Τα είδαμε και τα ακούσαμε όλα λίγο πριν, κατά την διάρκεια και μετά το συλλαλητήριο. Το μέγα πλήθος απουσίαζε, το μέγα πάθος ήταν περιορισμένο, οι φήμες περί προβοκάτσιας έπεσαν στο κενό. Ο Μίκης Θεοδωράκης επιχείρησε να ολοκληρώσει έναν αιώνα παρουσίας με μία ομιλία εθνικού περιεχομένου και πατριωτικού ύφους για να καταλήξει στο τετριμμένο περί δημοψηφίσματος. Τόσο κοντή η μνήμη; Και τα κολλητιλίκια με τον Μητσοτάκη; Με τον Καραμανλή; Με τους αγανακτισμένους; Ήταν και μόνος του γιατί ο Μανώλης ο Γλέζος δεν τον συντρόφευσε σε αυτήν την τελευταία του πιρουέτα. Οι παπάδες προσπάθησαν να «διασωθούν» πάση θυσία με τη γνωστή αμφιλεγόμενη και πάντα ομιχλώδη λεξιλαγνεία τους. Για τον πάλαι ποτέ ανδρεϊκό συνταγματολόγο κ. Κασιμάτη ουδέν σχόλιον. Περί των ετέρων διοργανωτών, χάθηκαν εκ νέου στην αιθαλομίχλη της ιστορικής άγνοιας.
Στο Μαξίμου από το απόγευμα της Κυριακής έτριβαν τα χέρια τους. Η ομάδα διαχείρισης κρίσεων η οποία ήταν σε επιφυλακή από το πρωί δεν είχε και πολλή δουλειά. Τα παιδιά είχαν θορυβηθεί από τις διακηρύξεις και τις προαναγγελίες αλλά η καταμέτρηση των λεωφορείων η οποία διενεργήθηκε από τον Νίκο Τόσκα ήταν καθησυχαστική. Τα 283 λεωφορεία ήταν πολύ λίγα μπροστά στην εξαγγελία περί 2.500 που είχαν προβλέψει οι διοργανωτές. Άλλωστε το έμπειρο μάτι των παλαιών κομματικών της Αριστεράς οι οποίοι μετρούν με την περίφημη μέθοδο των τετραγωνικών μέτρων είχαν καθησυχάσει την Κουμουνδούρου. (Η παλιά θεωρία εξηγεί πώς κοντά στον πυρήνα χωρούν 3 άτομα ανά τετραγωνικό, στον αμέσως επόμενο κύκλο 2 άτομα ανά τετραγωνικό. Στον επόμενο ένα άτομο και στην περιφέρεια της συγκέντρωσης ένα άτομο ανά δύο τετραγωνικά. Μόνο ο Μπιρσίμ είχε καταφέρει διά του τηλεοπτικού φακού να ανατρέψει αυτή τη θεωρία μέτρησης).
Όλα τα παιδιά στην «πίστα» της Πλατείας, Ο Αντώνης Σαμαράς ο οποίος εξήλθε της Μεγάλης Βρετανίας όπου έπινε τον πατριωτικό καφέ του. Ο φιλόδοξος «μικρός εθνάρχης» κ. Πατούλης ο οποίος διεκδικεί τη δημαρχία της Αθήνας. Βουλευτές προς άγραν ψήφων όπως η κυρία Καϊλή, η αγαπημένη του Δημήτρη Παπαδημούλη, ο Βασίλης Λεβέντης, πιο εθνικιστής και από τον Φαήλο Κρανιδιώτη και πολλές σημαίες, μα πάρα πολλές. Αν όλοι αυτοί οι «σημαιοφόροι» επιστρατεύονταν σε ώρα ανάγκης το έθνος δεν θα διέτρεχε κανένα κίνδυνο. Αλλά φευ, οι «ήρωες» δεν κρατούν ποτέ σημαίες και λάβαρα ως γνωστόν.
Το πρωί της Κυριακής δημοσιεύθηκε και από την εφημερίδα «Το Βήμα» το πλήρες κείμενο της πρότασης Νίμιτς. Επί της ουσίας ήταν πολύ πιο ήπιο από όσες πληροφορίες είχαν διαρρεύσει. Όπως πάντα σε μία διαπραγμάτευση όλα παίζονται και όλα αναδιατάσσονται. Τα περιθώρια είναι πολλά και για όλα τα μέρη. Άλλωστε στο τέλος αυτής της μικρής –πικρής ιστορίας υπάρχει και το Δημοψήφισμα ως ύστατη καταφυγή. Το σκέφτηκαν πρώτα στην ΠΓΔΜ. Το πρότεινε και ο Μίκης που ξέρει από πολιτικά τερτίπια. Το Δημοψήφισμα είναι η απόλυτη κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Όλα τα αλέθει, όλα τα αναμειγνύει. Το γνωρίζει ο Αλέξης Τσίπρας. Αν τα πράγματα στριμωχθούν τότε το Δημοψήφισμα είναι το χρήσιμο εργαλείο διά πάσα νόσο και ενδεχομένως για πάσα ανοησία. Τελικά το «μικρό μας τσίρκο» με τον προελαύνοντα εθνο-πατριωτισμό εξαντλήθηκε στα πέριξ του Συντάγματος δρομάκια, όπως και λίγες εβδομάδες νωρίτερα εξαντλήθηκε στα στενοσόκακα των Λαδάδικων και του Βαρδάρη στη Θεσσαλονίκη. Θα χυθεί πολύ μελάνι σε αναλύσεις. Θα μείνει αυτή η «σκουριά» σαν την οξείδωση του μπακιριού που θα κατατρέχει όλους αυτούς που δεν αντιλαμβάνονται πώς το μέλλον όλων των αντιμαχόμενων λαών των Βαλκανίων, διασφαλίζεται μόνον εντός της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της υπαγωγής τους σε ευρύτερα σύνολα. Αλλά αυτά είναι άλλου παπά ευαγγέλιο.
«Στο τέλος αυτής της ιστορίας θα υπάρξει πλήρης αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού» εξηγούσε παράγων πολύ κοντά στον σκληρό πυρήνα του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος.
Στο Μαξίμου ξαναγύρισαν στους πριν του συλλαλητηρίου σχεδιασμούς. Τον διεμβολισμό της Δεξιάς και τη συστηματική αποδόμηση της Κεντροαριστεράς. «Στο τέλος αυτής της ιστορίας θα υπάρξει πλήρης αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού» εξηγούσε παράγων πολύ κοντά στον σκληρό πυρήνα του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος. Πιο κοντά δεν γίνεται άλλωστε. Τι εννοούσε ο «παράγων». Μα πολύ απλά. Αποδόμηση του Μητσοτάκη από τα δεξιά του και αποδόμηση της Φώφης από τα αριστερά της. Για τον σκοπό αυτό «σφάζονται» παλικάρια στην ποδιά των νέων πλειοψηφιών. Βγαίνουν από τη ναφθαλίνη παλιές σχέσεις. Επιστρατεύονται ξεχασμένοι μηχανισμοί. Κλείνονται ραντεβού με τον Γιώργο Παπανδρέου για να εκνευρίζεται ο Νίκος Κοτζιάς. Ο Κώστας Σημίτης γίνεται αιφνιδίως συμπαθής στους κύκλους της Κουμουνδούρου. Ο Σταύρος Θεοδωράκης επίσης. Όλα θυσιάζονται στον βωμό της αναδιάταξης των συσχετισμών. Ο Τσίπρας θέλει να αναδειχθεί ως κεντροαριστερός πόλος ευρείας επιρροής και αριστερών προθέσεων. Ο κάθε πιστός προσέρχεται. Άλλωστε ο αδελφός Πάνος ανήκει πια στις τάξεις του κόμματος του «Ξανθού Γένους». Μάλλον το είχε προβλέψει ο άγιος Παΐσιος ή οι σαγιονάρες του. Αν και στους περί πολιτικού σουρεαλισμού στοχασμούς σίγουρα τα πρωτεία κράτησε η Gothic διοργανώτρια του συλλαλητηρίου υπό τη μουσική επένδυση του εξαφανισμένου πλην της περιόδου του Πάσχα, Πέτρου Γαϊτάνου, όπου εκεί δάκρυσαν ακόμη και όσοι προσπαθούσαν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους. Από τα γέλια δάκρυσαν οι άνθρωποι αν και το κιτς στην συγκεκριμένη εξέδρα ήταν για κλάματα. Ο επίσκοπός Πειραιά, ο Σεραφείμ φερ’ ειπείν με τις γνωστές θέσεις του περί έρωτος, ομοφυλοφιλίας, κομμουνισμού κ.λπ. συνελήφθη να σιγοτραγουδά το «ένα το χελιδόνι και η Άνοιξη ακριβή» και δίπλα του ο Αμβρόσιος ο Καλαβρύτων να συνοδεύει με ρυθμό το «Γελαστό παιδί». Το κιτς δεν ήταν μόνο ζήτημα αισθητικής αλλά και πολιτικής, βλέπετε. Το κιτς τα σμπαραλιάζει όλα, τα καθηλώνει.
9°
