Είστε υπέρ ή κατά της διεξαγωγής στρατιωτικών παρελάσεων;

Η επικαιρότητα τρέχει. Ακούτε για αυτήν. Τώρα έχετε τη δυνατότητα να μιλήσετε για αυτήν. Κάθε εβδομάδα και για ένα διαφορετικό θέμα. Η Prorata θέτει κάθε Παρασκευή μία και μόνο ερώτηση για ένα θέμα επικαιρότητας στους εγγεγραμμένους στη λίστα ηλεκτρονικών διευθύνσεών της και παρουσιάζει κάθε Δευτέρα τις απαντήσεις τους στην Athens Voice. Αν επιθυμείτε και εσείς να εγγραφείτε στη λίστα της Prorata, πατήστε εδώ.

Μια στρατιωτική παρέλαση: σύμβολο ή συνήθεια;

Το ξημέρωμα κάθε 28^ης Οκτωβρίου, οι κάτοικοι των κεντρικών δρόμων της Ανατολικής Θεσσαλονίκης ξυπνούν από τον θόρυβο των ερπυστριών που διασχίζουν με ταχύτητα το ήμισυ της πόλης προκειμένου να λάβουν θέση για την καθιερωμένη στρατιωτική παρέλαση του μεσημεριού. Σε κάποιους, ο ήχος αυτός δίνει ασφάλεια και θυμίζει τη λαμπρότητα της ημέρας και της πάντα χρήσιμης μνήμης μιας εθνικής προσπάθειας. Σε άλλους, ο ίδιος ήχος φέρνει στα μάτια τους μαύρες εικόνες στρατοκρατούμενων καθεστώτων σαν και αυτό της σχετικά πρόσφατης δικτατορίας. Σε κάποιους τρίτους, ο ήχος θυμίζει απλώς την περυσινή ίδια μέρα και τη συνήθεια της μεσημεριανής εξόδου για φαγητό με τους ηλικιωμένους γονείς μετά την παρέλαση των εγγονών τους. Πόσοι είναι άραγε οι Θεσσαλονικείς της κάθε κατηγορίας; Και πέραν αυτών, πόσοι Έλληνες αγαπούν τις παρελάσεις, πόσοι ενοχλούνται από αυτές και πόσοι απλώς αδιαφορούν;

Η Ερώτηση της Εβδομάδας από την Prorata έθεσε το θέμα των στρατιωτικών παρελάσεων και κατέγραψε μια σαφή υπεροχή της άποψης υπέρ της διεξαγωγής τους κατά τις ημέρες των εθνικών επετείων (62% έναντι 35% των συμμετεχόντων που τάχθηκαν κατά). Η άποψη αυτή παρέμεινε πλειοψηφική σε όλες τις δημογραφικές κατηγορίες του δείγματος, παρότι μεταξύ των συμμετεχόντων μεγαλύτερης ηλικίας το ποσοστό εκείνων που τάχθηκαν υπέρ ήταν ελαφρώς χαμηλότερο (56%), ένδειξη της σημασίας της μνήμης της δικτατορίας των Συνταγματαρχών –την οποία ουσιαστικά έχουν μόνο όσοι γεννήθηκαν πριν από το 1960– στη διαμόρφωση άποψης στο ζήτημα της διεξαγωγής στρατιωτικών παρελάσεων.

Ωστόσο, οι τοποθετήσεις στο ζήτημα φαίνονται να έχουν υψηλή συσχέτιση με τις πολιτικές αξίες και τα προσλαμβανόμενα σημεία αναφοράς αυτών των αξιών στη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα. Μεταξύ εκείνων που αυτό-προσδιορίστηκαν στην έρευνα ως «αριστεροί», το 72% τάχθηκε κατά των στρατιωτικών παρελάσεων, ενώ μεταξύ εκείνων που επέλεξαν να τοποθετηθούν στο δεξιό πόλο της κλίμακας, το 84% τάχθηκε υπέρ των παρελάσεων. Κατά σχετική αντιστοιχία, όσοι τοποθετήθηκαν σχετικά υψηλά στον δείκτη συμπάθειας προς την κυβέρνηση Τσίπρα –της οποίας ο βασικός κομματικός πυλώνας είχε κατά το παρελθόν εκφράσει επιφυλάξεις για τη διεξαγωγή στρατιωτικών παρελάσεων– τάχθηκαν κατά (59%), ενώ όσοι τοποθετήθηκαν χαμηλά στον δείκτη συμπάθειας προς την κυβέρνηση τάχθηκαν υπέρ (73%). Σημειώνεται ότι η διαφοροποίηση των απόψεων συναρτήσει της συμπάθειας για την κυβέρνηση δεν είναι τόσο έντονη δεδομένης της συμμετοχής στην κυβέρνηση ως μικρού εταίρου και ενός κόμματος που διατηρεί προνομιακές σχέσεις και επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον για το Στράτευμα.

Όμως ακόμα και η συσχέτιση των τοποθετήσεων στο θέμα με τον άξονα «αριστερά-δεξιά» δεν είναι τέλεια, καθώς το 24% των «αριστερών» τοποθετήθηκαν υπέρ των παρελάσεων και το 15% των «δεξιών» ψηφοφόρων τοποθετήθηκαν κατά, ένα εύρημα που μαρτυρά την πεπερασμένη σημασία των ιδεολογικών επιχειρημάτων και των συμβολισμών, οι οποίοι περιγράφηκαν και προηγουμένως. Στην ερμηνεία των αριθμών θα πρέπει να προστεθούν αφενός το επιχείρημα του υψηλού κόστους διεξαγωγής των παρελάσεων σε μια περίοδο παρατεταμένου δημοσιονομικού περιορισμού –επιχείρημα που πιθανώς δεν είναι εύκολο να παρακαμφθεί από έναν αριθμό «δεξιών» ψηφοφόρων, αφετέρου το επιχείρημα του μακροχρόνιου θεσμού που η κοινωνία δεν είναι έτοιμη να ανατρέψει –μια σκέψη που ίσως εξηγεί τη στήριξη των παρελάσεων από μερίδα του «αριστερού κοινού». Ίσως τελικά η δύναμη της συνήθειας είναι μεγαλύτερη από αυτήν την εμπεριστατωμένης άποψης. Και αυτοί που ξυπνάμε το ξημέρωμα της 28^ης Οκτωβρίου σκεπτόμενοι το παρελθόν –ένδοξο ή σκοτεινό– να είμαστε λιγότεροι από αυτούς που ξυπνάνε σκεπτόμενοι απλώς τις ώρες του γιορτινού μεσημεριού.