Από το πρωί στο φέισμπουκ, διάφοροι φίλοι μου –όλοι σχεδόν με φωτογραφίες «Σιγά μη φοβηθώ» στα προφίλ τους– τσακώνονταν μεταξύ τους. Εσείς φταίτε, έγραφαν οι μεν. Όχι εσείς φταίτε, απαντούσαν οι άλλοι.
Ένιωσα την ανάγκη να παραστώ στην κηδεία του Παύλου Φύσσα.
Έφτασα έντεκα παρά. Άφησα το μηχανάκι κάτω, στη Σχιστού-Σκαραμαγκά, και ανηφόρισα καμιά πεντακοσαριά μέτρα με τα πόδια, προς το νεκροταφείο. Στα δεξιά του δρόμου μαγαζάκια που αναλαμβάνουν το άναμμα καντηλιών έναντι 20 ευρώ το μήνα. Στις βιτρίνες πήλινοι Χριστούληδες με ανοιγμένα τα χέρια και αγγελάκια με γερμένο το κεφάλι. Μπροστά, μια πανύψηλη τσιμεντένια πύλη και πάνω της μια πινακίδα υπενθυμίζει στον κόσμο να μην αφήνει τσάντες στα αυτοκίνητα. «Σε περίπτωση κλοπής, ουδεμία ευθύνη φέρουμε» προειδοποιεί.
Ο κόσμος είναι πολύς. Λιγότερος από όσο περίμενα, αλλά πολύς. Οι περισσότεροι νέοι. Περιμένουμε αμίλητοι έξω από τη αφύσικα μεγάλη εκκλησία. Νιώθω παράξενα. Τον Παύλο Φύσσα δεν τον είχα καν ακουστά όσο ζούσε. Τον ρώτησε κανείς αυτόν τον άνθρωπο αν ήθελε να γίνει σύμβολο;
Η τελετή τελειώνει και ακολουθούμε σιωπηλοί το λευκό φέρετρο. Κάποιοι πίσω αρχίζουν τα συνθήματα για τις κρεμάλες που έρχονται και για το αίμα που κυλάει…«Όχι τέτοια!» φωνάζει σθεναρά μια κοπέλα. «Τραγούδια μόνο!».
Τα συνθήματα κόβονται με το μαχαίρι. Οι φίλοι αρχίζουν να τραγουδούν τους στίχους του. Προχωράμε προς την άκρη του βράχου μέσα στον ανελέητο ήλιο. Δεξιά και αριστερά φτωχικά μνήματα, σφηνωμένα στην ξεραΐλα. Δέντρα ούτε για δείγμα. Οι πιο ακριβοί τάφοι είναι κλεισμένοι σε ένα περίβλημα από νάιλον. Μερικοί έχουν από πάνω μια απλή τέντα, να ρίχνει λίγη σκιά. Το Σχιστό μοιάζει να απέχει εκατοντάδες χιλιόμετρα από το Α΄ νεκροταφείο...
Η πομπή σταματάει. Χωρίς να το καταλάβω έχω βρεθεί λίγα μέτρα μακριά από το ανοιχτό φέρετρο. Ανάμεσα από τα σώματα των συγγενών διακρίνω το πρόσωπο του νεκρού. Η μορφή του, ακόμα κι έτσι, αποπνέει μια απίστευτη δύναμη.
«Να εύχεσαι να μη χαμογελάει ο πεθαμένος» μου είχε πει μια γριά, πριν χρόνια, σε μια άλλη κηδεία. «Αλλιώς θα πάρει κι άλλους μαζί του».
Ο Παύλος δεν χαμογελάει.
Κάποιοι ξεκινούν τα συνθήματα («Ένας στο χώμα χιλιάδες στον αγώνα»), αλλά οι φίλοι τους σταματούν και πάλι. Πάνω από τον τάφο ακούγονται μόνο τραγούδια και χειροκροτήματα.
Λίγο αργότερα γίνομαι μάρτυρας μια συγκλονιστικής σκηνής. Πρωταγωνιστής ένας από τους φίλους του νεκρού. Λυγίζει συντετριμμένος μπροστά σε μια γυναίκα.
«Να τραγουδάς παιδί μου» τον συμβουλεύει, μέσα στον αβάσταχτο πόνο της, εκείνη.
Φεύγω εντυπωσιασμένος από το ήθος και την ήρεμη δύναμη των συγγενών και των φίλων. Στα μάτια μου, τόσο ο άνθρωπός τους όσο και αυτοί οι ίδιοι έχουν γίνει ήδη σύμβολα.
Επιστρέφοντας περνώ κάτω από μια τοπική οργάνωση της Χρυσής Αυγής. Σ’ ένα τέτοιο γραφείο ερχόταν ο δολοφόνος για να εισπράττει το χαρτζιλίκι του. Στο μπαλκόνι έχουν κρεμάσει, ξεδιάντροπα, δύο υπερμεγέθεις ελληνικές σημαίες.
Ο Παύλος δεν χαμογελούσε. Όμως, εδώ που φτάσαμε, πρέπει να προσπαθήσουμε πολύ για να μη χυθεί κι άλλο αίμα.
ΠΡΟΣΦΑΤΑ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας παρέστη στην παρουσίαση του βιβλίου «Ιστορίες από τη Λατινική Αμερική: Από τον Πινοσέτ και τον Εσκομπάρ στις σύγχρονες Δημοκρατίες», του Ιάσονα Πιπίνη
Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε το βιβλίο του «Ιθάκη» στη Θεσσαλονίκη
Ο πρωθυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η επόμενη σεζόν να γυριστεί στην Αθήνα
Στο πρώτο 15ημερο του Φεβρουαρίου η συνάντηση με τον Ερντογάν
Βίντεο του υπουργού Υγείας από την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας
Πώς είναι δυνατόν να προκύψει από αυτήν την πολιτική Βαβέλ βιώσιμη εναλλακτική κυβερνητική λύση;
Εκτός Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης
Στα 3,026 δισ. ευρώ οι οφειλές τον Νοέμβριο, με μικρή μηνιαία μείωση αλλά ετήσια αύξηση
Ο Πρωθυπουργός συνομίλησε με το ιατρικό προσωπικό, καθώς και με ασθενείς για τις μεταρρυθμίσεις του ΕΣΥ
Σε κλίμα ενότητας πραγματοποιήθηκε εκδήλωση εις μνήμην του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αλβανίας, Αναστασίου
«Τα Κέντρα Καινοτομίας που δημιουργούμε στη χώρα είναι σημείο αναφοράς για την εκπαίδευση», δήλωσε η Υπουργός
«Θα εφαρμοστεί ο νόμος όπως προβλέπεται», ξεκαθάρισε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη
Πλεόνασμα και αυξημένα έσοδα καταγράφει ο κρατικός προϋπολογισμός, σύμφωνα με τα ταμειακά στοιχεία της ΤτΕ
Η εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ θέτει όρια στον διάλογο με τους αγρότες και σχολιάζει ΟΠΕΚΕΠΕ, δημοσκοπήσεις και ελληνοτουρκικά
Σφοδρή επίθεση της ευρωομάδας της ΝΔ στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση του στα μέτρα προστασίας αγροτών
Ένταση on air για τις δηλώσεις με τα ναρκωτικά - Η ανάρτησή του λίγη ώρα μετά
«Δεν είναι πια ούτε στις λίστες των ανενεργών μελών της ΝΔ»
Τι επιλογές έχει όποιος ψηφίζει εκσυγχρονισμό και προσαρμογή στην πραγματικότητα;
«Δεν θα συζητήσουμε ποτέ θέματα κυριαρχίας της χώρας. Είναι αδιαπραγμάτευτα»
Η ιστορική ναυμαχία, ο Καποδίστριας και η φρεγάτα «Κίμων»
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.