Ρήγμα εντός των τειχών

Μια πιο προσεκτική ματιά στα ποιοτικά ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων καταδεικνύει ότι ο εμπεδωμένος για πολλά χρόνια ευρωπαϊκός προσανατολισμός των Ελλήνων αρχίζει να κλονίζεται και η εικόνα του θεσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης –ειδικά μετά και τις εξελίξεις στην Κύπρο– έχει δεχθεί σημαντικό πλήγμα.

Μέσα σε ένα μόλις μήνα σύμφωνα με την Public Issue οι θετικές γνώμες για το ευρώ μειώνονται κατά 11% (από 70% στο 59%), ενώ στο ισοζύγιο θετικών-αρνητικών απόψεων για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρατηρούμε μείωση της ψαλίδας κατά 6% σε σχέση με τον περασμένο Σεπτέμβριο (Σεπτέμβριος: 52% θετικές - 44% αρνητικές, Μάρτιος 50% θετικές - 48% αρνητικές).

Παράλληλα, η απόφαση του Eurogroup για κούρεμα των καταθέσεων στην Κύπρο αποδυναμώνει την Ευρωπαϊκή Ένωση σύμφωνα με το 77,4% των Ελλήνων, ενώ τρεις στους τέσσερις ερωτώμενους συμφωνούν με την άρνηση της Κυπριακής Βουλής να το δεχτεί παρόλη την εκφραζόμενη ανησυχία (80,6%) για ενδεχόμενες επιπτώσεις στην Ελλάδα (δημοσκόπηση MARC).

Ένα ακόμα στοιχείο που επιβεβαιώνει τα παραπάνω είναι το εύρημα του τελευταίου Metron Forum (Δεκέμβριος 2012) και η σύγκρισή του με το αντίστοιχο του 2009 στην αρχή της κρίσης. Τρία χρόνια πριν το 58,2% των πολιτών θεωρούσε ότι τα μεγάλα προβλήματα της χώρας θα πρέπει να αντιμετωπίζονται στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σήμερα το ίδιο πιστεύει μόνο το 34%, ενώ 6 στους 10 θεωρούν ότι οι όποιες λύσεις θα πρέπει να δίνονται στα πλαίσια του εθνικού κράτους.

Όπως γίνεται κατανοητό η κρίση και κυρίως ο τρόπος αντιμετώπισής της δημιουργεί ρήγμα στη διαχρονική σχέση εμπιστοσύνης πολιτών-Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό πιθανότατα δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Τα αποτελέσματα των ιταλικών εκλογών αλλά και οι πανηγυρισμοί των Κυπρίων μετά το όχι, φανερώνουν ότι μεγάλη μερίδα των Ευρωπαίων αντιλαμβάνεται πλέον τη σχέση με την Ε.Ε. περισσότερο σα μια σχέση –στην καλύτερη περίπτωση– ανάγκης ή και –στη χειρότερη– εκβιασμού και όχι σαν μια σχέση αλληλεγγύης. Με δεδομένο ότι σε ένα χρόνο από τώρα θα έχουμε ευρωεκλογές ο κίνδυνος το διακύβευμα να είναι ναι ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί για το ποια Ευρώπη θέλουμε, είναι προ των πυλών.