέρνο ρούχο είναι προτιμότερο, ακόμα κι αν δεν ταιριάζει με την αισθητική σου. Αλλά δεν θα ήταν ωραίο να ταίριαζε κιόλας; (Φυσικά μιλάω γι’ αυτά που μου αρέσουν εμένα, που είναι άλλα από αυτά που σου αρέσουν εσένα, που είναι άλλα από αυτά που αρέσουν εκείνου κ.ο.κ.) Εννοείται πως από το τίποτα (ή και από το άλλο σχέδιο της Χαρντ της Ροκ που δεν είναι και κάτι) προτιμώ αυτό το σχέδιο, που καθόλου δεν μου αρέσει. Όσο για το απαξιωτικό «θα γίνουμε Ντουμπάι» ας το πει κάποιος κάτοικος της Ρώμης ή της Μαδρίτης ή ........................ (συμπληρώστε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα της αρεσκείας σας). Ο κάτοικος της Αθήνας που το λέει μοιάζει με οδηγό Λάντα που το αφήνει στο συνεργείο και όταν πάει να το πάρει διαμαρτύρεται λέγοντας «Λαμποργκίνι μου το κάνατε».
5) Και το έργο του Ελληνικού πρέπει να προχωρήσει ακόμα κι αν το κεντρικό κτίριο έχει σχήμα τον ήλιο του ΠΑΣΟΚ (που λέει ο λόγος και ζητώ συγγνώμη αν δίνω ιδέες) και εμείς πρέπει να μιλάμε χωρίς να ανησυχούμε μήπως και δεν είναι σωστό να λέμε τι μας αρέσει και τι όχι. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο και δεν χρειάζεται το Ελληνικό να γίνει άλλη μια αιτία τσακωμού που οι μισοί θα ξέρουμε και θα έχουμε γούστο και οι άλλοι μισοί θα είναι κακόγουστοι και άσχετοι. Και μπράβο μας.
10°
